برگردان به زبان ساده
خدایگانا با آب معجزات بنانت
بشست گیتی جادو کتاب نیرنجی
هوش مصنوعی: خدای بزرگ با آب معجزات خود، دنیا را شست و جادوگری نیرنجی را نوشت.
به دست حکم تو در روز و شب چو مهره نرد
دو لشکرند یکی رومی دگر زنجی
هوش مصنوعی: در طول روز و شب، دست تو مانند دست حاکم بر بازی نرد، فرمان میدهد. دو گروه که یکی رومی و دیگری زنجی هستند، مانند مهرههای نرد در مقابل یکدیگر قرار دارند.
به یک دو دست که با تو نماند توبت کرد
به دست تو فلک هشت تو ز شش پنجی
هوش مصنوعی: این بیت به نوعی اشاره به سرنوشت و تقدیر دارد. گویا اشاره میکند که زندگی یا زمان (فلک) بر اساس دستهای ما و اقداماتمان شکل میگیرد. به عبارت دیگر، هر فرد تأثیر و سهمی در سرنوشت خود دارد و حتی اگر کم باشد، این تأثیر به نوعی از دست خود فرد ناشی میشود. در واقع، آنچنان که ما کمک کنیم و تلاش کنیم، بر شیوه و شرایط زندگیمان تأثیر میگذاریم.
تو شاه عرصه ملکی و دیگران هستند
همه زبون عری چون شهان شطرنجی
هوش مصنوعی: تو در زمینه سلطنت و حکومت مقام بلندی داری و دیگران همچون مهرههای ضعیف در بازی شطرنج هستند که تحت فرمان تو قرار دارند.
از آسمان نپذیرد سلاح دار درت
درست مغربی خور به رسم پارنجی
هوش مصنوعی: از آسمان سلاح نمیگیرد، بلکه باید با تدبیر و cunning، به شیوهای سنتی و قدیمی به مقابله بپردازد.
مرا زخوف عتابی که شاه فرموده ست
گرفت رنگ ترنج این عذار نارنجی
هوش مصنوعی: من از ترس عتابی که شاه گفته، رنگ صورت نارنجی من به رنگ ترنج درآمده است.
شنیده ام که سلیمان به هدهدی که نیافت
عتاب کرد به آئین بند فرهنجی
هوش مصنوعی: شنیدهام که سلیمان به هدهدی که پیدا نکرد، با تندخویی و بر اساس ادب و شرط بندگانش، تذکر داد.
تو گرچه وارث اوئی ازان بزرگتری
که از جنابت مرعی که کم شود رنجی
هوش مصنوعی: اگرچه تو وارث او هستی، اما بزرگی تو به گونهای است که از مقام و منزلت تو نباید چیزی کاسته شود.
نگر که راست زبان یابیم چو شاهینی
اگر مرا به ترازوی صدق برسنجی
هوش مصنوعی: اگر بخواهیم راست و درست حرف بزنیم، باید مانند شاهین که با دقت و تیزبینی پرواز میکند، به صداقت و حقیقت توجه کنیم. اگر مرا در ترازوی صداقت بسنجی، میتوانی ارزش واقعی کلماتم را درک کنی.
اگر ز حلم کنم یاد حلم را کوهی
وگر ز عفو برم نام عفو را گنجی
هوش مصنوعی: اگر از صبر و بردباری صحبت کنم، مانند کوهی بزرگ خواهد بود و اگر از بخشش یاد کنم، مثل گنجی ارزشمند خواهد بود.
