برگردان به زبان ساده
فرخ آن کس که وار خود بشناخت
کار خود را به وار خود پرداخت
هوش مصنوعی: خوشبخت کسی است که خود را به خوبی بشناسد و بر اساس آن، به کارهایش رسیدگی کند.
شد به حکمت بلند آوازه
گام بیرون نزد ز اندازه
هوش مصنوعی: به خاطر حکمت و دانش بالا، او به هیچ وجه از حدود و اندازه‌های خود فراتر نمی‌رود.
متقارب نهاد در ره گام
متجانب ز طفره نظام
هوش مصنوعی: در مسیر زندگی، انسانی که متعهد و جدی است، از انحراف و دوری جستن فاصله می‌گیرد و به سوی هدف خود گام برمی‌دارد.
هر که زد طفره از سر صرفه
تا به مقصد رسد به یک طرفه
هوش مصنوعی: هر کسی که از راه صرفه‌جویی و احتیاط دوری کند، به هدف نخواهد رسید و باید به یک راه خاص و مشخص پایبند باشد.
نرسیدش به پای مقصد دست
گردن و پشت هر دو خرد شکست
هوش مصنوعی: او نتوانست به مقصدش برسد و برای رسیدن به آن، دست و گردن و پشتش نیز آسیب دید.
مرغ نورس نگشته نیرومند
می پرد ز اوج آشیان بلند
هوش مصنوعی: پرنده جوان و نیرومند هنوز به سن بلوغ نرسیده، از ارتفاع آشیانه خود پرواز می‌کند.
می زند پر شر و بال و بال
می کند چرب گربه را چنگال
هوش مصنوعی: گربه‌ی چابک و بازیگوش با حرکاتش به خوبی خود را نشان می‌دهد و از پنجه‌هایش برای شکار استفاده می‌کند.
ور تو گویی که همت عالی
کز هوا و هوس بود خالی
هوش مصنوعی: اگر تو بگویی که اراده و هدف بلندمرتبه‌ای که از تمایلات و خواسته‌های نفسانی خالی باشد،
طلب مقصد بلند کند
میل مقصود ارجمند کند
هوش مصنوعی: آرزو و خواسته‌ای بزرگ و ارزشمند داشته باش و به دنبال آن برو.
از امور دنی به بیهوده
نکند دامن خود آلوده
هوش مصنوعی: انسان نباید خود را در کارهای بیهوده و غیرمفید دنیوی درگیر کند و باید از آلوده شدن به آن‌ها دوری کند.
خوش نباشد که باز شه پرور
به هوای مگس گشاید پر
هوش مصنوعی: بهتر نیست که پادشاه به خاطر جذب حشرات بی‌مقدار، بال‌های خود را بگشاید؟
بد نماید که شیر آهو جوی
به شکار شکال آرد روی
هوش مصنوعی: بد است که شیر، به جای شکار، به سراغ آهو برود و در تلاش باشد تا گورکن را شکار کند.
گویم آری ولی حکیم ازل
که بود حکم او بری ز خلل
هوش مصنوعی: می‌گویم بله، اما حکمت ازلی که وجود دارد، دستور او از هر گونه نقص و ایرادی پاک است.
بهر هر مقصدی رهی بنمود
سوی هر خانه ای دری بگشود
هوش مصنوعی: برای هر هدفی راهی پیدا شده و به سوی هر خانه‌ای در باز شده است.
طالبان را به لطف کرد خطاب
گفت فأتوا البیوت من ابواب
هوش مصنوعی: به دنبال علم و دانش باشید و به سراغ خانه‌تان از درهای درست بیایید.
گر تو از در روی مبارک باد
تاج فضلت کلاه تارک باد
هوش مصنوعی: اگر تو با چهره‌ی نورانی‌ات وارد شوی، مبارک باد که بر سر تو تاج فضیلت می‌نشانند و درختی از برکت بر سرت خواهد رویید.
ور گذاری در و ز بام روی
هدف طعن خاص و عام شوی
هوش مصنوعی: اگر از در بیرون بروی و از بام بر روی هدفی خاص پرتاب شوی، در این صورت هدفی برای طعنه و شوخی مردم خواهی شد.
طشت رسوائیت فتد از بام
دیگ اندیشه تو ماند خام
هوش مصنوعی: اگر عیبت فاش شود، مانند طشتی که از بام می‌افتد، دیگر نمی‌توانی پنهان‌کاری کنی و تفکراتت به حال خود باقی می‌مانند و نارسایند.
من نمی گویمت به کعبه مرو
همت خود مکن به کعبه گرو
هوش مصنوعی: به تو نمی‌گویم که به کعبه بروی، چرا که نخواهی توانست از عشق و ارادت خود به کعبه دست بکشی.
می روی زادگیر و راحله جوی
روز و شب در قفای قافله پوی
هوش مصنوعی: تو با کوله‌بار و نشانه‌های سفر، روز و شب به دنبال کاروان حرکت می‌کنی.
ور نه غولی شوی بیابانی
هم ز کعبه هم از وطن مانی
هوش مصنوعی: اگر انسان دچار غرور و خودبینی شود، مانند غولی خواهد شد که نه به خرافات تعلق دارد و نه به سرزمین خود وابسته است.
بلکه فرسوده پای و خونین دل
باز گردی ز اولین منزل
هوش مصنوعی: با وجود اینکه خسته و دل‌شکسته هستی، باز هم به نقطه‌ی آغازینت برمی‌گردی.
