برگردان به زبان ساده
ای گوهر مطهر مردی و مردمی
اصل تو کان گوهر مردی و مردمی
هوش مصنوعی: تو مانند یک گوهر باارزش و خالص هستی و ویژگیهای انسانیت و مردانگی در ذات تو نهفته است. در واقع، اساس وجود تو همان صفات نیک انسانی و مردانگی است.
در جنگ و صلح رستم میدان و مجلسی
در کین و مهر حیدر مردی و مردمی
هوش مصنوعی: در جنگ و صلح، رستم قهرمان به میدان میآید و در جمعهای مختلف، همواره در حال رویارویی با دشمنان و همچنین در ارتباط با دوستان و محبتی به دیگران است. حیدر نیز مردی است با ویژگیهای انسانی والاتر، که در هر دو حالت نشاندهنده قدرت و فضیلت است.
دارد دل تو نور ز ایمان و معرفت
بارد لب تو شکر مردی و مردمی
هوش مصنوعی: دل تو پر از نور ایمان و شناخت است و لبهایت تو را به خاطر خوبیها و انسانیّت ستایش میکنند.
نیک و بدت موافق هستی و نیستی
جان و دلت مسخر مردی و مردمی
هوش مصنوعی: خوبی و بدی در کنار هم وجود دارند و تو با روح و قلبت، تحت تأثیر مردانگی و ارزشهای انسانی هستی.
قدر تو چرخ اعظم افلاک و انجم است
رأی تو سعد اکبر مردی و مردمی
هوش مصنوعی: ارزش تو از تمامی آسمانها و ستارهها بیشتر است و نظر تو همچون خوشبختی بزرگ، نشان از بزرگی و انسانیت تو دارد.
سعد از تو گشت طالع ناهید و مشتری
جان از تو یافت پیکر مردی و مردمی
هوش مصنوعی: سعد به خاطر تو، بخت نیک و خوش شانسی به وجود آمد و از تو جان به شکل یک انسان کامل و با شخصیت و اخلاق خوب، پیدا کرد.
بی ساقه و طلیعه بند و گشاد تو
گردی نکرد لشکر مردی و مردمی
هوش مصنوعی: بیساقه و بدون آغاز، تو نمیتوانی نیروی مردانگی و انسانیت را به خود جذب کنی.
در بزم و رزم شکر بخندید و خون گریست
پیش تو جام و خنجر مردی و مردمی
هوش مصنوعی: در جشنها و میدانهای نبرد، کسی هم شادمانی میکند و هم اشک میریزد. در مقابل تو، هم جامی از شراب برای شادی وجود دارد و هم خنجری نماد جنگ و مردانگی.
در قبضه و بنان تو بادا بر امر و نهی
دایم حسام و ساغر مردی و مردمی
هوش مصنوعی: در دستان تو است که همیشه قدرت امر و نهی را داری، مانند شمشیر و جامی که نشان از مردانگی و انسانیت دارند.
چرخ ار ز صبح صادق در پیش آفتاب
پرسد که کیست یاور مردی و مردمی
هوش مصنوعی: اگر چرخ فلک از صبح روشن بپرسد که چه کسی پشتیبان انسانها و انسانیت است، پاسخ کیست؟
گوید جلال دنیا محمود خان که هست
بر چرخ ملک محور مردی و مردمی
هوش مصنوعی: جلال دنیا به محمود خان میگوید که او محور و مرکز دنیای پادشاهی است و نماد مردانگی و فضیلت در این جهان به شمار میرود.
ای سایه سعادت دنیا و آخرت
وی معجز پیمبر مردی و مردمی
هوش مصنوعی: ای سایهی خوشبختی در دنیا و آخرت، تو معجزهی پیامبر و نماد انسانیت و مردانگی هستی.
ای آن عطاردی که نزیبد به اتفاق
برج تو جز دو پیکر مردی و مردمی
هوش مصنوعی: ای عطارد، تو آنقدر والایی که هیچ کسی جز دو پیکر، یکی مرد و دیگری انسانی، شایستهی نشستن در منزلت تو نیست.
القاب عالی تو طرازیست بر کجا
بررایت مظفر مردی و مردمی
هوش مصنوعی: القاب بلندمرتبه تو مانند نقش و نگاری است که بر روی لباس تو نشانده شده، و این نشانهها گواهی بر شخصیت بزرگ و انسانی پرمهر تو هستند.
حاجت چو سایه گشت نهان تا چو آفتاب
پیدا شدی ز خاور مردی و مردمی
هوش مصنوعی: وقتی نیاز و خواسته انسان به شکل پنهانی در میآید، مانند سایهای که دیده نمیشود. اما زمانی که آن نیاز به وضوح و روشنی میرسد، همچون خورشیدی که از سمت شرق طلوع میکند، انسانها نیز به اوج میرسند و به شناخت یکدیگر میپردازند.
گر طالعت نبودی از رجعت و وبال
هرگز نرستی اختر مردی و مردمی
هوش مصنوعی: اگر سرنوشت تو به خاطر بازگشت و عواقب آن نبود، هرگز به مقام و مرتبهی انسانیت نمیرسیدی.
جام می بری ز خصم و جهان می دهی به دوست
وین هر دو هست در خور مردی و مردمی
هوش مصنوعی: تو از دشمن ستم میکشی و به دوست محبت میکنی. هر دو این رفتارها نشاندهندهی شرافت و انسانیت هستند.
قدرت نعوذبالله اگر سرکشی کند
عاطل بماند افسر مردی و مردمی
هوش مصنوعی: اگر قدرت دچار سرکشی و خودسری شود، حتی بزرگترین مقامها و قدرتها هم بیفایده و بیارزش خواهند شد.
شد مردمی و مردی در عهد ما غریب
می دار دست بر سر مردی و مردمی
هوش مصنوعی: در زمان ما، مردانگی و انسانیت به خاطر رفتارهای نا مناسب از بین رفته و تنها به یادگار ماندهاند. آن را گرامی بدار و بر سر مردانگی و انسانیت دست بگذار.
یارب چو خلق و خلق تو هرگز گلی شکفت
از گلبن معطر مردی و مردمی
هوش مصنوعی: ای خدای مهربان، اگرچه انسانها و جهان آفرینش تو هرگز از زیبایی و خوشبویی که در این گلستان زندگی وجود دارد، بهرهای نبردهاند و گلی نمیروید، اما تو خود به طور یقین نماد انسانیت و ارزشهای انسانی هستی.
آمد پدید نقش تو هرگه که داشتند
آیینه در برابر مردی و مردمی
هوش مصنوعی: هر بار که مردان و مردم آینهای در برابر خود قرار دادهاند، تصویر تو به روشنی پدیدار شده است.
گر نو عروس بخت تو در جلوه نیستی
هستی گسسته زیور و مردی و مردمی
هوش مصنوعی: اگر خوش شانسی و شانس تو در زیبایی و جلوهگری نیست، تو در بیپناهی و در تنهایی از زینتهای زندگی و انس با مردان و انسانها دور هستی.
روزی که دهر خطبه کند جز به نام تو
بادا شکسته منبر مردی و مردمی
هوش مصنوعی: روزی که دنیا سخنرانی کند، جز با نام تو نخواهد بود و منبر مردان و انسانها در آن روز فرو خواهد ریخت.
چندانکه در جهان ز سکندر کنند یاد
ای پادشاه کشور مردی و مردمی
هوش مصنوعی: به اندازهای که مردم در دنیا از سکندر یاد میکنند، ای پادشاه، درباره تو که مردی با کمالات و دارای فضائل انسانی هستی، هم باید یاد شود.
می بر کف چو بحر تو آب حیات باد
ای راستی سکندر مردی و مردمی
هوش مصنوعی: ای کاش مانند دریا، زندگی در دستان تو جاری باشد. به راستی که سکندر نه تنها یک مرد بزرگ، بلکه بزرگترین مردانگی را به نمایش گذاشته است.