برگردان به زبان ساده
در شریعت معنی دیگر مجو
غیر ضو در باطن گوهر مجو
هوش مصنوعی: در قوانین دینی به دنبال معنایی متفاوت نباش و تنها به ظواهر توجه نکن، بلکه در باطن و عمق وجودی افراد، گنجینههای ارزشمند را جستوجو کن.
این گهر را خود خدا گوهر گر است
ظاهرش گوهر بطونش گوهر است
هوش مصنوعی: این جواهر را تنها خداوند به وجود آورده و اگر در ظاهرش جواهر دیده میشود، در باطنش نیز حقیقتی همانند جواهر دارد.
علم حق غیر از شریعت هیچ نیست
اصل سنت جز محبت هیچ نیست
هوش مصنوعی: علم حقیقی جز قوانین دینی هیچ چیز دیگری نیست و اصل سنت نیز فقط بر پایه عشق و محبت بنا شده است.
فرد را شرع است مرقات یقین
پخته تر از وی مقامات یقین
هوش مصنوعی: انسانها برای رسیدن به سطوح بالاتری از یقین و ایمان باید در مسیر شرع و قوانین الهی گام بردارند، چرا که این مراحل میتواند آنها را به یقین و آگاهی عمیقتری برساند.
ملت از آئین حق گیرد نظام
از نظام محکمی خیزد دوام
هوش مصنوعی: مردم باید از اصول درست زندگی کنند تا از این اصول، یک نظام قوی و پایدار به وجود آید.
قدرت اندر علم او پیداستی
هم عصا و هم ید بیضاستی
هوش مصنوعی: قدرت او در علمش نمایان است؛ هم مانند عصا و هم مانند دست سفید او.
با تو گویم سر اسلام است شرع
شرع آغاز است و انجام است شرع
هوش مصنوعی: با تو صحبت میکنم که اسلام به معنای واقعی خود به ویژه در آغاز و پایان، بر اساس قوانینش است.
ای که باشی حکمت دین را امین
با تو گویم نکته ی شرع مبین
هوش مصنوعی: ای کسی که در دانش دین مورد اعتماد هستی، با تو نکتههای مهم و روشن از اصول شرع میگویم.
چون کسی گردد مزاحم بی سبب
با مسلمان در ادای مستحب
هوش مصنوعی: اگر کسی بدون دلیل مزاحم مؤمنی شود در انجام کارهای نیک و پسندیده، عواقب بدی برای او به همراه خواهد داشت.
مستحب را فرض گرادنیده اند
زندگی را عین قدرت دیده اند
هوش مصنوعی: کارهای نیکو را مانند واجبات نمیدانند و زندگی را به عنوان قدرت و توانایی واقعی در نظر گرفتهاند.
روز هیجا لشکر اعدا اگر
بر گمان صلح گردد بی خطر
هوش مصنوعی: در روز نبرد، اگر دشمنان به صلح فکر کنند، این به نفع ما خواهد بود و خطر کمتری خواهد داشت.
گیرد آسان روزگار خویش را
بشکند حصن و حصار خویش را
هوش مصنوعی: زندگی به راحتی میتواند پیلتن و چالشهای خود را از بین ببرد و ارکان و محدودیتهایش را بشکند.
تا نگیرد باز کار او نظام
تاختن بر کشورش آمد حرام
هوش مصنوعی: تا زمانی که کار او به سامان نرسد، تاخت و تاز بر سرزمینش ممنوع است.
سر این فرمان حق دانی که چیست
زیستن اندر خطرها زندگیست
هوش مصنوعی: زندگی در شرایط خطر و چالشها به معنای واقعی زیستن است.
شرع می خواهد که چون آئی بجنگ
شعله گردی واشکافی کام سنگ
هوش مصنوعی: قوانین دین و مذهب میخواهند که وقتی وارد میدان نبرد میشوی، همچون شمعی بسوزی و درخشان ظاهر شوی و به روشنی درخشانترین سنگها را بشکافی.
آزماید قوت بازوی تو
می نهد الوند پیش روی تو
هوش مصنوعی: توانایی تو را آزمون میکند و الوند (کوهی مشهور) را به عنوان مانع در مقابل تو قرار میدهد.
باز گوید سرمه ساز الوند را
از تف خنجر گداز الوند را
هوش مصنوعی: سازندهی سرمه، الوند را بگوید که از شدت ضربهی خنجر، الوند به حالت ذوب درآمده است.
نیست میش ناتوانی لاغری
درخور سر پنچه شیر نری
هوش مصنوعی: میش ضعیف و ناتوان به اندازهای نیست که بتواند خود را با قدرت و شجاعت شیر نر مقایسه کند.
باز چون با صعوه خوگر می شود
از شکار خود زبون تر می شود
هوش مصنوعی: وقتی باز با جوجهاش خو گرفته و به آن عادت میکند، از شکار خودش هم ناتوانتر میشود.
شارع آئین شناس خوب و زشت
بهر تو این نسخه ی قدرت نوشت
هوش مصنوعی: این خیابان، قوانین و اصول خوبی و بدی را برای تو به نگارش درآورده و این نسخهای از قدرت است که به تو داده شده است.
از عمل آهن عصب می سازدت
جای خوبی در جهان اندازدت
هوش مصنوعی: با تلاش و کار و کوشش می توانی جایگاه خوبی در دنیا به دست آوری.
خسته باشی استوارت می کند
پخته مثل کوهسارت می کند
هوش مصنوعی: زمانی که خسته باشی، استواری تو را بیشتر میکند و مانند کوه، محکم و استوار میسازدت.
هست دین مصطفی دین حیات
شرع او تفسیر آئین حیات
هوش مصنوعی: دین پیامبر اسلام، سبب زندگی و حیات است و قوانین او راهنمایی برای تفسیر اصول زندگی به شمار میروند.
گر زمینی آسمان سازد ترا
آنچه حق می خواهد آن سازد ترا
هوش مصنوعی: اگر زمین بخواهد، تو را به آسمان میبرد؛ آنچه را که حقیقت خواسته، برای تو فراهم میآورد.
صیقلش آئینه سازد سنگ را
از دل آهن رباید زنگ را
هوش مصنوعی: هرچه بیشتر به چیزی توجه و رسیدگی شود، باعث درخشندگی و زیبایی آن میشود. به همین ترتیب، با تلاش و دقت، میتوان خصیصههای منفی را از بین برد و به ارزشهای مثبت دست یافت.
تا شعار مصطفی از دست رفت
قوم را رمز بقا از دست رفت
هوش مصنوعی: با از دست رفتن شعار و پیام پیامبر، کسانی که پیرو او بودند، نشانههای ادامه بقا و حیات خود را نیز گم کردهاند.
آن نهال سربلند و استوار
مسلم صحرائی اشتر سوار
هوش مصنوعی: این درخت جوان و سرسبز، به مانند یک سوارکار است که در بیابان ایستاده و از استقامت و قدرت برخوردار است.
پای تا در وادی بطحا گرفت
تربیت از گرمی صحرا گرفت
هوش مصنوعی: در سراسر مسیر، از محیط اطرافش بهرهمند شده و با گرمای صحرا تربیت یافته است.
آن چنان کاهید از باد عجم
همچو نی گردید از باد عجم
هوش مصنوعی: به قدری از تأثیرات خارجی دچار تغییر و تحویل شدهاید که مانند نی، که در اثر وزش باد شکل و صدایش تغییر میکند، دستخوش تحول شدهاید.
آنکه کشتی شیر را چون گوسفند
گشت از پامال موری دردمند
هوش مصنوعی: آن کسی که در برابر قدرت و شجاعت شیر (نماد قدرت) مانند یک گوسفند ضعیف و بیدفاع شد، به خاطر فشارهای کوچک و ناچیز به درد و رنج افتاده است.
آنکه از تکبیر او سنگ آب گشت
از صفیر بلبلی بیتاب گشت
هوش مصنوعی: کسی که به خاطر عظمت و جلالش، سنگها به آب تبدیل میشوند، با صدای دلنشین بلبل تحت تأثیر قرار میگیرد و بیتاب و restless میشود.
آنکه عزمش کوه را کاهی شمرد
با توکل دست و پای خود سپرد
هوش مصنوعی: کسی که ارادهاش را به اندازهای قوی میداند که کوه را مقابل خود همچون کاهی بیاهمیت میبیند، با اعتماد و توکل به خدا، کارهایش را به دست میسپارد و از تلاش دست نمیکشد.
آنکه ضربش گردن اعدا شکست
قلب خویش از ضربهای سینه خست
هوش مصنوعی: آنکه ضربهاش دشمنان را نابود کرد، خود قلبش از ضربات دردناک سینهاش خسته و رنجور است.
آنکه گامش نقش صد هنگامه بست
پای اندر گوشه ی عزلت شکست
هوش مصنوعی: کسی که قدمهایش صدها سر و صدا و هیاهو ایجاد میکند، در گوشهای از تنهایی و انزوا، پایش را میشکند و آسیب میبیند.
آنکه فرمانش جهان را ناگزیر
بر درش اسکندر و دارا فقیر
هوش مصنوعی: آن کسی که قدرتش به قدری است که حتی بزرگترین فرمانروایان تاریخ مانند اسکندر و دارا در مقابل او بی ارزش و فقیر به نظر میرسند.
کوشش او با قناعت ساز کرد
تا به کشکول گدائی ناز کرد
هوش مصنوعی: او با تلاش و کوشش خود به رضایت و قناعت رسید و دیگر از گدایی و نیازمندی ناز نمیکرد.
شیخ احمد سید گردون جناب
کاسب نور از ضمیرش آفتاب
هوش مصنوعی: شیخ احمد سید گردون، یک فرد نورانی است که از درون او مانند آفتاب تابش و روشنی میتابد.
گل که می پوشد مزار پاک او
لااله گویان دمد از خاک او
هوش مصنوعی: زمانی که گل بر روی مزار پاک او قرار میگیرد، کسانی که به تنهایی یا خالصانه از او یاد میکنند، از خاک او برمیخیزند و او را نادیده نمیگیرند.
با مریدی گفت ای جان پدر
از خیالات عجم باید حذر
هوش مصنوعی: با یک مرید گفت: ای عزیز، باید از تصورات و خیالهای پیچیده و نامأنوس دوری کرد.
زانکه فکرش گرچه از گردون گذشت
از حد دین نبی بیرون گذشت
هوش مصنوعی: چون فکر او به افکار آسمانی رسید، اما از حدود دین پیامبر فراتر رفت.
ای برادر این نصیحت گوش کن
پند آن آقای ملت گوش کن
هوش مصنوعی: ای برادر، به این نصیحت توجه کن و سخنان آن پیشوای ملت را بشنو.
قلب را زین حرف حق گردان قوی
با عرب در ساز تا مسلم شوی
هوش مصنوعی: برای اینکه قلبت قوی و محکم شود، با حقایق زندگی و ایمان به آنها ارتباط برقرار کن و از آنها بهره ببر تا به یک انسان مسلم و مؤمن تبدیل شوی.
