غزل شمارهٔ ۲۲

وقتی کلام و اندیشه‌ی عاشقان و عارفان را می‌شنوی مگو که سخن و اندیشه‌­ای اشتباه است؛ در واقع خطا و اشتباه اصلی اینجاست که تو هنوز سخن و اندیشه‌ی درست را تشخیص نداده‌­ای

چنان شور و فتنه‌های عجیب و شگفتی در سرم وجود دارد که حاضر نیستم تسلیم نعمت­‌های این­ جهانی و آن­ جهانی شوم

نمی‌دانم در وجود من دل‌خسته چه کسی هست، چرا که باوجود خاموش بودن من او هنوز مشغول بانگ و فریاد و جوش و خروش است(نکته: در ذهن و باور قدما این اعتقاد وجود داشت که شاعر در سرودن شعر هیچ‌گونه اختیار و اراده‌­ای ندارد بلکه نیرویی درونی او را به سرودن شعر وا می‌­دارد؛ اعراب جاهلی باور داشتند جن و یا پری در درون آنها به آنها شعر تلقین می‌کنند و آن را تابعه می‌نامیدند)

راز دلم آشکار و من رسوا گشتم و یا دل من آهنگ و نغمه‌ی حقیقی خود را فراموش کرد؛ هان ای مطرب کجایی؟ فریاد کن چرا که از نغمه توست که حال و کار ما به سامان می‌رسد(از پرده شدن دل: ایهام دارد؛ ۱. رسوا گشتن، ۲. از نغمه و آهنگ به هنجار خود خارج شدن)

من هرگز به دنیا و وابستگی های آن هیچ گونه توجه ای نداشتم ، اما چهرهٔ زیبای تو این دنیا را برای من زیبا و مطلوب جلوه داده است 

به سبب وجود خیالات فراوانی که دل من آرزو به وجود می‌آورد، نتوانسته‌­ام بخوابم؛ گرفتار خمار وحشتناکی به اندازه صد شب هستم، شراب­خانه کجاست؟ تا این خمار را اندکی فرو بنشانم(خمار: سردردی که پس از خوردن شراب پدیدار می­گردد و با نوشیدن جامی دیگر برطرف می‌گردد)

از ریاکاری و تظاهر اهل صومعه چنان آزرده شدم که اشک خونین من فضای صومعه را آلوده ساخته است، اگر برای پاک کردن و تطهیر من مرا با شراب بشویید کار درستی انجام داده‌اید(حق به دست شماست: ایهام، ؛ ۱. حق با شماست، ۲. شرابی که در دستان شماست و مرا با آن خواهید شست، خود حق است؛ چرا که این باده دقیقا نقطه مقابل ریاکاری و تظاهر است. ۳. تنی که در دستان شماست و قصد شستنش را دارید خود حق است و حق با اوست)

آتش و حرارتی در دل من است که هرگز خاموش نخواهد شد؛ از همین رو در دیر مغان مرا عزیز و محترم به حساب می‌آورند(دیر مغان: آتشکده و عبادتگاه زرتشتیان؛ مترادف با کوی مغان، سرای مغان، در شعر حافظ دیر مغان نقطه مقابل ریا و تظاهر است)

مطرب چه ساز و نغمه ای در پشت پرده می‌نواخت (مطرب با چه سازی چنین نغمه و آهنگ به هنجاری میزد ) که با وجود اینکه  عمر و سالیان زیادی از آن گذشت ، هنوز اندیشهٔ من پر از آن آرزوست(در پرده زدن: ایهام دارد؛ ۱. پشت پرده نواختن، در مجالس معمولا پرده­ای کشیده می‌شد تا نوازندگان در پشت آن می‌‌نشستند تا اهل مجلس راحت‌تر باشند. ۲. بر طبق اصول و هنجار نواختن) 

دیشب بانگی از سر عشق تو در درون من طنین‌انداز شد؛ هنوز بازتاب و انعکاس آن فریاد در تمام فضای سینه‌ی من لبریز است(دیشب: مترادف با دوش و مراد و منظور روز ازل و ابتدای خلقت است)(حافظ تصویر شگفتی خلق کرده است؛ گویی فضای سینه‌اش همچون گنبد یا هر چیز دیگری است که فریاد عشقی که خداوند در درون آن طنین‌انداز کرده است،تمام آن فضا را در برگرفته است و بازتاب و پژواک آن هنوز ادامه دارد)