برگردان به زبان ساده
ز گردش فلک تیز گرد آینه فام
چو راه یافت بدین قلعه اختلال تمام
هوش مصنوعی: به سبب حرکت تند زمان و تغییرات آن، وقتی به این مکان رسیدم، تمام اختلالات و ناپایداریها روشن و نمایان گشت.
بر آمد اختر دولت ز مطلع مقصود
گرفت کار ممالک دگر قرار و نظام
هوش مصنوعی: ستارهی خوشبختی از افق مطلوبی طلوع کرده و امور کشورها تحت تاثیر آن به سامان و نظم درآمده است.
طلوع کرد ز مشرق مه سپهر جلال
نزول کرد بکرمان شه ستاره غلام
هوش مصنوعی: از سمت مشرق، ماه درخشان آسمان نمایان شد و در کرمان، پادشاه ستارهها با شکوه و عظمت فرود آمد.
جمال دنیی و دین شاه شرق ابواسحق
که قاصرست ز ادراک پایه اش اوهام
هوش مصنوعی: زیبایی دنیا و دین شاه شرق ابواسحاق، که فهم او از مقام و مرتبهاش در حد تصوراتش است.
رهین منت احسان او وحوش و طیور
اسیر چنبر فرمان او سوام و هوام
هوش مصنوعی: ما همیشه به لطف و کرم او وابستهایم؛ جانوران وحشی و پرندگان نیز تحت فرمان او قرار دارند و به نوعی در دام قدرت او گرفتار شدهاند.
بعهد مملکتش پشّه حامی طغرل
بدور معدلتش گرگ راعی اغنام
هوش مصنوعی: در زمان حکومت او، پشهای در حمایت از طغرل به دور عدالتش میچرخید و گرگی به عنوان نگهبان گوسفندها عمل میکرد.
بوقت انک شهنشاه لاجورد سریر
بقصد قاصد سیاره کرده بود مقام
هوش مصنوعی: در زمانی که شاه لاجورد بر تخت نشسته بود، برای نمایندۀ ستارهای خاص، مقام و جایگاهی تعیین کرده بود.
چهل گذشته بتاریخ هجری از هفصد
ز عید گشته بعید و قریب ماه صیام
هوش مصنوعی: چهل سال از تاریخ هجری گذشته و از سال 700، عید فطر نزدیک و دور شده است، و ماه رمضان نیز فرا رسیده است.
بالتفات ضمیر منیر ملک پناه
که باد ملک جهان در پناه او مادام
هوش مصنوعی: با توجه به توجه و حمایت پادشاه با عظمت، همه چیز تحت حفاظت او قرار دارد و همیشه در امنیت و آرامش است.
اساس قلعه بجائی رسید کز رفعت
ببرد رونق این نه رواق مینا فام
هوش مصنوعی: قلعه به نقطهای رسید که ارتفاعش باعث کاهش شکوه آن شد؛ دیگر مانند گذشته جذاب و دلفریب نیست.
بدیده بانی بر بام طارمش کیوان
بکو تو الی بر برج غرفه اش بهرام
هوش مصنوعی: نگاه کن بر فراز بام کاخ زیبایش، ستارهای همچون کیوان میدرخشد، و تو تا به برج کعبهای به نام بهرام خواهی رسید.
مهش بماله ی سیمین کشیده گچ در طاق
خورش بناوه زرین کشیده گل بر بام
هوش مصنوعی: ماه به زیبایی و درخشانی مانند نقرهی صاف است که بر روی کمانی از گچ در آسمان قرار دارد و در بالای زمین با زینتهایی از طلا و گلهای زیبا آراسته شده است.
فروغ چشمه ی خورشید شمسه اش کرده
ز لوح چهره شب مرتفع سواد ظلام
هوش مصنوعی: نور خورشید همچون چشمهای درخشنده، چهره شب را روشن کرده و تاریکی آن را از بین میبرد.
همیشه تا شه آتش رخ فلک هر روز
ز خیط شمس بتابد طناب سبز خیام
هوش مصنوعی: تا زمانی که آتش زیبایی در جهان وجود دارد، هر روز نور خورشید بر زمین میتابد و مانند یک طناب سبز، زندگی و امید را به ما میرساند.
طناب خیمه او باد زلف حور العین
گدای درگه او باد خسرو ایام
هوش مصنوعی: طناب خیمه او به زیبایی و دلربایی موهای یار تشبیه شده است و در ادامه، به قدرت و عظمت آن وجود اشاره میشود. در واقع، این بیت به زیبایی و مقام والای محبوب اشاره میکند که مانند خیمهای بزرگ و دلانگیز، توجه و دلهای بسیاری را به خود جلب کرده است.