برگردان به زبان ساده
ای صاحبی که دست تو در معجز سخا
محسود موج قلزم و ابر بهاری است
هوش مصنوعی: ای دوست بزرگواری که بخششهایت مانند معجزهای است، بهاندازهی امواج دریا و ابرهای بهاری شگفتانگیز و مورد حسادت دیگران است.
دریا ز رشک طبع تو در ناله کردن است
ابر از جفای دست تو در اشکباری است
هوش مصنوعی: دریا به خاطر زیبایی و لطافت تو در حال ناله و زاری است و ابر به خاطر بیمهری تو در حال باریدن اشک است.
گردون که پرده ئیست ز زنگار روزگار
بر درگهت در آرزوی پرده داری است
هوش مصنوعی: آسمان، که مانند پردهای از غبار و مشکلات روزگار است، در انتظار توست که پردهای از زیبایی و آرامش برای تو فراهم کند.
در همسری رای منیر تو آفتاب
شاهی ست تیزتاز و لیکن حصاری است
هوش مصنوعی: در انتخاب همسر، نظر من این است که تو مانند خورشید درخشان و پرزرق و برق هستی، اما برای رسیدن به تو موانع و محدودههایی وجود دارد.
بی خوردگی نگر ز سپهر درشت خوی
کو را چو کلک تو هوس خورده کاری است
هوش مصنوعی: به آسمان پرنفوذ و قوی نگاه کن که چگونه کُند و آرام است. مانند اینکه کسی بهدنبال لذت و آرزوهای خود هست، اما کار او صرفاً تمایل به خوردن است.
پیش رکاب همت تو بر براق قدر
گردون گاوباره چو مرد سواری است
هوش مصنوعی: در برابر تلاش و اراده تو، مانند اسبی چموش بر گردونه آسمان، توانی بزرگ و شجاعت مردانه لازم است.
بدخواه بندگیت بسی کرد وزنفاق
آن رفت و این زمانش گه جانسپاری است
هوش مصنوعی: دشمنان تو به شدت تو را مورد آزار قرار دادهاند و حالا زمان آن است که جان خود را فدای تو کنم.
فضل تو پشت ملت و دین قریشی است
عقل تو روی حکمت شیخ بخاری است
هوش مصنوعی: نیکی و خوبی تو حمایتگر مردم و دین قریش است و عقل تو نمایانگر حکمت شیخ بخاری است.
یک صنعت از کلام صد فخررازی است
یک نکته از کلام تو صد رکن خواری است
هوش مصنوعی: یک جمله از سخن فخر رازی ارزش و اهمیت بالایی دارد، در حالی که یک نکته از سخن تو نشانهی ضعفی بزرگ است.
شاه جهان ز اهل معانی ترا گزید
وین هم لطایف نظر کردگاری است
هوش مصنوعی: سلطان جهان از میان اهل معرفت تو را انتخاب کرد و این نشاندهندهی ظرافتها و نکتهسنجیهای مخصوصی است که در تو وجود دارد.
منت خدای را که به تائید بخت تو
در روزگار بوی هنر یادگاری است
هوش مصنوعی: سپاسگزار خداوند هستم که به لطف سرنوشت، در این دوران نشانی از هنر تو به یادگار مانده است.
فضل از سپاه حادثه در سایه ات گریخت
و امروز در حمایت تو زینهاری است
هوش مصنوعی: نعمت و برکت از لشکر مشکلات دور شده و امروز حمایت و اطمینان تنها در سایه تو وجود دارد.
ز اقبال ذکر باقی و نام نکو طلب
کاقبال در فضای جهان رهگذاری است
هوش مصنوعی: از خوش شانسی، یاد و نام نیک را جستجو کن؛ زیرا این خوش شانسی در دنیا راهی برای هدایت و پیشرفت است.
ذکر کلیم تازه ز کیش یهودی است
نام مسیح زنده ز قول حواری است
هوش مصنوعی: ذکر کلیم، اشاره به پیامبر موسی دارد که به یهودیت مربوط میشود، و نام مسیح نیز بر گرفته از سخنان حواریون است که به دین مسیحیت اشاره میکند. به نوعی میتوان گفت این کلمات به ریشههای مذهبی و تاریخی این دو دین اشاره دارند.
در ذمت تو حق دعائیست بنده را
از بنده حق شنو که گه حقگذاری است
هوش مصنوعی: در مورد تو باید بگویم که دعا کردن برایت بر من واجب است. از بنده خدا بشنوی که گاهی حق و حقیقت بر تو نمایان میشود.
دانم که خود شنیده بود سمع اشرفت
حالم که از جفای زمان بر چه زاری است
هوش مصنوعی: میدانم که او وضعیت دردآورم را که ناشی از بیرحمی روزگار است، خوب میداند و شنیده است.
رویم گرفت داغ خجالت ز قول خصم
آری خسوف ماه نه بر اختیاری است
هوش مصنوعی: چهرهام به خاطر وعدههای خلاف دشمن به شدت دچار شرمندگی شده است، مانند کسوف ماه که هیچ کنترلی بر آن نیست.
گر صبر می کنم ز دلم ناشکیبی است
ور ناله می کنم ز خودم شرمساری است
هوش مصنوعی: اگر صبر میکنم، نشانهای از ناتوانی دل من است و اگر ناله میکنم، به خاطر شرمساری خودم است.
در کنج انزوا نفسی می زنم به صبر
گر اختیاری است وگر اضطراری است
هوش مصنوعی: در گوشهای خلوت، به آرامش و صبر پناه بردهام، خواه این انتخاب من باشد و خواه به خاطر ناچار بودن باشد.
عقلم صبور می کند و طبع بردبار
آری مقام صابری و بردباری است
هوش مصنوعی: ذهن من به آرامی و صبر ادامه میدهد و روحیهام نیز تحمل و بردباری نشان میدهد. بله، جایگاه صبر و بردباری بسیار مهم است.
دل در برم شکسته زتیمار همدم است
غم با دلم نشسته ز بی غمگساری است
هوش مصنوعی: دل من به خاطر رنج و درد با همراهی غم نشسته و بیکسی، دردی عمیق را احساس میکند.
زین دل قرار چشم ندارم کز ابتدا
بنیاد این معامله بر بی قراری است
هوش مصنوعی: از وقتی که این احساس را شروع کردهام، آرامش چشمانم از دست رفته است، زیرا اصل و اساس این عشق همیشه بر بیقراری بنا شده است.
بر صدر روزگار مگر مشتبه شده ست
کاین بنده زین ورق شکنی روزگاری است
هوش مصنوعی: به نظر میرسد زمان به گونهای دچار اشتباه یا تناقض شده که این بنده دیگر نمیتواند از این ورق شکنندگی دنیا رهایی یابد.
داند مرا سپهر و شناسد عطاردم
کز من چه کار زاید و کلکم چه کاری است
هوش مصنوعی: آسمان از حال من آگاه است و میداند که از من چه چیزی برمیآید و هر یک از شما نیز وظیفهای دارید که باید انجام دهید.
در بندگیت یارم و محتاج یاریم
ای یار یاریئی که کنون وقت یاری است
هوش مصنوعی: من در خدمت تو هستم و به تو احتیاج دارم، ای یار! اکنون زمانی است که به یاری تو نیاز دارم.