برگردان به زبان ساده
طریق شب روی- ای دل!- ز دست نگذاری
اگر شبی سر زلف بتی به دست آری
هوش مصنوعی: ای دل، اگر شبی با زیبایی در خواب یا دیدار مواجه شدی، باید این فرصت را مغتنم بشماری و هیچگاه از دست ندهی.
شدی که لشکر دولت کنی مسخر خویش
ولی چه سود که بختت نمی دهد یاری
هوش مصنوعی: تو به قدرت و عظمت رسیدهای و میخواهی دیگران را تحت سلطه خود درآوری، اما چه فایده که بخت و اقبال به تو یاری نمیرساند.
گهی چو طره به روی مهی پریشانی
گهی به سلسله ی دلبری گرفتاری
هوش مصنوعی: گاهی همچون موهای رها بر روی ماه، دچار پریشانی میشوی و گاهی نیز در زنجیرهی عشق و دلبری اسیر میگردی.
گهی بسان صراحی ز دیده خون ریزی
گهی به یاد لبی چون پیاله خونخواری
هوش مصنوعی: گاهی مانند ظرفی که از آن خون میریزد، اشک میریزم و گاهی به یاد لبانی زندهکننده و زیبا اشکریزان میشوم.
چو دف ز بس که قفا می خوری ز چنگ غمش
چو چنگ و نی بودت پیشه ناله و زاری
هوش مصنوعی: بیت به این معناست که وقتی به خاطر غم و اندوهی که داری، به طور مکرر به عقب برمیگردی (و دچار ناراحتی میشوی)، مانند موسیقیدانانی میشوی که فقط ناله و زاری را بلدند و دیگر سازهای زیبا را فراموش کردهاند. به عبارتی، به مرور زمان فقط درگیر غصهها و رنجها میشوی و از لذتها و هنرهای زندگی دور میمانی.
کنار جوی دلا! زین میان چو زنده دلان
که تا مراد دل خویش در کنار آری
هوش مصنوعی: کنار جوی، ای دل! به تماشای زندگی بنشین و مانند کسانی که قلبشان زنده است، سعی کن آرزویت را به دست آوری و در کنار خود نگهداری.
به پای مرکب معشوق خویش چون حیدر
بباز سر به وفا گر سر وفا داری
هوش مصنوعی: در برابر عشق محبوب خود، باید همچون حیدر (علی) سر خود را فدای وفا کنی، اگر واقعاً به وفا و صداقت ایمان داری.
