برگردان به زبان ساده
ای سخا را از کف تو پیشخورد
وی خرد را پیش رایت چشم درد
هوش مصنوعی: ای بخشش، همه در برابر تو خضوع میکنند و خردمندان در پیشگاه تو به کوری چشم خود اعتراف میکنند.
خلق تواهل هنر را دستگیر
جود تو مرد خرد را پایمرد
هوش مصنوعی: آفریدگان با هنر تو را میستایند و نعمتهای تو دستگیر مردان دانا و استوار است.
تیز با حزم تو کوه کند سیر
کند با عزم تو چرخ تیز گرد
هوش مصنوعی: با اراده و توانمندی تو، کوهها هم در هم میشکنند و با عزمی راسخ، آسمان چرخش خود را ادامه میدهد.
عرصه میدان تو گوی زمین
شمسه ایوانت چرخ لاجورد
هوش مصنوعی: میدان تو مانند زمین است و ایوانت به شکل آسمانی آبی رنگ است.
جز بحکمت کعبتین سعد و نحس
نیست گردان از بر این تخت نرد
هوش مصنوعی: تنها با حکمت کعبهها، خوب و بد مشخص میشود؛ از این تخت ناب آمریکایی دوری کن.
آفتاب اندر عرق گشته است غرق
بسکه او ازرای تو تشویر خورد
هوش مصنوعی: خورشید به قدری از رأی تو تحت تأثیر قرار گرفته که در عرق و عذاب فرو رفته است.
باشد آنگه کت بود رای عطا
گردد آنگه کت بود عزم نبرد
هوش مصنوعی: زمانی که اراده و تصمیم قوی موجود باشد، در آن صورت هم مسند قدرت به کسی داده میشود و هم موفقیت در میدان مبارزه حاصل میشود.
چهره خورشید از شرم تو سرخ
گونه مریخ از بیم تو زرد
هوش مصنوعی: خورشید از شرم زیبایی تو سرخ شده و مریخ از ترس تو رنگش زرد گشته است.
بنده را لطف طلب کردست لیک
هیبتت میگویدش کز راه برد
هوش مصنوعی: بنده خواهان لطف و مرحمت توست، اما شکوه و جلال تو به او میگوید که از دور نزدیک نشود.
ای سلیمان فر زبلبل یاد کن
زانکه از هدهد نخیزد هیچ گرد
هوش مصنوعی: ای سلیمان، به یاد بلبل باش زیرا بدون هدهد، هیچ چیز به دست نمیآید.
از هنر بر وی گمانی برده
او نه آنست این بساط اندر نورد
هوش مصنوعی: آدمی نمیتواند تنها بر اساس هنر و ظواهر قضاوت کند، چرا که در واقعیت چیزهای بیشتری در پس قضایا وجود دارد.
چون معیدی میشنو اورا مبین
کاین گمان عکسست و عکسش نیست طرد
هوش مصنوعی: وقتی که معید (نوعی مربی یا راهنما) را میشنوی، او را نادیده بگیر و به ظاهرسازی که انجام میدهد توجه نکن، زیرا این تفکر که آنچه میبینی واقعیت است، اشتباه است و واقعیت حقیقتی فراتر از آن است که در ظاهر نمایان میشود.
صبح پیش آفتاب ار دم زند
سرد باشد عاقلان دانند سرد
هوش مصنوعی: اگر صبح زود قبل از طلوع آفتاب بدمند، هوا سرد خواهد بود و عقلای قوم یا افراد باهوش این را میدانند که هوا در این زمان سرد است.
سوزش پروانه باشد وصل شمع
مرگ باشد مرجعل را بوی ورد
هوش مصنوعی: سوزش پروانه به خاطر نزدیک شدن به شمعی است که برایش مرگ به دنبال دارد، و در این میان، بوی گلها را به خاطر میآورد.
من چو خفاشم که عیب خود شناخت
پرده شب ستر عیب خود شمرد
هوش مصنوعی: من مانند خفاشی هستم که عیب و نقص خود را شناخته و در تاریکی شب سعی میکند آنها را پنهان کند.
نی چو نیلوفر که از تر دامنی
در بر خورشید بر خود جلوه کرد
هوش مصنوعی: مانند نیلوفر آبی که با تر دامنی خود در آفتاب میدرخشد و زیباییاش را به نمایش میگذارد.
زو سخن باید طلب کردن نه او
میوه جوی از شاخ او نه بیخ برد
هوش مصنوعی: از کلام باید حقیقت را جستجو کرد، نه اینکه از شاخ درخت میوه بخواهیم یا ریشه را ببینیم.
کورو کر باشد صدف چون بنگری
در طلب کن گرد کور و کر مگرد
هوش مصنوعی: اگر به دنبال حقیقت و زیبایی باشی، نباید در جستجو به ظواهر بیمعنا و ناپیدا دل ببندی. مانند صدفی که در تاریکی مانده و چیزی نمیبیند، تو هم نباید در گردابهای نادانی غرق شوی. به جستجوی واقعی بپرداز و از حواس نادرست دوری کن.
بنده سر تا پای آهو آمدست
مشک جو آهو مجو ای شیر مرد
هوش مصنوعی: من به عنوان یک بنده، تمام وجودم مانند آهوست و در جستجوی مشک آهو نباش، ای مرد دلیر.
تا چو آید خور سوی برج حمل
معتدل گردد هوا را حر وبرد
هوش مصنوعی: زمانی که خورشید به برج حمل میرسد، هوای گرم و آتشین خنک میشود و معتدل میگردد.
سایه ات پاینده باد و بخت جفت
ای بحسن رای چون خورشید فرد
هوش مصنوعی: ای کاش سایهات همیشه بر سرمان باقی بماند و بختت همیشه به یاریات باشد، چون حسن نیتت که مانند خورشید درخشان و خیرهکننده است.
