برگردان به زبان ساده
به یونان حکیمی فلاطون محل
که در علم حکمت نبودش بدل
هوش مصنوعی: در یونان، حکیمی به نام سقراط وجود داشت که در علم فلسفه همچون او کسی نبود.
ز گیتی یکی سفله فرزند داشت
که با مردم سفله پیوند داشت
هوش مصنوعی: از دنیا فردی بیارزش فرزندی به دنیا آورد که با انسانهای بیارزش ارتباط داشت.
نمی زد به راه پدر نیم گام
بدر بود از آیین حکمت تمام
هوش مصنوعی: به هیچ وجه از راه و روش پدر و مدرک خود فاصله نمیگرفت و به طور کامل از اصول حکمت پیروی میکرد.
ز حرف ادب دور انگشت او
ز نقد مروت تهی مشت او
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که صحبتهای مودبانه و رفتار با وقار فرد، نشاندهنده شخصیت اوست. اگر کسی به رعایت آداب و نزاکت اهمیت ندهد، در واقع از ارزش انسانی و اخلاقی خالی شده است. در واقع، ادب مانند یک انگشتری است که بر دست فرد وجود دارد و فقدان آن، نشاندهنده کمبود مروت و انسانیت اوست.
ز اقبال او عار همخانه را
ز ادبار او بار بیگانه را
هوش مصنوعی: بخاطر خوش شانسی او، بدبختی همسایه از سرش دور است و به خاطر بد شانسی او، بار غم و اندوه بیگانگان بر دوش آنهاست.
حریفان ازو رنجه در میکده
به مستان قوی پنجه در عربده
هوش مصنوعی: در میکده، رقبای او از او ناراحتند و مستان نیرومند در حال شوری و هیاهو هستند.
ز خوی بدش مادر آمد به تنگ
به پیش پدر کوفت بر سینه سنگ
هوش مصنوعی: مادر از رفتار بد فرزندش ناراحت و دلشکسته شد و در مقابل پدر، با ناراحتی و درد بر سینهاش ضربه زد.
که ای پیر تعلیم فرزانگان
ز خوی نکو خویش بیگانگان
هوش مصنوعی: ای استاد و معلم، تو که به فرزانگی و خردمندی آموزش میدهی، باید بدان که از ذات نیک خود دور هستی و باید به خودت بیندیشی.
یکی جزو از دفتر عقل کل
فروغ ضمیرت چراغ سبل
هوش مصنوعی: تو بخشی از دفتر عقل جهانی، و روشنایی ضمیر تو چراغ راههاست.
به شاگردیت عقل فعال شاد
کمالاتش از عقل تو مستفاد
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که عقل فعال در شاگردی تو خوشحال است و از کمالات و دانش او، عقل تو بهرهمند میشود. به عبارتی دیگر، یادگیری و نیکیهای عقل فعال به تو کمک میکند تا به رشد و کمال برسی.
ز فکر تو حل مشکل هندسی
محرر براهین اقلیدسی
هوش مصنوعی: از اندیشه تو، مسائل پیچیده هندسی با استدلالهای دقیق و منطقی حل میشود.
مؤدب به تأدیب تو خاکیان
مباهی به آدابت افلاکیان
هوش مصنوعی: آدم متمدن و با ادب، برای تو که خاکی هستی، از ادب آسمانیها سرمست و خوشحال است.
به تو هست فرزندت از جمله پیش
بدو هست پیوندت از جمله بیش
هوش مصنوعی: فرزند تو وابسته به توست و از میان همه، پیوند تو با او از همه محکمتر است.
به تعلیم آداب او لب گشای
ز لوح دلش حرف علت زدای
هوش مصنوعی: با یادگیری رفتارهای او، سخن بگو و از دل پاکش نکات مهم را بیان کن.
نیند از تو بیرونیان بی نصیب
چرا جزو خود را نباشی ادیب
هوش مصنوعی: دیگران از تو بهرهای نمیبرند و بینصیب میمانند، چون تو نمیتوانی جزئی از خودت را به درستی بشناسی و ارزشهایت را بیان کنی.
بگفتا گل او ز کان من است
ولی جان او نی ز جان من است
هوش مصنوعی: او گفت که گل از معادن من سرشته شده است، اما جان او از جان من نیست.
چو جانش نباشد ز من بهره ناک
چه سودش کند نسبت آب و خاک
هوش مصنوعی: وقتی که جان او از من بیبهره است، چه فایدهای دارد که به آب و خاک نسبت داده شود؟
بیا ساقیا در ده آن جام خاص
که سازد مرا یکدم از من خلاص
هوش مصنوعی: بیا ای ساقی، آن جام ویژه را به من بده که به یک لحظه مرا از خودم رها کند.
ببرد ز من نسبت آب و گل
به ارواح قدسم کند متصل
هوش مصنوعی: اگر رابطهام با مادیات از بین برود و به دنیای روحانی متصل شوم، از من فاصله خواهد گرفت.
بیا مطربا در نی افکن خروش
که باشد خروشش پیام سروش
هوش مصنوعی: بیا ای نوازنده، در نی نواختن را آغاز کن، چرا که صدای نی پیام آور الهام و بشارت است.
کشد شایدم جذبه آن پیام
ازین دون نشیمن به عالی مقام
هوش مصنوعی: شاید آن پیام با جذبهای خاص، از این دنیای پایین به مقام والایی بیفتد.