برگردان به زبان ساده
ترکا گه پیمانه است برخیز و به پیمان باش
رخشان مهی و از می با مهر درخشان باش
هوش مصنوعی: ای ترک، دور از پرخوری و بزن و بیا و در میانه پیمان و دوستی بمان. چهرهات همچون ماهی درخشان است و با عشق و محبت از شراب زندگی بنوش.
گه چهره بشو از خواب گه شانه بزن در زلف
هم خادم اهریمن هم محرم یزدان باش
هوش مصنوعی: زمانی صورت خود را از خواب بیدار کن و وقتی که میخواهی موهایت را شانه بزنی، به یاد داشته باش که هم در برابر شیطان قرار داری و هم در کنار خدایی که تو را میبیند.
از لعل روان بخشت گه عیسی مریم شو
وز اژدر گیسویت گه موسی عمران باش
هوش مصنوعی: به این معناست که شما میتوانید در شرایط مختلف، به عنوان یک ماهیت الهی و توانا، به نقشهای متفاوتی ایفای نقش کنید؛ مانند عیسی که مریم را نجات داد یا موسی که به قومش رهبری کرد. در واقع، زیبایی و توانایی شما میتواند در لحظات مختلف، تجلیاتی متفاوت داشته باشد.
بفروز مه عارض زان حلقه و تاب زلف
بر وحدت در کثرت دارنده برهان باش
هوش مصنوعی: از زیبایی چهرهات همچون نورافشانی کن، و با پیچ و تاب موهایت در هنگام تنوع، برای وجود واحد در میان کثرت، دلیل و برهانی ارائه بده.
از چهره گندمگون وز طره مار آسا
گه رهزن آدم شو گه هادی شیطان باش
هوش مصنوعی: با چهرهای زیبا و موی تابیدهاش میتواند هم انسان را فریب دهد و هم به راهنمایی او بپردازد.
چون طره و چهر خویش رو رسم دورنگی نه
یا شو بتمامی کفر یا یکسره ایمان باش
هوش مصنوعی: اگر زیبایی تو به اندازهی زیبایی موی تو باشد، در انتخاب خود کاملاً واضح و روشن باش؛ یا به طور کامل کافر باش یا به طور کامل مؤمن.
گر بر سرمهر آئی با حالت برجیس آی
ورپای بکین کوبی با حلیت کیوان باش
هوش مصنوعی: اگر با حالتی شاد و دلنشین به نزد من بیایی، مانند ستارهای درخشان ظاهر شو. اما اگر بخواهی با حالتی غمگین و دلشکسته وارد شوی، مانند سیارهای با زیبایی خاص و فضایی خاص به من نزدیک شو.
چون صبح شبی در رقص بر زن زگریبان سر
وز رشک رخت گو صبح چاکش بگریبان باش
هوش مصنوعی: وقتی صبح میآید، به خاطر زیبایی و جذابیت تو، باید در شوق و شادی برقصم و از حسادت به زیباییات دلم بگیرد. پس بهتر است که به یاد تو، چاک لباس خود را بگشایم و در احترام به جمال تو، به رقص درآیم.
زافرختن بالات مسجود صنوبر شو
زافروختن سیمات محسود گلستان باش
هوش مصنوعی: به خود بال و پر بده و مانند درخت سرو بلند شو، به جای اینکه تنها به زیبایی ظاهرت بپردازی، تلاش کن که مانند گلستانی پر از گل، مورد ستایش و محبت قرار گیری.
با دوست ز روی نیک سازنده چو جنت شو
با خصم زخوی بد سوزنده چو نیران باش
هوش مصنوعی: با دوست تان با مهربانی و حسن نیت رفتار کنید، تا زندگیتان به مانند بهشت شود. اما با دشمنانتان باید بهگونهای رفتار کنید که آتش و آسیبپذیری را حس کنند و از شما دور شوند.
صحاب تجرع را زآن چشم برو می ده
ارباب تجرد را زین جسم بیا جان باش
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره شده است که کسانی که در حال تجربه یا تحمل سختیها هستند، از چشمی خاص مشروب و لذتی دریافت میکنند. همچنین اشاره به این دارد که اربابان یا کسانی که در مقام تجرد و فارغ از جسم و ماده هستند، باید روح و وجودشان را از قید بدن آزاد کنند و به معنای حقیقی زندگی بپردازند.
بارند مروق نوش در میکده مصلح شو
با زاهد ازرق پوش در صومعه فتان باش
هوش مصنوعی: در میکده، از شراب تازه بنوش و با زاهدی که لباس آبی دارد، در صومعه گفتگو کن و خود را در برابر آن نگران نشان ده.
در محفل ما مستان هشیار بدن شرط است
زآن مژه و مو زنهار یا خنجر و خفتان باش
هوش مصنوعی: در جمع ما افرادی که عاقل و هوشیار هستند، لازم است. پس از مژه و موی زیبا هوشیار باشی، یا اینکه چاقو و زره بپوشی تا مراقب باشی.
مگذر زمن خاکی از حد وسط چون باد
نه آب گوارا شو نه آتش سوزان باش
هوش مصنوعی: از مرزهای عادی و معمولی عبور کن و مانند باد آزادی باش، نه مانند آب که فقط آرامش میدهد و نه مانند آتش که آسیب میزند.
ممکن شود ار بوسی خاک قدم قدسی
واجب شمرش طاعت و افزون تر از امکان باش
هوش مصنوعی: اگر بوسهای بر خاک قدم کسی از فرشتگان بیندازی، میتواند این عمل را واجب بداند و از تصور ممکن فراتر برود.
کاخی که وجود اوست مگر ای بدانایی
گر طالب اسراری دم درکش و نادان باش
هوش مصنوعی: کاخی که او وجود دارد، آیا ای دانا، اگر به دنبال اسراری هستی، به درون آن برو و بیخبر باش.
در بارگه بذلش بگریز زاستغنا
از فقر مطوق شو پس برهمه سلطان باش
هوش مصنوعی: در ظرافت و سخاوتمندی او غرق شو و از خودخواهی و بینیازی بپرهیز، زیرا با این کار میتوانی بر همه تسلط پیدا کنی.
گه زخم ممالک را بیواسطه مرهم نه
گه درد مسالک را بی رابطه درمان باش
هوش مصنوعی: گاهی مستقیماً به جراحات کشورها مرهم بگذارید و گاهی بدون واسطه به دردهای راهها رسیدگی کنید.