برگردان به زبان ساده
دور او همچو دور می خوش بود
همه عالم به دور وی خوش بود
هوش مصنوعی: دور این شخص مانند دور شراب خوشایند است و همه موجودات هم به دور او خوشحال و شاداب هستند.
هیچ کس را به دل غباری نه
هیچ خاطر به زیر باری نه
هوش مصنوعی: هیچ کسی در دلش غمی ندارد و هیچ کسی نیز زیر بار مشکلات نیست.
دل مظلوم از غم آسوده
جان ظالم ز غصه فرسوده
هوش مصنوعی: دل بیپناه و غمگین از مشکلات خود راحت نمیشود، ولی جان کسی که ظلم میکند به خاطر غم و عذاب وجدانش به شدت رنج میکشد.
شحنه چون زلف دلبران در تاب
فتنه چون بخت عاشقان در خواب
هوش مصنوعی: شحنه مانند زلف دلبران در حال ناز و فریب است و فتنهانگیزی او مانند سرنوشت عاشقان در خواب است.
ملک را زحمت خراج نبود
خلق را هیچ احتیاج نبود
هوش مصنوعی: کشور داری نیازی به پرداخت مالیات ندارد و مردم نیز هیچگونه نیازی ندارند.
کس به سودا و سود کار نداشت
غیر سودای زلف یار نداشت
هوش مصنوعی: هیچکس در این دنیا به چیزی جز عشق و زلف معشوق فکر نمیکند و دغدغهای جز دلمشغولی به او ندارد.
از سپاهی در آن خجسته زمان
در کشاکش نبود غیر کمان
هوش مصنوعی: در آن زمان خوش و مبارک، از هیچ چیز جز کمان و تیر در نبردها خبری نبود و هیچ سپاهی در میان نبود.
کس به دورش نبود زار و نزار
مگر آن کس که بود عاشق زار
هوش مصنوعی: هیچکس در دور و بر او غمگین و پژمرده نبود، جز آن کسی که عاشق و دلبستهاش بود.
گر کسی بینوا شدی ناگاه
چون شدندی ز حال او آگاه
هوش مصنوعی: اگر کسی ناگهان دچار مشکل و ناتوانی شد، چطور از حال او مطلع شدی؟
بس که هر کس نواختی او را
منعم دهر ساختی او را
هوش مصنوعی: هر کسی را که با نیکی و محبت رفتار کردی، زمانه او را سعادتمند کرده است.
بود شه را عنایتی که مپرس
بر رعیت رعایتی که مپرس
هوش مصنوعی: سلطنت و لطف شاهانه آنچنان است که نیازی به پرسش نیست؛ و نسبت به رعیت نیز برقراری محبت و توجه لازم است که نیازی به سؤال کردن ندارد.
آفرین خدای بر پدری
که ازو ماند اینچنین پسری
هوش مصنوعی: خدا را شکر میکنم بر پدری که اینگونه پسری از او به یادگار مانده است.
ابر رحمت نثار آن صدفی
که بود گوهرش چنین خلفی
هوش مصنوعی: باران رحمت بر آن صدفی نازل میشود که نگینش چنین فرزندی ارزشمند است.
آن درخت کهن به کار آید
که نهالی ازو به بار آید
هوش مصنوعی: درخت کهن تنها زمانی ارزشمند است که بتواند نهالی را پرورش دهد و میوهای از آن بگیرد.
