برگردان به زبان ساده
حضرت ستر معلا دیدهام
ذات سیمرغ آشکارا دیدهام
هوش مصنوعی: من در حقیقت به وجود نورانی حضرت ستر معلا پی بردهام و زیبایی ذات سیمرغ را به وضوح مشاهده کردهام.
قاف تا قافم تفاخر میرسد
کز حجاب قاف عنقا دیدهام
هوش مصنوعی: من از هر طرف به خودم میبالم، انگار که در پس پردهای، پرندهای افسانهای را دیدهام.
در صدف در است و در حوت آفتاب
حضرتی کز پرده پیدا دیدهام
هوش مصنوعی: در صدف مرواریدی وجود دارد و در دریا آفتابی است که از پس پرده دیدهام.
در مدینه قدس مریم یافتم
در حظیرهٔ انس حوا دیدهام
هوش مصنوعی: در شهر مقدس، مریم را یافتم و در باغ انس، حوا را مشاهده کردم.
حضرت بلقیس بانوی سبا
بر سر عرش معلا دیدهام
هوش مصنوعی: من بلقیس، ملکه سبا را در بالاترین جایگاه و عظمت دیدهام.
چشم زرقا را کشیده کحل غیب
هم به نور غیب بینا دیدهام
هوش مصنوعی: چشم آبی را با سرمهای که از عالم غیب آمده، به گونهای زیبا و روشن دیدهام.
انیت بلقیسی که بر درگاه او
هدهد دین را تولا دیدهام
هوش مصنوعی: بلقیس، ملکهی شگفتانگیز، که من در درگاه او هدهدی را دیدهام که دین را پاس میدارد و به او خدمت میکند.
اینت زرقائی که چشم خضر ازو
محرم کحل مسیحا دیدهام
هوش مصنوعی: این شعر به زیبایی طبیعی و شگفتانگیز اشاره دارد. شاعر بیان میکند که در دنیای زیبای خود، منظرهای را مشاهده کرده که حتی خضر، نماد حکمت و زندگی جاودان، از آن حیران مانده است. این تصویر به نوعی نشاندهندهٔ عمیقترین و ارزشمندترین زیباییها و رازهای زندگی است که فراتر از درک معمولی انسانها قرار دارد.
من کیم خواه از یمن خواه از عرب
کاین چنین بلقیس و زرقا دیدهام
هوش مصنوعی: من کیستم؟ آیا از یمن هستم یا از عربستان؟ اینگونه ملکه بلقیس و زرقا (زرقا، زنی معروف به زیبایی) را دیدهام.
قیصر از روم و نجاشی از حبش
بر درش بهروز و لالا دیدهام
هوش مصنوعی: در دربار او، شخصیتهای بزرگ و معروفی از روم و حبشه را دیدهام که همگی به زیبایی و شکوه او احترام میگذارند.
روز جوهر نام و شب عنبر لقب
پیش صفهاش خادم آسا دیدهام
هوش مصنوعی: روز را با نامی ارزشمند و شب را با عطری خوشبو میسازند. در کنار این زیباییها، به خدمت مقام و جایگاهی بزرگ ایستادهام و آن را با دقت و احترام نگریستهام.
جوهر و عنبر سپید است و سیاه
هر دو را محکوم دریا دیدهام
هوش مصنوعی: هر دو ماده، جوهر و عنبر، باوجود رنگهای متفاوتی که دارند، به نوعی در دریا قرار میگیرند و زیر تأثیر آن قرار میگیرند. به عبارت دیگر، دریای زندگی بر هر دو تأثیر میگذارد و تفاوتی میان آنها وجود ندارد.
آب دست و خاک پایش را ز قدر
نشرهٔ رضوان و حورا دیدهام
هوش مصنوعی: از زیبایی و عظمت خلقت، به قدری تحت تأثیر قرار گرفتهام که حتی آب دست و خاک پای او را نیز با ارزش میدانم.
پیشگاه حضرتش را پیش کار
از بناتالنعش و جوزا دیدهام
هوش مصنوعی: من در محضر آن حضرت، صحنههایی از دختران زیبا و ستارگان آسمانی را مشاهده کردهام.
آن سه دختر و آن سه خواهر پنج وقت
در پرستاری به یک جا دیدهام
هوش مصنوعی: من آن سه دختر و سه خواهر را در تمام پنج وقت نماز در یک مکان مشغول پرستاری دیدهام.
هفت خاتون را در این خرگاه سبز
داه این درگاه والا دیدهام
هوش مصنوعی: در این مکان سبز و زیبا، هفت بانوی بزرگ را از درگاه باعظمت این جا دیدهام.
بر درش بسته میان خرگاهوار
شاه این خرگاه مینا دیدهام
هوش مصنوعی: در دروازهاش، مانند یک مکان مجلل، شاهی را دیدهام که در آنجا نشسته است و به زیبایی و دلانگیزی آن توجه کردهام.
بر لب بحر کفش خورشید و ابر
قربهٔ زرین و سقا دیدهام
هوش مصنوعی: در کنار دریا، بازتاب خورشید و ابرهایی مانند آب طلا را مشاهده کردهام.
در کف بخت بلندش ز اختران
هفت دستنبوی زیبا دیدهام
هوش مصنوعی: در دستان او که شگون خوبی دارد، زیباییهایی را از میان هفت ستاره آسمان دیدهام.
میوهٔ شاخ فریبرز ملک
هم به باغ ملک آبا دیدهام
هوش مصنوعی: میوههای درخت فریبرز را در باغ پدران خود دیدهام.
گوهر کان فریدون شهید
بر فراز تاج دارا دیدهام
هوش مصنوعی: من جواهری از فریدون را که بر روی تاج دارا درخشش دارد، مشاهده کردهام.
عصمة الدین صفوة الاسلام را
افتخار دین و دنیا دیدهام
هوش مصنوعی: من عصمت دین را بهترین ویژگی اسلام و مایه افتخار در دین و دنیای خود میدانم.
بارگاه عصمة الدین روز بار
خسروان را جان و ملجا دیدهام
هوش مصنوعی: من در روزی که پادشاهان به زمین میافتند، جایگاهی ویژه و مقدس را مد نظر قرار دادهام که به عنوان پناهگاه و نجات بخش است.
مصر و بغداد است شروان تا در او
هم زبیده هم زلیخا دیدهام
هوش مصنوعی: شروان به عنوان یک سرزمین، مکانی است که در آن هم زبیده و هم زلیخا را دیدهام. به عبارتی، زیباییها و شخصیتهای برجستهای از دو شهر بزرگ مانند مصر و بغداد در اینجا وجود دارد.
از سر زهد و صفا در شخص او
هم خدیجه هم حمیرا دیدهام
هوش مصنوعی: در او هم زهد و صداقت را مشاهده کردهام، هم ویژگیهای خدیجه و هم صفات حمیرا.
آن خدیجه همتی کز نسبتش
بانوان را قدر زهرا دیدهام
هوش مصنوعی: این جمله به ستایش شخصیت خدیجه اشاره دارد و بیان میکند که به خاطر جایگاه او در دنیا، دیگر زنان نیز به عظمت و ارزش فاطمه زهرا پی بردهاند. به نوعی این جمله نشاندهندهی تأثیر مثبت خدیجه بر دیگران و همچنین ارزش والای مقام زن در فرهنگ اسلامی است.
آستان حضرتش را از شرف
صخره و محراب اقصی دیدهام
هوش مصنوعی: من در نقطه دوری، جایگاه والای او را همچون سنگی با ارزش و محرابی عالی مشاهده کردهام.
رابعه زهدی که پیشش پنج وقت
هفت مردان را مجارا دیدهام
هوش مصنوعی: رابعه زهدی را که در حضورش پنج بار شاهد عبادت و سجده مردان بودهام، توصیف میکند. او به قدری نیکو و پرهیزکار است که در مراسمهای مختلف، مردان را در حال نماز و دعا دیدهام.
خوان آگاه دلش را از صفا
خانقاه از چرخ اعلی دیدهام
هوش مصنوعی: دل آگاه را در صفای خانقاه دیدهام که تحت تاثیر چرخ اعلی است.
بر دل مومین و جان مؤمنش
مهر و مهر دین مهیا دیدهام
هوش مصنوعی: در دل مؤمنان و جانشان عشق و محبت دین را آماده و حاضر دیدهام.
آسیه توفیق و سارا سیرت است
ساره را سیاره سیما دیدهام
هوش مصنوعی: آسیه و سارا شخصیتهای برجستهای هستند. آسیه به عنوان نماد دیانت و توفیق و سارا به عنوان فردی با سیرت نیکو و زیبا شناخته میشود. من زیبایی سارا را مانند یک سیاره میبینم.
چشم دزدیدم ز نور حضرتش
تا نهپنداری که عمدا دیدهام
هوش مصنوعی: چشمم را از نور آن حضرت برگرداندم تا فکر نکنی که به عمد به او نگاه کردهام.
موسیم، کانی انا الله یافتم
نور پاک و طور سینا دیدهام
هوش مصنوعی: من مانند موسی، به حقیقتی دست یافتم که تنها نور پاک را دیدهام و به مقام و مرتبهی عالی رسیدهام.
هر که در من دید چشمش خیره ماند
ز آنکه من نور تجلی دیدهام
هوش مصنوعی: هر کسی که به من نگاه کند، چشمش خیره میماند، زیرا من نور و روشنی هستم که جلوهگر شدهام.
حضرتش را هم به نور حضرتش
بر چهارم چرخ خضرا دیدهام
هوش مصنوعی: من او را با نورش در آسمان آبی دیدهام.
نور عرش حق تعالی را به چشم
هم به فضل حق تعالی دیدهام
هوش مصنوعی: من با نگاه خود، نور الهی را که از عرش او میتابد، به لطف و فضل او دیدهام.
کعبه است ایوان خسرو کاندر او
ستر عالی را هویدا دیدهام
هوش مصنوعی: ایوان خسرو مانند کعبه است و من در آن، پردههای بلند و باعظمت را به روشنی مشاهده کردهام.
کعبه را باشد کبوتر در حرم
در حرم شهباز بیضا دیدهام
هوش مصنوعی: در حرم کعبه، کبوتر وجود دارد و من شاهینی را با پرهای سفید دیدهام.
هر زمان این شاهباز ملک را
ساعد اقبال ماوا دیدهام
هوش مصنوعی: هر بار که به پرندهای باعظمت نگاه میکنم، احساس میکنم که خوشبختی در کنار من بوده است.
گر کند شهباز مرغان را شکار
من شکارش جان دانا دیدهام
هوش مصنوعی: اگر پرندهای را که توسط شاهباز شکار میشود ببینم، میدانم که خودم هم در معرض خطر هستم.
دوش دیدار منوچهر ملک
زنده در خواب آشکارا دیدهام
هوش مصنوعی: دیشب در خواب، منوچهر، پادشاه زنده، را به وضوح دیدم.
چند بارش دیدهام در خواب لیک
طلعتش این باره زیبا دیدهام
هوش مصنوعی: من چندین بار در خواب او را دیدهام، اما این بار زیبایی چهرهاش را به گونهای متفاوت و دلربا مشاهده کردهام.
هم در این ایوان نو برتخت خویش
تاجدار و مجلس آرا دیدهام
هوش مصنوعی: در این مکان جدید، من تو را در حالی که تاج بر سر گذاشتهای و مجلس را تزئین کردهای، دیدهام.
لوح پیشانیش را از خط نور
چون ستارهٔ صبح رخشا دیدهام
هوش مصنوعی: من خطی در پیشانیاش دیدهام که مانند نوری درخشان و ستارهای در صبحگاه میدرخشد.
اندر ایوانش روان یک چشمه آب
با درخت سبز برنا دیدهام
هوش مصنوعی: در حیاطش جوی آبی روان و درختی سبز و جوان را دیدهام.
چشمه پنهان در حجاب و بر درخت
دست دولت شاخ پیرا دیدهام
هوش مصنوعی: چشمهای که در پس پردهای نهان است و همچنین بر درختی، نشانههای نیکبختی و موفقیت را مشاهده کردهام.
یک جهان دل زیندرخت و چشمه شاد
جمله را عیش مهنا دیدهام
هوش مصنوعی: من یک دنیا شادی و خوشی را از این درخت و چشمه دیدهام و همه را در حال لذت بردن میبینم.
گفتم ای شاه این درخت و چشمه چیست
کین دو را نور موفا دیدهام
هوش مصنوعی: به یک شخص بلند مقام گفتم، این درخت و چشمه چه هستند که من این دو را با نوری درخشان دیدهام.
گفت نشناسی درخت و چشمهای
کز کرمشان بر تو نعما دیدهام
هوش مصنوعی: میگوید که تو درخت و چشمهای را نمیشناسی که از خوبیها و نعمتهایشان به من نگریستهای.
چشمه بانوی و درخت است اخستان
هر دو با هم سعد و اسما دیدهام
هوش مصنوعی: در این بیت به زیبایی و ارزشهای طبیعی اشاره شده است. چشمه به عنوان نمادی از لطافت و شادابی، و درخت به عنوان نشانهای از استحکام و پایداری معرفی شدهاند. هر دو در کنار هم احساس خوشبختی و سرزندگی را به تصویر میکشند. شاعر با ذکر سعد و اسما به این نکته اشاره میکند که این دو جنبه از طبیعت باعث ایجاد حس خوبی در او شده است و تجربیات مثبت را به یاد میآورد.
اصلها ثابت صفات آن درخت
فرعها فوق الثریا دیدهام
هوش مصنوعی: درختی که ریشههایش محکم و ثابت است، نه تنها به خوبی استوار است، بلکه شاخههایش نیز به سمت آسمان و ارتفاعات بلند رشد کردهاند.
گفت شادم کز درخت و چشمه سار
دیده را جای تماشا دیدهام
هوش مصنوعی: او میگوید که خوشحال است زیرا از درختان و جویبارها تماشای زیباییها را تجربه کرده است.
شکر کز بانو و فرزند اخستان
چهرهٔ ملکت مطرا دیدهام
هوش مصنوعی: شکرگزاری میکنم به خاطر همسر و فرزندانتان که به زیبایی چهرهٔ کشورم افزودهاند.
نیز چون همشیره تا شروان رسید
کار شروان دست بالا دیدهام
هوش مصنوعی: وقتی به شروان رسیدم، احساس کردم که همه چیز به خوبی پیش میرود و شرایط برای من مناسب است.
آسمان سترا! ستاره همتا!
من تو را قیدافه همتا دیدهام
هوش مصنوعی: ای آسمان زیبا! ای ستاره همتای من! من تو را در زیبایی و شکوه همسان دیدهام.
کعبه را ماند در عالیت و من
محرم این کعبهام تا دیدهام
هوش مصنوعی: کعبه در مقام والایی است و من به خاطر دیدن این مقام، خود را محرم آن کعبه میدانم.
گرچه اخبار زنان تاجدار
خواندهام وندر کتبها دیدهام
هوش مصنوعی: اگرچه دربارهی زنان با مقام و قدرت مطالبی مطالعه کردهام و در کتابها هم مطالبی را دیدهام،
از فرنگیس و کتایون و همای
باستان را نام و آوا دیدهام
هوش مصنوعی: من نامها و آوازه فرنگیس، کتایون و همای قدیمی را شنیدهام.
از سخا وصف زبیده خواندهام
وز کفایت رای زبا دیدهام
هوش مصنوعی: من درباره سخاوت و بخشندگی زبیده شنیدهام و از کفایت و تدبیر او در کارها دیدهام.
کافرم گر چون تو در اسلام و کفر
هیچ بانو خواندهام یا دیدهام
هوش مصنوعی: من اگر کافر هم باشم، هرگز زنی مانند تو را در دین اسلام یا کفر ندیدهام یا نخواندهام.
گر به بوی طمع گفتم مدح تو
کعبه را دیر چلیپا دیدهام
هوش مصنوعی: اگر به خاطر هدفی خاص از تو تعریف کردم، باید بگویم که مدتهاست به مکانهای مقدس و زیبا مثل کعبه رفتهام و چیزهای شگفتانگیزی دیدهام.
مدح تو حق است و حق را با دلت
قاب قوسین او ادنی دیدهام
هوش مصنوعی: ستایش تو واقعی و درست است، و من این حقیقت را با قلبم نزدیکترین به تو احساس کردهام.
پیش آرم ذات یزدان را شفیع
کش عطا بخش و توانا دیدهام
هوش مصنوعی: من در برابر خداوند، که بخشنده و توانمند است، شفاعت میآورم.
پیشت آرم نظم قرآن را شفیع
کز همه عیبش مبرا دیدهام
هوش مصنوعی: من قرآن را در حضورت به عنوان شفیع قرار میدهم، چرا که از هر نقص و عیبی پاک و بینقص دیدهام.
پیشت آرم کعبهٔ حق را شفیع
کاسمانش خاک بطحا دیدهام
هوش مصنوعی: من کعبهٔ حق را به تو نزدیک میکنم و از خاک بطحا، که در برابر آسمان قرار دارد، شفاعت میطلبم.
پیشت آرم مصطفائی را شفیع
کاسم او یاسین و طه دیدهام
هوش مصنوعی: من به نزد تو میآورم شفیع خود را، کسی که مظهر رحمت و بخشش است و برکت او در دل من حضوری ویژه دارد.
پیشت آرم چار یارش را شفیع
کز هدیشان عز والا دیدهام
هوش مصنوعی: من چهار یار خود را به نزد تو میآورم تا شفیع من شوند، زیرا از هدایت آنها به مقام بلند و والایی دست یافتهام.
پیشت آرم هفت مردان را شفیع
کز دو عالمشان تبرا دیدهام
هوش مصنوعی: من هفت مرد بزرگ را به حضورت میآورم که شفیع من شوند؛ زیرا از دو جهان به دورشان میزنم.
پیشت آرم جان افریدون شفیع
کز جهانداریش طغرا دیدهام
هوش مصنوعی: من به حضورت میآورم جان افریدون را به عنوان شفیع، زیرا از مدیریت و تدبیر او در جهان بسیار شنیدهام.
پشت آرم جان فخر الدین شفیع
کز شرف کسریش مولا دیدهام
هوش مصنوعی: من در سایهی وجود جان فخر الدین شفیع احساس افتخار میکنم، چون شرافت و بزرگی او را همچون جایگاه پادشاهی دیدهام.
کز پی حج رخصتم خواهی ز شاه
کاین سفر دل را تمنا دیدهام
هوش مصنوعی: اگر بخواهی از طرف شاه اجازه سفر به حج بگیری، بدان که من در واقع دل و جانم را برای این سفر خواستهام.
دل درین سوداست یک لفظ تو را
چون مفرح دفع سودا دیدهام
هوش مصنوعی: در این جمله، صحبت از دل و آرامش است. اشاره به این دارد که در شرایطی سخت و نگرانکننده، یک واژه یا کلام تو میتواند مانند دارویی برای رفع نگرانیها و ناخوشیها عمل کند. احساس میشود که این کلام، توانایی ایجاد شادی و نشاط در دل دارد و میتواند افکار پریشان را دور کند.
دولتت جاوید بادا کز جلال
جاه تو جان سوز اعدا دیدهام
هوش مصنوعی: امیدوارم دولت و موفقیت تو همیشه پایدار باشد، زیرا به خاطر شکوه و عظمت تو، دشمنان من را به شدت به درد و رنج کشاندهاند.
تا ابد بادت بقا کاعدات را
بستهٔ مرگ مفاجا دیدهام
عمر جاودان برایت آرزو دارم و برای دشمنانت مرگی ناگهانی
بهترین نوروزی درگاه را
تحفه این ابیات غرا دیدهام
هوش مصنوعی: من در بهترین روز نوروز، هدیه این اشعار زیبا را مشاهده کردهام.