غزل شمارهٔ ۴۳۸

عارف:(معنی تحت و لفظی)معشوقه «سلمی» با آن دو زلفش، دلِ من را اسیر کرد و روحِ من هر روز مرا ندا می‌دهد/(معنای مفهومی),. معشوقه با زلفان خویش دل مرا به اسارت کشید و اکنون روح من هر لحظه مرا به سوی او دعوت می‌کند.

عارف:(معنی تحت لفظی)ای نگارا بر منِ بی‌دل ببخشای و مرا به وصال برسان علی‌رغمِ دشمنان./(معنی مفهومی)ای زیبارو، بر این دلِ بی‌پناه منت بگذار و مرا با وجود دشمنان به وصلِ خویش رسان

عارف:(معنی تحت لفظی). ای محبوب در غمِ سودای عشقت، ما بر خداوندِ بندگان تکیه کردیم./(معنی مفهومی)ای محبوبِ عزیز، در غمِ هجران تو ما تسلیم و توکّل به خدای بندگان کردیم.

عارف:(معنی تحت لفظی)آیا کسی که من را از عشق «سلمی» انکار کردی؟ تو از اول، آن رخِ نیکو را در بادیه (در صحرا) تظاهر کردی./(معنی مفهومی)آیا تو مرا از عشق «سلمی» انکار کردی؟ از ابتدا روی آن رخِ نیکو را در بادیه نمایاندی (ظاهراً به‌ظاهر دوست بودی). به غیر

عارف:(معنی تحت لفظی)ایکه همچون «متّ» در بودنِ دل و ای راه، غریقِ عشق در دریاچه‌ی محبت است./(معنی مفهومی). چنان‌که منم در حالِ غرق‌شدن در عشق، دل همچون قایقی در دریای مهربانی غوطه‌ور است.

عارف:(معنی تحت لفظی)به دنبالِ «ماچان» غرامت می‌سپاریم، اگر تو یک روز (وی = یک بار) بی‌روشی از ما دیدی/(معنی مفهومی) در پیِ کارِ «ماچان» (صفِ کفش‌ کنِ درویشان) غرامتی می‌دهیم، اگر که یک‌بار عملِ ناشایستی از ما سر زَد.

عارف:(معنی تحت لفظی)غم این دل باید بر تو وارد شود ناچار، وگرنه او بازبینی آنچه تو را نپسندیدی./(معنی مفهومی)این غمِ دل ناگزیر باید بر تو وارد شود، وگرنه آنچه شایسته تو نیست، خواهی دید.

عارف:(معنی تحت لفظی)دلِ حافظ شد در چینِ زلفِ تو، همچون شبِ تاریک، و خدا راهنمای است./(معنی مفهومی)دلِ حافظ در پیچ‌و‌تابِ زلفِ یار گرفتار آمد، مانند شبِ ظلمانی، و تنها خدا راهنمایِ ماست.