برگردان به زبان ساده
خارکش پیری با دلق درشت
پشته خار همی برد به پشت
هوش مصنوعی: یک پیرمرد زحمتکش که لباس کهنه و درشتی بر تن دارد، خاردانی را بر دوش خود حمل میکند.
لنگ لنگان قدمی برمی داشت
هر قدم دانه شکری می کاشت
هوش مصنوعی: هر بار که لنگلنگان قدم برمیداشت، در هر گام دانهای از شکر میکاشت.
کای فرازنده این چرخ بلند
وی نوازنده دلهای نژند
هوش مصنوعی: ای کسی که این آسمان بلند را برپا کردهای و دلهای غمگین را آرامش میدهی.
کنم از جیب نظر تا دامن
چه عزیزی که نکردی با من
هوش مصنوعی: با چشمانم مینگرم تا دریابم چه کسی اینقدر عزیز است که هرگز با من نبوده است.
در دولت به رخم بگشادی
تاج عزت به سرم بنهادی
هوش مصنوعی: در زمان خوشبختی، تو با زیبایی و سخاوت به من احترام گذاشتی و تاج افتخار را بر سرم قرار دادی.
حد من نیست ثنایت گفتن
گوهر شکر عطایت سفتن
هوش مصنوعی: به اندازهای که شایسته است تو را ستودن نیستم، چون نباید به قدری ارزشمند تو، فقط به خاطر یک هدیهٔ شیرین صحبت کنم.
نوجوانی به جوانی مغرور
رخش پندار همی راند ز دور
هوش مصنوعی: نوجوانی با غرور و ناز خود جوانی را از دور مینگرد و بر او نظارت میکند.
آمد آن شکرگزاریش به گوش
گفت کای پیر خرف گشته خموش
هوش مصنوعی: شخصی که همیشه شکرگزار بوده به شخصی سالمند و خاموش میگوید که ای پیر، دیگر سکوت کن.
خار بر پشت زنی زینسان گام
دولتت چیست عزیزیت کدام
هوش مصنوعی: خاک بر دوش تو چه نمادی از قدرت است و ارزش تو چیست؟
عمر در خارکشی باخته ای
عزت از خواری نشناخته ای
هوش مصنوعی: تو عمر خود را در تلاش و کوشش برای چیزهای بیارزش گذراندهای و هنوز نتوانستهای که حرمت و عزت خود را از خواری و ذلت تشخیص بدهی.
پیر گفتا که چه عزت زین به
که نیم بر در تو بالین نه
هوش مصنوعی: پیر گفت که چه افتخاری از این بهتر است که نیمه شب به در خانهات بیام و سر بر بالین تو بگذارم.
کای فلان چاشت بده یا شامم
نان و آبی که خورم و آشامم
هوش مصنوعی: ای فلان، لطفاً یا صبحانه بده یا برای شام نان و آبی تا بخورم و بیاشامم.
شکر گویم که مرا خوار نساخت
به خسی چون تو گرفتار نساخت
هوش مصنوعی: من از این که به من توهین نکردی و مرا در دام شخصی چون تو نینداختی، سپاسگزارم.
به ره حرص شتابنده نکرد
به در شاه و گدا بنده نکرد
هوش مصنوعی: به خاطر حرص و زیادهخواهی، به کسی چه شاه و چه گدا احترامی قائل نشد و بیوقفه در تلاش بود.
داد با این همه افتادگیم
عز آزادی و آزادگیم
هوش مصنوعی: با وجود تمام سقوطها و نواقصام، هنوز هم به آزادی و آزادگی خود اهمیت میدهم.