برگردان به زبان ساده
شیرمردان چو عزم کار کنند
کار ازین گونه استوار کنند
هوش مصنوعی: مردان شجاع وقتی عزم و اراده کنند، کارها را به شکلی محکم و محکم پیش میبرند.
آبخور زاتش سموم آرند
خوابگه در دهان مار کنند
هوش مصنوعی: آبخوری که جان میگیرد از آتش، در زمانی که سموم فراوان میآید، به مامن ماران تبدیل میشود.
پیش تیر بلا سپر گردند
نزد شیر اجل گذار کنند
هوش مصنوعی: در برابر درد و مصیبت، انسانها مانند سپری عمل میکنند و در مواجهه با مرگ، باید از خودشان عبور کنند.
پای بر گردن مراد نهند
پشت بر روی روزگار کنند
هوش مصنوعی: به کسانی که به آرزوها و اهداف خود میرسند، احترام بگذارید و پشت به مشکلات و سختیهای زندگی کنید.
کم ناموس و سروری گیرند
ترک آشوب و کاروبار کنند
هوش مصنوعی: ترکها با بیاحترامی و قیام، به دنبال قدرت و مدیریت هستند.
فرقت از اهل و از وطن جویند
هجرت ازیار و از دیار کنند
هوش مصنوعی: افراد به خاطر جدایی از عزیزان و زادگاه خود، هجرت میکنند و از دوستان و دیارشان دور میشوند.
پس پشت افکنند منصب و جاه
روی در روی اضطرارکنند
هوش مصنوعی: پس آنچه که داشتهاند را پشت سر میگذارند و در مواقع اضطرار به واقعیت و چالشهای زندگی نگاه میکنند.
کله خواجگی فروگیرند
بندگی محض اختیار کنند
هوش مصنوعی: افراد قدرتطلب و مغرور باید تواضع کنند و به طور کامل به بندگی و خدمتگزاری بپردازند.
سنک بردل نهند و بار کشند
مهر برلب نهند و کار کنند
هوش مصنوعی: سنگ را بر دل مینهند و بار را حمل میکنند، دلسردی را بر لب میگذارند و کار میکنند.
جان شیرین نهند برکف دست
بس حدیث دیار و یار کنند
هوش مصنوعی: جان شیرین را روی دست گذاشته و به روایت صحبتهای مربوط به دیار و محبوب خود میپردازند.
کاخ و کاشانه راکنند وداع
در دل بادیه قرا ر کنند
هوش مصنوعی: آنها برای رفتن فاصلهها را ترک میکنند و در دل دشت آرامش مییابند.
سهم ان راههای مردم خوار
پیش چشم امید خوار کنند
هوش مصنوعی: راههایی که مردم را به ذلت میکشاند، در برابر چشمان کسانی که به امید خوشبختی هستند، نابود میشود.
جان و جاه و سر و زر اندازند
خرج آن راه از ین چهار کنند
هوش مصنوعی: جان و مقام و سر و مال خود را صرف آن راه میکنند و از این چهار چیز میگذرند.
هرکجا عشق لایزال آمد
سر وزر را چه اعتبار کنند
هوش مصنوعی: هر کجا که عشق بیپایان حضور داشته باشد، دیگر به مقام و موقعیت ظاهری اهمیتی داده نمیشود.
دیده از هر چه هست بردوزند
تا چنین دولتی شکار کنند
هوش مصنوعی: چشمها را از هر چیزی برمیدارند تا به چنین قدرت و دولتی دست یابند.
تکیه گه بر حضیض کوه زنند
پای گه در شکاف غار کنند
هوش مصنوعی: مکانی که قرار دارد بر دامنه کوه، در بعضی مواقع به چالههای عمیق و شکافهای غار میرسد.
بالش پر زسنگ خاره نهند
بستر گل زنوک خارکنند
هوش مصنوعی: بالش را با سنگهای سخت پر کنند و بر روی بستر گل، گل را با نوک خارها خراب کنند.
گله از عندلیب و از طوطی
باشتر مرغ و سوسمار کنند
هوش مصنوعی: شکایت از بلبل و طوطی نکنید، زیرا پرندگان و حیوانات دیگر هم میتوانند در بیان احساسات و زیباییها باشند.
بر امید وصال خانه دوست
شربت زهر خوشگوار کنند
هوش مصنوعی: به امید رسیدن به دیدار دوست، حتی تلخی و درد را نیز شیرین میدانند و تحمل میکنند.
از بزرگان عجب نباشد اگر
کار های بزرگوار کنند
هوش مصنوعی: از افراد بزرگ و با شخصیت، عجیب نیست که کارهای بزرگ و شایستهای انجام دهند.
مقبلانرا چو وحی باشد رای
همه اندیشه استوار کنند
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که افرادی که به استقبال ما میآیند، گویی که وحی الهی بر آنها نازل شده است، زیرا همهی آنها با اندیشهای قوی و محکم در این زمینه عمل میکنند.
پس برهنه شوند چون شمشیر
تا که بانفس کار زار کنند
هوش مصنوعی: پس مانند شمشیر، برهنه و آماده میشوند تا با نفس خود به جنگ بپردازند.
جان روحانیان قدسی را
وقت لبیک شرمسار کنند
هوش مصنوعی: وقتی روحانیان و مقدسین صدای لبیک را میشنوند، احساس شرمندگی میکنند.
چیست رمی الجمار نزد خرد
نفس اماره سنگسار کنند
هوش مصنوعی: رمی الجمار به معنای پرتاب سنگ به سوی نشانهها یا نمادها است. در اینجا به نوعی به تعبیر و تزکیه نفس اشاره دارد. نفس اماره، که به تمایلات و خواستههای نفسانی اشاره دارد، باید تحت کنترل و سرکوب قرار گیرد تا انسان به رشد و کمال برسد. در واقع، هدف، مقابله با وسوسهها و هوسهاست تا بتوان به آرامش و تعادل رسید.
چون بموقف رسند از پس شوط
سنگ آن راه اشکبار کنند
هوش مصنوعی: زمانی که به نقطهای برسند که باید از دشواریها عبور کنند، راهی پر از اشک و غم را در پیش خواهند داشت.
دستهای نیاز وقت دعا
راست چون پنجه چنار کنند
هوش مصنوعی: دستهای دراز شده برای دعا به سمت آسمان، مانند شاخههای یک درخت چنار، هستند.
چون عروس حرم کند جلوه
جان شیرین براو نثار کنند
هوش مصنوعی: زمانی که عروس حرم زیبایی خود را نمایان میکند، جان شیرین به زیباییاش نثار میشود.
سقف مرفوع و خانه معمور
همه سکنی در آن جوار کنند
هوش مصنوعی: سقف بلند و خانهای آباد است و همه در آنجا سکونت دارند.
وز پی بوس خال رخسارش
سر فشانند و جانسپار کنند
هوش مصنوعی: دنبال بوسیدن خال صورتش هستند و جانشان را فدای او میکنند.
خواجه لالای حجره بینی
که بدیدارش افتخار کنند
هوش مصنوعی: آن کسی که در حجره نشسته و لالایی میخواند، در دیدار آن شخص به خود میبالد و افتخار میکند.
شب و مشک و سواد دیده زدل
کسوت او همی شعار کنند
هوش مصنوعی: شب و بوی خوش مشک و رنگ سیاه چشمانش، همگی نشانه و علامتی از دل من هستند.
خلفا جامه و سلاطین چتر
همه زان رنگ مستعار کنند
هوش مصنوعی: خلفا و پادشاهان، همه به گونهای از لباس و پرچم استفاده میکنند که رنگ و زیبایی آنها به طور غیر اصلی و موقتی است.
حبشی صورتی که سلطانان
دست بوسش هزار بارکنند
هوش مصنوعی: حبشیای که چهرهاش زیباست و سلطانها حاضرند بارها به او ادب کنند و دستش را ببوسند.
آن سبه جامه میر حاجب بار
کش امیر سرای بار کنند
هوش مصنوعی: آن شخصی که وظیفه دارد بار امیر را به دوش بکشد، با لباس مخصوص خود آماده شده است.
سیر نادیده هیچ چهره وصل
مرکب هجر راهوار کنند
هوش مصنوعی: سیر نادیده یعنی به سفر رفتن به دنیای ناشناخته و دیدن آنچه که قابل مشاهده نیست. در این سفر، هیچ چهرهای از وصالی که در دلت آرزو داری، یافت نمیشود و تنها دردی که ناشی از جدایی است، به تو تحمیل میشود.
لاجرم از برای محملشان
ناقه الله بر قطار کنند
هوش مصنوعی: پس به اجبار برمیدارند که شتران خدا را برای حمل و نقل آنها به صف کنند.
ملاء عرش از سرادق حفظ
گردشان خندق و حصار کنند
هوش مصنوعی: فرشتگان آسمانی از برکت وجودشان همچون دیواری دور عرش الهی را احاطه میکنند و از آن محافظت مینمایند.
مرتبتشان ز چرخ بگذارند
خواجگیشان یکی هزار کنند
هوش مصنوعی: آنها مقام و جایگاه خود را از آسمان عالیتر قرار دهند و به خاطر خواستههایشان، تعداد زیادی از آنها به وجود آورند.
هر غباری که در فضای هوا
گر پیاده و گر سوار کنند
هوش مصنوعی: هر غباری که در هوا وجود دارد، چه شخصی در حال پیادهروی باشد و چه سوار بر وسیلهای، به وجود خواهد آمد.
روشنان فلک برای شرف
کحل اغبر ازان غبار کنند
هوش مصنوعی: آسمان روشن به خاطر ارزش و زیبایی کحلی که از غبار به وجود میآید، خود را میزداید و تحت تأثیر قرار میگیرد.
حور خلخال ناقه حجاج
بهر تشریف گوشوار کنند
هوش مصنوعی: حوری که خلخال به پا دارد، گوشوارهای برای زینت ناقه حجاج میکند تا جلوهای خاص به آن ببخشد.
زانسپس سالکان راه خدای
چون سوی قبله پاقرار کنند
هوش مصنوعی: سپس سالکان مسیر الهی، مانند کسانی که به سوی قبله ثابت قدم میایستند.
اولا نام صاعد مسعود
حرز بازوی روزگار کنند
هوش مصنوعی: در آغاز، نام صاعد مسعود را به عنوان تکیهگاه و محافظی برای روزگار قرار میدهند.
شرح اخلاق او حدی سازند
حاج چون بر شتر مهار کنند
هوش مصنوعی: شخصیت و رفتار او را به گونهای محدود میکنند که مانند مهار کردن شتری باشد.
ساکنان صوامع ملکوت
بر دعای وی اقتصار کنند
هوش مصنوعی: ساکنان آسمانها تنها به دعا و نیکی او اکتفا کنند.
ذکر باقیش بر صحیفه روز
بسیاهی شب نگار کنند
هوش مصنوعی: باکی از یادبود نمانده، تنها یادها و خاطراتی را بر صفحه زندگی در دل شب تار یادداشت میکنند.
ا ی بساکز برای این تشریف
کعبه و روضه انتظار کنند
هوش مصنوعی: ای کسانی که برای دیدن کعبه و روضه (مدینه) در انتظار هستید، این انتظار شما شایسته و ارزشمند است.
تا همی کعبه را بهر دو جهان
مأمن هر گناهکار کنند
هوش مصنوعی: به خاطر میآید که کعبه به عنوان پناهگاهی برای تمام انسانها، حتی برای گناهکاران، در نظر گرفته شده است. این مکان مقدس میتواند محل آرامش و توبه برای کسانی باشد که به دنبال اصلاح خود هستند.
حرم خواجه باد کعبه خلق
تاکش از کعبه یادگار کنند
هوش مصنوعی: حرم خواجه همانند کعبهای است که مردم به خاطر ارتباط با آن، یادگارهایی از کعبه به همراه میآورند.
سال عمرش چنانکه هندسه زان
قاصر آید اگر شمار کنند
هوش مصنوعی: اگر بخواهند سالهای عمر او را بشمارند، مثل این است که هندسه نتواند به شکل دقیقی آن را محاسبه کند.