برگردان به زبان ساده
این زمین و آسمان ملک خداست
این مه و پروین همه میراث ماست
هوش مصنوعی: این زمین و آسمان متعلق به خداوند است و این ماه و ستارهها نیز به ما تعلق دارند.
اندرین ره هر چه آید در نظر
با نگاه محرمی او را نگر
هوش مصنوعی: در این مسیر، هر چیزی که به چشمت میآید را با نگاه یک دوست و آشنا ببین.
چون غریبان در دیار خود مرو
ای ز خود گم اندکی بیباک شو
هوش مصنوعی: بهتر است هنگام سفر به سرزمین دیگر، مثل غریبان رفتار نکنی و خودت را گم نکنی. کمی شجاع و بیباک باش و از تواناییهایت استفاده کن.
این و آن حکم ترا بر دل زند
گر تو گوئی این مکن آن کن ،کند
هوش مصنوعی: اگر تو به دل کسی فرمان دهی که این کار را نکن و آن کار را انجام بده، او باز هم طبق فرمان تو عمل خواهد کرد.
نیست عالم جز بتان چشم و گوش
اینکه هر فردای او میرد چو دوش
هوش مصنوعی: هیچ عالمی وجود ندارد جز اینکه دنیا پر از بتهاست که فقط گوش میشنوند و چشم میبینند. باید دانست که هر روزی که میگذرد، مانند دیشب میمیرد.
در بیابان طلب دیوانه شو
یعنی ابراهیم این بتخانه شو
هوش مصنوعی: در بیابان دنبال حقیقت باش و همچون ابراهیم، از پرستش بتها دوری کن.
چون زمین و آسمان را طی کنی
این جهان و آن جهان را طی کنی
هوش مصنوعی: وقتی که مراحل مختلف زندگی و دنیا را پشت سر بگذاری، به درک عمیقتری از وجود و معنای زندگی در این دنیا و دنیای دیگر دست پیدا میکنی.
از خدا هفت آسمان دیگر طلب
صد زمان و صد مکان دیگر طلب
هوش مصنوعی: از خدا بخواه تا به تو تجربههای تازه و فضاهای جدید را بدهد که بتوانی به آرزوها و خواستههای بیشتری دست یابی.
بی خود افتادن لب جوی بهشت
بی نیاز از حرب و ضرب خوب و زشت
هوش مصنوعی: افتادن ناآگاهانه در کنار جوی بهشت، نیازی به جنگ و نزاع ندارد و در کنار آن، خوب و بد یکسان به نظر میرسند.
گر نجات ما فراغ از جستجوست
گور خوشتر از بهشت رنگ و بوست
هوش مصنوعی: اگر نجات ما در رهایی از جستوجو باشد، پس خاک برای ما بهتر از بهشت پر ز رنگ و بوست.
ای مسافر جان بمیرد از مقام
زنده تر گردد ز پرواز مدام
هوش مصنوعی: ای مسافر، جان از مقام رفیع میمیرد و در عوض، با پرواز مداوم زندهتر میشود.
هم سفر با اختران بودن خوش است
در سفر یک دم نیاسودن خوش است
هوش مصنوعی: خوشا اینکه همراه ستارهها باشیم و در سفر هرگز خسته نشویم.
تا شدم اندر فضاها پی سپر
آنچه بالا بود ، زیر آمد نظر
هوش مصنوعی: هنگامی که به آسمان رفتم و به دنبال پناهگاهی بودم، آنچه که در آسمان بود، زیر پایم نمایان شد.
تیره خاکی برتر از قندیل شب
سایهٔ من بر سر من ای عجب
هوش مصنوعی: خاک تیرهای که در شب مانند یک قندیل میدرخشد، بر سر من سایه افکنده است و این واقعیت برایم عجیب و شگفتانگیز است.
هر زمان نزدیک تر نزدیکتر
تا نمایان شد کهستان قمر
هوش مصنوعی: هر بار که زمان میگذرد، به طور پیوسته به قمر نزدیکتر میشویم تا اینکه درخشش و زیباییاش را به وضوح ببینیم.
گفت «رومی از گمانها پاک شو
خوگر رسم و ره افلاک شو
هوش مصنوعی: شخصی به شما میگوید که برای درک بهتر حقیقت و واقعیت، باید از تصورات و گمانها آزاد شوید و برای رسیدن به دانش و درک عمیقتر، باید به اصول و قوانین کیهان و جهان طبیعی آشنا شوید.
ماه از ما دور و با ما آشناست
این نخستین منزل اندر راه ماست
هوش مصنوعی: ماه از ما فاصله دارد اما با ما احساس نزدیکی میکند. این مکان، اولین مرحله سفر ما به سوی هدف است.
دیر و زود روزگارش دیدنی است
غارهای کوهسارش دیدنی است»
هوش مصنوعی: مدت زمان گذرایی که هر کسی تجربه میکند، جالب و جذاب است. همچنین زیباترین و منحصر به فردترین مکانها و ویژگیهای طبیعی افرادی را که در آن زندگی میکنند، تحت تأثیر قرار میدهد.
آن سکوت آن کوهسار هولناک
اندرون پر سوز و بیرون چاک چاک
هوش مصنوعی: این سکوت در این کوههای ترسناک، درونش پر از آتش و در بیرونش پارهپاره به نظر میرسد.
صد جبل از خافطین و یلدرم
بر دهانش درد و نار اندر شکم
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف حالتی میپردازد که شخصی به شدت غمگین و دچار درد است. گویا او بار سنگینی را بر دوش دارد و در درونش احساس ناراحتی و رنج میکند. به عبارتی، او تحت فشار و درد و رنجی عمیق قرار دارد که زندگیاش را تحت تأثیر قرار داده است.
از درونش سبزه ئی سر بر نزد
طایری اندر فضایش پر نزد
هوش مصنوعی: از دلش جوانهای میروید و پرندهای در آسمانش پرواز میکند.
ابر ها بی نم ، هوا ها تند و تیز
با زمین مرده ئی اندر ستیز
هوش مصنوعی: ابرها بیباران هستند و بادها تند و تیز میوزند، در حالی که زمین حالت مرده و خشکی دارد و در این میان درگیری و تضادی حس میشود.
عالم فرسوده ئی بی رنگ و صوت
نی نشان زندگی در وی نه موت
هوش مصنوعی: دنیا مانند یک ساختمان قدیمی و بیروح است که نه نشانهای از زندگی در آن وجود دارد و نه نشانهای از مرگ.
نی بنافش ریشهٔ نخل حیات
نی به صلب روزگارش حادثات
هوش مصنوعی: درخت زندگی مانند نخل است که ریشهاش به عمق زمین نفوذ کرده، و حوادث روزگار نمیتوانند به آن صدمه بزنند.
گرچه هست از دودمان آفتاب
صبح و شام او نزاید انقلاب
هوش مصنوعی: با وجود اینکه او از نسل خورشید صبح و بعد از ظهر است، اما تغییر و تحولی از او به وجود نمیآید.
گفت رومی «خیز و گامی پیش نه
دولت بیدار را از کف مده
هوش مصنوعی: شخصی از رومی میگوید: برخیز و قدمی به جلو بردار، تا فرصت طلایی را از دست ندهی.
باطنش از ظاهر او خوشتر است
در قفار او جهانی دیگر است
هوش مصنوعی: درون او از ظاهرش زیباتر است و در دل او دنیایی متفاوت و شگفتانگیز وجود دارد.
هر چه پیش آید ترا ای مرد هوش
گیر اندر حلقه های چشم و گوش
هوش مصنوعی: هر چیزی که برایت پیش میآید، ای مرد، توجهت را به آنچه میبینی و میشنوی معطوف کن.
چشم اگر بیناست هر شی دیدنی است
در ترازوی نگه سنجیدنی است
هوش مصنوعی: اگر چشم انسان بصیرت داشته باشد، هر چیزی را میتواند ببیند و در نظر عقل و فکر خود مورد ارزیابی قرار دهد.
هر کجا رومی برد آنجا برو
یک دو دم از غیر او بیگانه شو»
هوش مصنوعی: هر جا که معشوق یا انسان بزرگتر (رومی) میرود، تو هم به دنبال او برو و برای لحظهای هر چیزی که از او بیگانه است را فراموش کن.
دست من آهسته سوی خود کشید
تند رفت و بر سر غاری رسید
هوش مصنوعی: دست من به آرامی به سمت خودم آمد، ولی ناگهان به سرعت پیش رفت و به دهانه یک غار رسید.