برگردان به زبان ساده
پس از بهر کارم بیاراست نیز
سزاوار شاهان ز هرگونه چیز
هوش مصنوعی: برای انجام کارم، زینتکاری کن، زیرا شایستهی پادشاهان است که از هر نوع چیز زیبا استفاده کنند.
ز تن جامهٔ خویش وز سر کلاه
فرستاد زرّین یکی تاج و گاه
هوش مصنوعی: او لباس و کلاهی از خود را کنار میگذارد و یک تاج طلایی به گاه میفرستد.
درفش کیانی و تیغ بهزر
ز گوهر یکی خسروانی کمر
هوش مصنوعی: درفش کیانی و تیغ بزرگ از گوهر یکی، مانند کمری است که مختص یک پادشاه است.
این جمله به مفهومی اشاره دارد که نمادهای قدرت و سلطنت، مثل پرچم و شمشیر، نشاندهندهی عظمت و شکوه یک پادشاهی هستند.
یکی زندهپیلی همانند شیر
به حمله چو آتش به زفتی چو شیر
هوش مصنوعی: یک فیل زنده مانند شیر، در حمله شجاع و پرخاشگر است؛ مانند آتش که در حین حرکت بسیار قوی و نفوذی است.
گرانتر ز کوه و سبکتر ز باد
ز هیبت سرشت و ز قوّت نهاد
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که چیزی از نظر ارزش و اهمیت، فراتر از کوههاست و در عین حال، سهل و سبک مانند باد است. این توصیف بیانگر عظمت و قدرت ذاتی چیزی است که هم سنگین و با ارزش است و هم در عین حال، قابل حمل و آسان.
دو دست و دو پایش چو سیمین ستون
دو دندان درخت و دو دیده چو خون
هوش مصنوعی: دستها و پاهای او همچون ستونی از نقرهاند، دندانهایش شبیه به میوههای درخت و چشمانش به رنگ خون هستند.
زمین کرده رنجور زیر قدم
هوا کرده چون دوزخ از دور و نم
هوش مصنوعی: زمین به حالت رنج و عذاب درآمده و به خاطر قدمهای ناخواسته، به شکل دوزخی از دور و پُر از نم و رطوبت به نظر میرسد.
ز سنگش شده گاو و ماهی ستوه
ز رنگش خجل برف بر تیغ کوه
هوش مصنوعی: از سنگی که در دست گاو قرار دارد، او از رنگش خجالت میکشد، همانطور که برف بر لبههای تیز کوه نشسته است.
گریزان ز خرطوم یازانْش، کرگ
کمین کرده در نیشِ دندانْش مرگ
هوش مصنوعی: کرگدنی که کمین کرده در آمادهباش، به شدت با دندانهایش تهدید میکند و نشانهای از مرگ میدهد.
گه کین و آرایش کارزار
یکی حمله و صد هزاران سُوار
هوش مصنوعی: گاهی در میدان نبرد، یک حمله میتواند به اندازهٔ صد هزار سوار، تأثیرگذار باشد.
برافگنده بر پیل هندی ستام
به دیبا بیاراستندش تمام
هوش مصنوعی: بر روی فیل هندی، با پارچهای زیبا و گرانبها آن را به طور کامل آراستهاند.
به منشور، ماچین بدو داد نیز
بسی هدیه در خورد و هرگونه چیز
هوش مصنوعی: این متن بیانگر این است که به منشور، ماچین هدیههای زیادی داده شد و اقلام مختلفی برای آن فراهم شد.
نهادند مهدی بر او زرنگار
درفشی پر از گوهر شاهوار
هوش مصنوعی: مهدی را برروی پرچمی زیبا و پر از جواهرات مانند پرچم شاهانه قرار دادند.
به نستوه داد آن همه خواسته
همان پیل و آن مهد آراسته
هوش مصنوعی: او به شجاعت و استقامت، تمام خواستهها و آرزوهای خود را به دست آورد، همانند یک فیل بزرگ و مهدی زیبا و آراسته.
بدان مرز گفتا چو آیی فرود
ز کارم فرست از زبانم درود
هوش مصنوعی: به آن سرزمین گفته شد که وقتی وارد میشوی، از من خواستهای پیام سلامی را برسانی.
همین چیزها با سواران او
گسی کن تو بر دست یاران او
هوش مصنوعی: این چیزها را با سواران او در میان بگذار و به یاران او منتقل کن.
به کارم یکی نامه فرمود شاه
به نام خداوند خورشید و ماه
هوش مصنوعی: شاه به من دستور داد که نامهای بنویسم و در آغاز آن نام خداوند، که همان خورشید و ماه است، را بیاورم.
برآرندهٔ بیستون آسمان
نگارندهٔ ابر و باد دمان
هوش مصنوعی: آنکه آسمان را بدون حمایت و ستون برپا کرده و ابر و باد را به تصویر میکشد، اوست.
فرستاده و نامهٔ تو رسید
همان مردمیها که کردی پدید
هوش مصنوعی: نامه و پیام تو به دستم رسید، همان مردم و کسانی که خودت آنها را خلق کردهای.
رسانید نزدیک ما بیگزند
یکایک بدیدیم و آمد پسند
هوش مصنوعی: گروهی بدون هیچ آسیب و خطری به ما رسیدند و هر یک از آنها را دیدیم و مورد تایید ما قرار گرفتند.
شدیم آگه از دانش و رای تو
هم از گنجهای دلآرای تو
هوش مصنوعی: ما از دانش و نظر تو آگاه شدهایم و همچنین از گنجینههای ارزشمند تو.
تو امروز فرّخ نیای منی
به ماچین و خاور به جای منی
هوش مصنوعی: امروز تو به گونهای خوشبخت و پر افتخار در کنار من هستی، به نحوی که گویی جای من را گرفتهای.
تو را هست ماچین و خاور زمین
به نستوه شیروی دادیم چین
هوش مصنوعی: تو را در آغوش میگیرم و بر روی زمین خاور، با دلی شاد و سرشار از محبت در چینای عشق میپرورانم.
چو آن جا رسد، یاوری ده به گنج
به ساز و سلیح و به مردان رنج
هوش مصنوعی: زمانی که به آنجا رسیدی، به یاری گنج بیا و با تجهیزات و سلاح مناسب و همچنین کمک مردان کوشا، آماده باش.
مگر بیخ آن بدرگ دیوزاد
برآرد، که [ آن ] تخمه هرگز مباد
هوش مصنوعی: اگر ریشه و اصل آن بدی در جایی به وجود نیاید، دیگر نباید نگرانی از زادن و ظهور آن بدی وجود داشته باشد.
برآساید از رنج او زیردست
بشوید جهان از بد بتپرست
هوش مصنوعی: از رنج او آسوده میشود و زیر دست او، جهان از بدیهایی که بر اثر بتپرستی ایجاد شده، پاک میشود.
تو باید که پیوسته داری به راه
فرستادهای یکدل و نیکخواه
هوش مصنوعی: تو باید همواره با یک فرد راستگو و نیکوکار در پیوند باشی.
که پیوسته آرد مرا آگهی
از آن نامور بارگاه مهی
هوش مصنوعی: همیشه مرا از خبر آن کاخ مشهور و بزرگ آگاه میکند.
وزآن پس فرستاده را پیش خواند
به کرسی زَرپِیکرش برنشاند
هوش مصنوعی: پس از آن، فرستاده را فراخواند و بر جایگاهی از طلا نشاند.
به پیشش کشیدند بسیار چیز
به یاران او چیز بخشید نیز
هوش مصنوعی: به حضور او چیزهای زیادی را آوردند و او نیز به یارانش هدایایی بخشید.
