برگردان به زبان ساده
مشو خاقانیا مغرور دولت
که دولت سایهٔ ناپایدار است
هوش مصنوعی: به خود این باور را نداشته باش که مقام و قدرت تو همیشه پایدار خواهد ماند، زیرا قدرت مانند سایهای است که هر لحظه ممکن است تغییر کند و ناپایدار باشد.
به دولت هر که شد غره چنان دان
که میدانش آتش و او نیسوار است
هوش مصنوعی: هرکس به خاطر ثروت و قدرتی که به دست آورده مغرور شود، باید بداند که آن مقام و امکاناتش همچون آتش است و او در حقیقت در آن سواری نمیکند.
چو صبح است اول و چون گل به آخر
که این کم عمر آن اندک قرار است
هوش مصنوعی: چنان است که صبح در آغازش شکوه و تازگی دارد و گل در پایان عمرش زیبایی و لطافت را از دست میدهد؛ این نشان دهندهٔ آن است که هر چه عمر کوتاهتر باشد، قرار و آرامش کمتری هم دارد.
به رنگی کز خم نیلی فلک خاست
مشو خرم که رنگ سوگوار است
هوش مصنوعی: به رنگی که از آسمان نیلی به وجود آمده است، خوشحال نباش؛ زیرا این رنگ نشاندهنده غم و سوگواری است.
در آن منگر که نیل او سراب است
که خود نیلش سراب عمر خوار است
هوش مصنوعی: به چیزی که مانند نیل به نظر میرسد، اعتماد نکن؛ چون خود آن نیل هم به نوعی فریبدهنده است و باعث هدر رفتن عمر میشود.
بسا دولت که محنت زادهٔ اوست
که خاکستر ز آتش یادگار است
هوش مصنوعی: بسیاری از خوشبختیها و ثروتها از درد و رنج ناشی میشوند؛ مانند خاکستر که نشانهای از آتش است.
بسا محنت که دولت، آخر اوست
که دی مه را نتیجه نوبهار است
هوش مصنوعی: بسیاری از سختیها و مشکلات در نهایت به ثمر میرسند و نتیجهاش همانند بهار پس از زمستان میباشد.
سر دولت غرور است و میان لهو
به پایانش زوال روزگار است
هوش مصنوعی: سرو سامان و شکوه زندگی همراه با شادی و بازی، سرانجام به زوال و نابودی میانجامد.
به می ماند که می فسق است ز اول
میانه مستی و آخر خمار است
هوش مصنوعی: شراب شباهتی به حالتی دارد که از ابتدا حالت سرخوشی و مستی را به همراه دارد، ولی در انتها به حالت خماری و ناخوشی منجر میشود.
