بخش ۱۷ - اما الحکیمیّة

هجویری » کشف المحجوب » بابٌ فی فرقِ فِرَقهم و مذاهِبهم و آیاتِهم و مقاماتِهم و حکایاتِهم » بخش ۱۷ - اما الحکیمیّة

تولّا حکیمیان به ابی عبداللّه محمدبن علی حکیم الترمذی رضی اللّه عنه کنند. وی یکی از ائمهٔ وقت بود اندر جملهٔ علوم ظاهری و باطنی و وی را تصانیف و نکت بسیار است و قاعدهٔ سخن و طریقش بر ولایت بود و عبارت از حقیقت آن کردی و از درجات اولیا و مراعات ترتیب آن و او خود علی حِدَه بحری است بیکرانه با عجوبات بسیار.

و ابتدای کشف مذهب وی آن است که بدانی که خداوند تعالی را اولیا است که ایشان را از خلق برگزیده است. و همتشان از متعلقات بریده و از دعاوی نفس و هواشان واخریده و هر کسی را بر درجتی قیام داده و دری از معانی بر ایشان گشاده.

و اندر این معنی سخن بسیار است و چند اصل او را شرح باید داد تا معلوم گردد. اکنون من بر سبیل اختصار تحقیق این ظاهر کنم. و اوصاف سخن مردمان را اندر آن بیارم.

بخش ۱۶ - الکلام فی حقیقة الهوی: بدان أعزِّکَ اللّه که هوی عبارتی است از اوصاف نفس به نزدیک گروهی و به نزدیک گروهی عبارتی است از ارادت طبع که متصرف و مدبر نفس است؛ چنان‌که عقل از آنِ روح، و هر روحی را که اندر بِنْیَت خود از عقل قوتی نبود ناقص بود و هر نفسی را که از هوی قوتی نباشد ناقص بود. پس نقص روح نقص قربت باشد و نقص نفس عین قربت باشد و پیوسته مر زنده را دعوتی می‌باشد از عقل و یکی از هوی، آن که متابع دعوت عقل باشد به ایمان رسد و آن که متابع دعوت هوی باشد به نیران رسد.بخش ۱۸ - الکلام فی اثبات الولایة: بدان که قاعده و اساس طریقت تصوّف و معرفت جمله بر ولایت و اثبات آن است که جملهٔ مشایخ رضی اللّه عنهم اندر حکم اثبات آن موافق‌اند؛ اما هر کسی به عبارتی دیگرگون بیان آن ظاهر کرده‌اند و محمدبن علی رضی اللّه عنه مخصوص است به اطلاق این عبارت مر حقیقت طریقت را.

اطلاعات

منبع اولیه: محمودرضا رجایی

تعداد ابیات:

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

هوش مصنوعی: تولّا حکیمیان به شخصیت بزرگی به نام ابی عبداللّه محمدبن علی حکیم الترمذی اشاره دارد. وی یکی از پیشوایان مهم در زمان خود محسوب می‌شد و در زمینه‌های مختلف علمی، هم ظاهری و هم باطنی، تخصص داشت. او دارای تألیفات و نکته‌های فراوانی بود و روش گفتار و سلوک او بر پایهٔ ولایت قرار داشت. در واقع، او به عمق معانی و حقیقت‌ها پرداخته و به درجات اولیا و ترتیب آن‌ها توجه کرده است. همچنین به نوعی می‌توان او را همچون دریای وسیع و بی‌کران دانست که پر از شگفتی‌ها و عجایب است.

هوش مصنوعی: ابتدای درک این مذهب به این معناست که باید بدانید خداوند متعال، افرادی را به عنوان اولیا انتخاب کرده است. این افراد از وابستگی‌ها و خواسته‌های نفس خود رها شده‌اند و بر هر یک از آن‌ها مقام خاصی داده شده و دری از معانی برایشان باز شده است.

هوش مصنوعی: در این زمینه بحث‌های زیادی وجود دارد و باید چند اصل را توضیح داد تا مفهوم آن روشن شود. اکنون من به اختصار تحقیقاتی را در این مورد ارائه می‌دهم و ویژگی‌های گفتار مردم را در اینجا مطرح می‌کنم.