برگردان به زبان ساده
یکی دو زایند آبستنان مادر طبع
ز من بزاد به یکباره صدهزار پسر
هوش مصنوعی: مادر طبیعت به من یک یا دو ایده زایید، ولی به یکباره صدها ایده و فکر جدید از من متولد شد.
یکان یکان حبشی چهره و یمانی اصل
همه بلال معانی، همه اویس هنر
هوش مصنوعی: هر یک از افراد اکثر رنگ و ویژگیهای مختلفی دارند، اما در اصل همه آنها به یک حقیقت مشترک میرسند که نشاندهنده زیباییهای معنوی و هنری است. بلال نماد همه معانی عمیق و اویس نماد هنری برتر هستند.
یگانهٔ دو سرا و سه وقت و چار ارکان
امیر پنج حس و شش جهات و هفت اختر
هوش مصنوعی: این عبارت به توصیف صفات و ویژگیهای یک شخصیت برتر و منحصر به فرد میپردازد، که در تمام حوزهها و ابعاد وجود خود، از دیگران متمایز است. او در آسمان و زمین، در زمانهای مختلف و با توجه به عناصر اساسی، برتری دارد. همچنین، اشاره به حواس و جهات مختلف دارد که بیانگر تسلط او بر همه جنبههای وجودی است.
مرا چه نقصان گر جفت من بزاد کنون
به چشم زخم هزاران پسر یکی دختر
هوش مصنوعی: چه تفاوتی دارد اگر همسرم حالا یک دختر به دنیا آورد؟ در این دنیا، با وجود هزاران پسر و مشکلاتی که در چشم زخم وجود دارد، وجود یک دختر برای من هیچ کمبودی به حساب نمیآید.
که دختری که ازینسان برادران دارد
عروس دهرش خوانند و بانوی کشور
هوش مصنوعی: دختری که برادران بسیاری دارد، به عنوان همسر زمانهاش و بانوی سرزمین معرفی میشود.
اگر بمیرد باشد بهشت را خاتون
وگر بماند زیبد مسیح را خواهر
هوش مصنوعی: اگر شخصی بمیرد، برای او بهشت مانند یک خانم با احترام و مقام خواهد بود و اگر زنده بماند، برای مسیح مانند یک خواهر مناسب خواهد بود.
اگرچه هست بدینسان خداش مرگ دهاد
که گور بهتر داماد و دفن اولیتر
هوش مصنوعی: اگرچه خداوند به شکلی است که مرگ را برای انسانها مقدر کرده، اما قبر به راستی مکان بهتری است و دفن شدن در آن از زندگی اولیتر است.
اگر نخواندی نعم الختن برو برخوان
وگر ندیدی دفن البنات شو بنگر
هوش مصنوعی: اگر کتاب «نعم الختن» را نخواندهای، برو و آن را مطالعه کن؛ و اگر مراسم «دفن البنات» را ندیدهای، برو و آن را ببین.
مرا به زادن دختر چه خرمی زاید
که کاش مادر من هم نزادی از مادر
هوش مصنوعی: شادی زایمان دختر برای من چه ارزشی دارد، ای کاش مادر من هم فرزندی به دنیا نیاورده بود.
سخن که زادهٔ خاقانی است دیر زیاد
که آن ز نه فلک آمد نه از چهار گهر
هوش مصنوعی: سخن و کلامی که به دست خاقانی خلق شده، از دیرباز اینطور نیست که از آسمان سرچشمه گرفته باشد یا از چهار عنصر اصلی دنیا به وجود آمده باشد.