برگردان به زبان ساده
در زمان خدیو دارا شان
آن کرم پیشهٔ کریم نهاد
هوش مصنوعی: در زمان پادشاه دارا، ویژگی نیکو و بزرگوارانهای از جانب او نمایان شد.
سایه حق کریمخان که ز عدل
زینت دهر و زیب دوران داد
هوش مصنوعی: سایه کریمخان، به واسطه عدلی که برقرار کرده، زینت و زیبایی زمانه و دنیا شده است.
شهریار جهان که در گیتی
کرمش عقدههای بسته گشاد
هوش مصنوعی: پادشاهی که در دنیا، گرههای سخت را باز کرده و مشکلات را حل کرده است.
کامیابی که هر مراد که خواست
دادش از لطف کردگار عباد
هوش مصنوعی: کسی که در زندگی به هر آرزویی که داشته، دست یافته و این موفقیت را از برکت خداوند میداند.
کامبخشی که یافت از در او
هر که آمد به جستجوی مراد
هوش مصنوعی: هر کسی که به درگاه او آمد و به دنبال هدف خود بود، به آن کامیابی و آرزوی دلخواه خود دست یافت.
خسرو معدلت نشان که بود
دولتش متصل به روز معاد
هوش مصنوعی: خسرو، نشاندهنده عدالت است و قدرت او به روز قیامت مرتبط میشود.
ریزهخوار نوالهٔ کرمش
ترک و تاجیک و بنده و آزاد
هوش مصنوعی: به هر کسی که در زندگی شادکامی و نعمتهای خداوند را میچشد، چه به رنگ و نژادش مربوط باشد و چه از قید و بندها آزاد باشد، آرامش و خوشبختی میرسد.
امر او را به جان ستاره مطیع
حکم او را به دل فلک منقاد
هوش مصنوعی: فرمان او را ستارگان با جان و دل اطاعت میکنند و حکم او بر آسمان به خوبی اجرا میشود.
در دل اندیشهٔ مراد ازو
وز قضا سعی و از قدر امداد
هوش مصنوعی: در دل به خواستهام فکر میکنم و از سرنوشت تلاش میکنم و از قضا و قدر کمک میطلبم.
حاجی آقا محمد آنکه چو او
در هنر مادر زمانه نزاد
هوش مصنوعی: حاجی آقا محمد، شخصی است که مانند او در هنر و استعدادی که دارد، هیچکس دیگر به دنیا نیامده است.
دادگر داوری که در عهدش
کس نبیند ز گلرخان بیداد
هوش مصنوعی: در زمان قضاوت خدایی، هیچکس از ظلم و ستم زیباروان در امان نخواهد بود.
معدلت گستری که از بیمش
صید ناید به خاطر صیاد
هوش مصنوعی: مگر اینکه به خاطر ترس از آن، شکار به یاد صیاد نیفتد.
چون ز بخت بلند امارت یافت
در صفاهان که هست رشک بلاد
هوش مصنوعی: با خوشبختی و شانس، شهری به زیبایی اصفهان به وجود آمده که باعث حسادت دیگر شهرها شده است.
پی آبادیش به جان کوشید
که خدایش جزای خیر دهاد
هوش مصنوعی: او برای ساختن آیندهاش کوشش کرد تا خداوند به او پاداش نیک دهد.
صد هزاران بنای خیر آنجا
ز اقتضای نهاد نیک، نهاد
هوش مصنوعی: در آنجا به خاطر فطرت خوب انسان، بنیادهای بسیاری از کارهای خوب و نیک بنا شده است.
دلگشا کاروانسرایی ساخت
زینت افزای عالم ایجاد
هوش مصنوعی: دلگشا، کاروانسرایی ساخته است که زینت بخش عالم هستی است.
که بنایی ندیده مانندش
چشم گردون در این خراب آباد
هوش مصنوعی: در این خراب آباد، هیچ چیز مانند این بنا را نمیتوان یافت؛ گویا این ساختار و زیبایی در دسترس نیست و چشم آسمان نیز از آن چیزی ندیده است.
چون فلک سربلند و ذات بروج
چون ارم جان فزای و ذات عماد
هوش مصنوعی: به دلیل موقعیت و عظمت آسمان، همچون بهشتی که جان را فزایش میدهد و به مانند پایهای محکم که استواری و پایداری میآورد، زندگی و موجودات در آن تحت تاثیر قرار میگیرند.
همه وقتش هوای فروردین
گر همه بهمن است یا مرداد
هوش مصنوعی: هر زمان که بخواهی میتوانی در معنای بهار و سرسبزی زندگی کنی، حتی اگر شرایط اطرافت نامساعد باشد و بهمن یا مرداد باشد.
حوض کوثر نشان آن گویی
نیل مصر است و دجلهٔ بغداد
هوش مصنوعی: حوض کوثر، نماد و نشانی از سرچشمههای پاک و زنده است که به نوعی به رود نیل در مصر و دجله در بغداد شباهت دارد. این اشاره به عظمت و برکت این حوض دارد که میتواند به یادآورندهٔ منابع مهم آب و زندگی در این مناطق باشد.
هر که بر وضع آن نظر افکند
باغ فردوسش از نظر افتاد
هوش مصنوعی: هر کسی که به حال و وضعیت آن نگاه کند، بهشتش از دیدش دور میشود.
هر غریبی که جا گرفت آنجا
هرگزش از وطن نیامد یاد
هوش مصنوعی: هر بیگانهای که در جایی ساکن شود، هرگز یاد وطنش را فراموش نمیکند.
خان گلشن به نام خوانندش
در صفا چون نشان ز گلشن داد
هوش مصنوعی: این بیت به زیبایی و شکوه یک گلشن اشاره دارد و میگوید که بخشندگی و زیبایی آن به نام کسی که آن را میخواند و تجلیل میکند، ارتباط دارد. در واقع، مانند اینکه گلشن با نام و صدای آن شخص درخشش و صفای بیشتری پیدا میکند.
داده استاد، جان به آب و گلش
کافرین بر روان آن استاد
هوش مصنوعی: استاد به ما جان و زندگی داده و ما باید به او احترام بگذاریم و یاد او را گرامی بداریم.
سحر دستش کشیده بر خارا
شکل مانی ز تیشهٔ فرهاد
هوش مصنوعی: صبح با دستانش بر سنگ، شکلی از مانی را میسازد، مانند تیشهای که فرهاد به کار میبرد.
چون به معماری قضا و قدر
یافت اتمام این نکو بنیاد
هوش مصنوعی: وقتی که اراده خداوند و سرنوشت به پایان این بنا رسید.
بهر تاریخ زد رقم هاتف
جاودان داردش خدا آباد
هوش مصنوعی: به سبب تاریخ، نامی از خود برجای میگذارد و خداوند این سرزمین را آباد و پایدار نگه میدارد.