برگردان به زبان ساده
از زمانه منال خاقانی
گرچه در غربتت منال نماند
هوش مصنوعی: از روزگار غم مخور، خاقانی، هرچند در تنهایی تو چیزی از خوشبختی نمانده است.
که زمانه هم از تو نالان تر
که کرم را در او مجال نماند
هوش مصنوعی: زمانه نیز از تو بیشتر ناامید است، زیرا در این دنیا جایی برای بخشندگی نمانده است.
قفل پندار برکن از در دل
که تو را عشوهٔ نوال نماند
هوش مصنوعی: قفلهای ذهن خود را از قلبت باز کن، زیرا دیگر از زیبایی و جذابیت معشوق خبری نخواهد بود.
فارغ آنگه شود دلت که در او
دیو پنداشت را خیال نماند
هوش مصنوعی: دل تو زمانی آرام و راحت خواهد شد که دیگر هیچ تصوری از دیو و زشتی نداشته باشی.
تکیهگاه نصیب بعد الیوم
جز بر اکرام ذو الجلال نماند
هوش مصنوعی: بعد از امروز، هیچ تکیهگاهی جز احترام به خداوند بزرگ باقی نخواهد ماند.
خواجگان را به انفعال بران
که در ایشان جز افتعال نماند
هوش مصنوعی: باید سران و افراد مهم را به فعالیت وادار کرد، زیرا در وجود آنها چیزی جز انجام کارهای غیرمفید باقی نمانده است.
ماتم خواجگان رفته به دار
کز درخت کرم نهال نماند
هوش مصنوعی: ماتم و غم خواجگان به خاطر رفتن آنهاست، زیرا از درخت کرم هیچ نهالی باقی نمانده است.
ای خراسان تو را شهاب نزیست
وی صفاهان تو را جمال نماند
هوش مصنوعی: ای خراسان، تو شبیه ستارهای دنبالهدار نیستی و ای اصفهان، زیبایی تو دیگر باقی نمانده است.
گر سگالش کنی به هفت اقلیم
یک کریم سخا سگال نماند
هوش مصنوعی: اگر به همه جای دنیا هم سفر کنی، باز هم هیچ بخششی از یک انسان سخاوتمند پیدا نخواهی کرد.
سفلگان را و راد مردان را
کار بر یک قرار و حال نماند
هوش مصنوعی: دستکم در زندگی، کار و وضعیت رده پایینها و مردان شریف به یک شکل پیش نمیرود و اوضاع برای هیچکس ثابت نمیماند.
هر که را مال هست، همت نیست
هر که را همت است، مال نماند
هوش مصنوعی: هر کسی که ثروت دارد، اراده و تلاش ندارد و هر کسی که اراده و تلاش دارد، ثروت به دست نمیآورد.