برگردان به زبان ساده
بهشت صدرا تا دولت تو در دربست
بر آستان تو درهای آسمان بگشاد
هوش مصنوعی: بهشت صدرا زمانی به روی تو گشوده میشود که تو با تمام وجود و بدون هیچ قید و شرطی به درگاه او مراجعه کنی و از الطاف او بهرهمند شوی.
قریشی هدی از رایت تو کرد شرف
یمانی ظفر از تیغ تو گرفت نژاد
هوش مصنوعی: قریشیان به خاطر رهبر تو شرافت یافتهاند و یمنیها از شمشیر تو پیروزی کسب کردهاند.
به بارگاه تو دامن کشان رسید انصاف
ز درگه تو گریبان دریده شد بیداد
هوش مصنوعی: انصاف به حریم تو نزدیک شد و از درگاه تو ظلم و ستم برچیده شد.
سپهر مهرهٔ بازوی بندگان تو گشت
از آن قبل ز قبول فنا شده است آزاد
هوش مصنوعی: آسمان به عنوان خیر و نعمت، مانند مهرهای در دست بندگان تو شده است، چرا که پیش از آنکه فنا را بپذیرد، آزاد و رها شده است.
سیه سپید جهان گوئی از دوات تو خاست
که صورت شب و روز آمد آبنوس نهاد
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که دنیای سیاه و سفید به لطف اندیشه و قلم تو خلق شده است، بهطوری که تصویر شب و روز مانند تکهای چوب سیاه و سفید به وجود آمده است.
به یاد حضرت تو یوسفان مصر سخن
مدام جام معانی کشند تا بغداد
هوش مصنوعی: یاد حضرت تو، مانند یوسفان مصر، همیشه در صحبتها و گفتوگوها جاری است و تا بغداد میرسد.
ز بود بنده و نابود او چه برخیزد
کجا رضای تو نبود، نبود و بود مباد
هوش مصنوعی: اگر بندهات وجود داشته باشد و او را نابود کنی، چه چیزی از این وضعیت میتواند به دست آید؟ مادامی که رضایت تو در کار نباشد، وجود و عدم آن بیفایده است.
رضای خاطر من چون توئی تواند جست
که آب و دانهٔ سیمرغ جم تواند داد
هوش مصنوعی: خوشحالی و رضایت من فقط از وجود تو به دست میآید، زیرا همهی نعمتها و فراوانیها در دست توست.
خدایگان سپهر آستان نکو داند
که در جهان سخن بنده بینظیر افتاد
هوش مصنوعی: خداوند آسمانها میداند که در این دنیا سخنی از بندهاش بینظیر و خاص است.
در آن مبین که ز پشت دروگری زاده است
کجا خلیل پیمبر ه از دروگر زاد
هوش مصنوعی: در اینجا بیان میشود که چگونه در زندگی افراد، نشانههایی از پدر و مادرشان وجود دارد. به طور خاص، به این اشاره میشود که اگر کسی در زمینهای خاص از دیگران برتری دارد، باید به ریشههای خانوادگی او و تأثیراتی که از والدینش گرفته است، توجه کرد. در این متن به نسلزایی و تأثیر آن در شخصیت و عملکرد افراد اشاره شده است.
ز بنده بوی برند آن و این در این صنعت
اگرچه موی برند این و آن در این بنیاد
هوش مصنوعی: به دقت باید بوی خوشی را از بنده جستجو کرد، و اگرچه در این کار، سر و صدای دیگران نیز وجود دارد، اما در این اصل و بنیاد، توجه به اصل و ماهیت مهمتر است.
در آن چه عیب که از سرب بشکند الماس
هنر در آن، که ز الماس بشکند پولاد
هوش مصنوعی: اگر الماس هنر بتواند به راحتی از سرب عبور کند، دیگر چه عیبی دارد که همین الماس بتواند پولاد را نیز بشکند؟
بدل من آمدم اندر جهان سنائی را
بدین دلیل پدر نام من بدیل نهاد
هوش مصنوعی: من به عنوان یک بدل به دنیا آمدهام و به همین خاطر پدرم نام "بدل" را برای من انتخاب کرده است.
دهان دهر به گوهر چنان بیاکندم
که ره نبود نفس را که گویدم فریاد
هوش مصنوعی: زمانه چنان به من آسیب رساند که دیگر نفس هم یارای فریاد زدن ندارد.
به باغ خاطر من خواه تازه نخل سخن
ز خشک بید هر افسردهای چه اری یاد
هوش مصنوعی: به یاد بادار دل من، سخن نخل تازه روید و از هر درخت بیحالی، یاد و خاطرهای برنگیز.
ز نخل، میوه توان چید چون بیازی دست
ز بید کرم توان یافت چون بجنبد باد
هوش مصنوعی: از درخت نخل میتوان میوه برداشت، اما برای به دست آوردن کرم از درخت بید باید اندکی صبر کرد تا باد بوزد و کرمها حرکت کنند.
اگر جهان من از غم کهن شده است رواست
جهان به مدح تو تازه کنم بقای تو باد
هوش مصنوعی: اگر دنیای من از غم و اندوه پر شده، اشکالی ندارد که به خاطر تو و ستایش تو، دنیایم را تازه و شاداب کنم. امیدوارم همیشه باقی باشی.
دلی که مدح تو سازد شکسته به که درست
چو جای گنج سگالی خراب به کاباد
هوش مصنوعی: دلی که تو را ستایش کند، اگر شکسته باشد، بهتر از دلی است که به طور صحیح و درست باشد. همانطور که بهتر است که گنج در مکانی خرابه نگهداری نشود، در واقع ارزش و اهمیت احساست بینهایت است.
