برگردان به زبان ساده
به فلک تخته در ندوختهاند
چشم خورشید بر ندوختهاند
هوش مصنوعی: در آسمان، تختهای با چشمی از خورشید نصب کردهاند که به هیچ کجا نمیتواند نگاه کند.
کوه را در هوا نداشتهاند
شمس را بر قمر ندوختهاند
هوش مصنوعی: کوه را در آسمان ندارند و شمس را به ماه ندوختهاند.
دیده بانان بام عالم را
پردهها بر بصر ندوختهاند
هوش مصنوعی: نگهبانان آسمانها، چشمها را از دیدن حقیقتها پوشاندهاند.
چرخ و انجم پلاس شام هنوز
بر پرند سحر ندوختهاند
هوش مصنوعی: چرخ و فلک و ستارهها هنوز نشانههای شب را بر پرندگان صبح ننوشتهاند.
روز وشب را به عرض شام و شفق
زرد وسرخی دگر ندوختهاند
هوش مصنوعی: روز و شب از هم تفکیک شده و رنگهای مختلفی به افق اضافه شدهاند، مثل زردی و سرخی که در زمان غروب دیده میشود.
آسمان را به جای دلق کبود
ژنده تازهتر ندوختهاند
هوش مصنوعی: آسمان را همانند لباس کهنه و زبر نیافتهاند، بلکه رنگ و حالتی تازه و زیباتر به آن دادهاند.
عالم آن عالم است و دهر آن دهر
از قباشان کمر ندوختهاند
هوش مصنوعی: جهان همانطور که بوده، باقی است و زمان نیز تغییر نکرده است، زیرا عالمان و بزرگان همیشه آماده تلاش و کوشش هستند.
پس در داد بسته چون ماندهاست
گر به مسمار در ندوختهاند
هوش مصنوعی: پس در حالت بسته، مانند چیزی که در انزوا مانده، اگر در را با میخ نزنند.
دیر گاهی است تا لباس کرم
بهر قد بشر ندوختهاند
هوش مصنوعی: مدت زیادی است که هیچ کس لباس زیبایی برای آدمها ندوخته است.
خود به پای رضا نبافتهاند
خود به دست نظر ندوختهاند
هوش مصنوعی: آنها خود را برای رضا نباختهاند و به دست نظر نیافریدهاند.
خلعتی کان ز تار و پود وفاست
در زیان قدر ندوختهاند
هوش مصنوعی: لباسی که از مواد وفا و صداقت بافته شده است، در واقع به اندازهی ارزشش به آن اعتبار داده نشده و به درستی به نمایش گذاشته نشده است.
بر تن ناقصان قبای کمال
به طراز هنر ندوختهاند
هوش مصنوعی: بر روی بدن افرادی که از کمال بهرهمند نیستند، لباس زیبایی از هنر ندوختهاند.
هنری سرفکنده چون لاله است
که کلاهش به سر ندوختهاند
هوش مصنوعی: هنر به مانند لالهای است که به خاطر نداشتن کلاهی بر سر، احساس شرمندگی و کمارزشی میکند.
بی هنر خوش چو گل که بر کمرش
کیسه جز لعل تر ندوختهاند
هوش مصنوعی: انسان بی هنر مانند گلی است که به جز جواهرات و زیباییهای درونی، چیزی بر کمرش ندارد. به عبارتی، ارزش واقعی او در درونش نهفته است و ظاهری نخواهد داشت که نشاندهنده هنر و خلاقیتش باشد.
یک سر سفله نیست کز فلکش
بر کله صد گهر ندوختهاند
هوش مصنوعی: هیچ انسانی نیست که تحت تاثیر سرنوشت قرار نگرفته باشد و از آن آسیب نبیند، حتی اگر در ظاهر به نظر برسد که ستارههای خوش شانسی بر سرش تابیده است.
نیست آزاده را قبا نمدی
که بر او پاره بر ندوختهاند
هوش مصنوعی: آزادگان لباس کهنه و پاره به تن نمیکنند، زیرا بر تن آنها چیزی نادرست و ناپسند دیده نمیشود.
سگ حیزی بمرد در بغداد
کفنش جز به زر ندوختهاند
هوش مصنوعی: سگی در بغداد مرد و فقط برای آن کفن از زر ندوختهاند. این نشان میدهد که حتی پس از مرگ یک سگ، ارزش و منابع آن به خاطر زرق و برق دنیا به کار گرفته شدهاند.
ابرهٔ ما ز خام و خامان را
جز نسیج آستر ندوختهاند
هوش مصنوعی: ابر ما از مواد خام و ناپخته ساخته شده است و هیچ چیزی جز پوشش و ظاهر بیرونی به آن ندوختهاند.
صبر میکن که جز به مردی صبر
زهره را بر جگر ندوختهاند
هوش مصنوعی: صبر کن، زیرا جز مردانگی، به کسی صبر و استقامت بر سختیها آموزش داده نشده است.
دیده مگشا که جز برای کمال
باز را چشم بر ندوختهاند
هوش مصنوعی: چشمانت را باز نکن، چون فقط برای رسیدن به کمال است که دیگران چشم به راه ماندهاند.
گور چشمی که بر تن یوز است
از پی شیر نر ندوختهاند
هوش مصنوعی: چشم کسی که به یوز نگاه میکند، برای شکار شیر نر آماده نشده است.
جوشن عقل دادهاند تو را
صدرهٔ کام اگر ندوختهاند
هوش مصنوعی: عقل و دانش به تو دادهاند تا بر قلهٔ موفقیت برسید، حتی اگر به تو لباس زیبایی نپوشانده باشند.
پای در دامن قناعت کش
کت لباس بطر ندوختهاند
هوش مصنوعی: اگر در زندگی با قناعت و شکرگزاری زندگی کنی، نیازی به تجملات و لباسهای گرانقیمت نخواهی داشت.
بنگر احوال دهر خاقانی
گرت چشم عبر ندوختهاند
هوش مصنوعی: اگر نگاهی به وضعیت دنیا بیندازی، نمیتوانی از پیامدها و تغییرات آن چشمپوشی کنی.