برگردان به زبان ساده
بدان که آدمی را در ظلمت و جهل آفریده اند و در جهل وی را به نوری حاجت است که از آن ظلمت بیرون آید و راه به کار خویش داند که چه می باید کرد و از کدام سو باید رفت، از سوی دنیا یا از سوی آخرت. و به خود مشغول می باید بود یا به حق؟ و این پیدا نشود الا به نور معرفت. و نور معرفت از تفکر پدید آید، چنان که کسی در تاریکی عاجز باشد و راه نبرد، سنگ بر آهن زند تا از وی نور آتش پدید آید و چراغ برافروزد. از آن چراغ حالت وی بگردد تا بینا شود و راه از بی راهی بشناسد، پس رفتن گیرد. همچنین مثل آن دو علم که اصل است و میان ایشان جمع می باید کرد تا معرفت سیم تولد کند چون سنگ و آهن است و مثل تفکر چون زدن سنگ است بر آهن و مثل معرفت چون نور است که از وی پدید آید تا از آن حالت دل بگردد و چون حال دل بگردد کار و عمل بگردد، چون بدید مثلا که اخرت بهتر است پشت با دنیا کند و روی به آخرت آرد.
هوش مصنوعی: انسان در ابتدا در تاریکی و نادانی قرار دارد و برای رهایی از این جهل به نوری نیاز دارد که او را از این ظلمت خارج کند و راه درست زندگی را نشانش دهد؛ اینکه باید از کدام مسیر برود، آیا به سوی دنیا یا آخرت، و آیا باید به خود مشغول باشد یا به حقیقت. این کشف و شناخت تنها از طریق نور شناخت و علم ممکن میشود. نور شناخت از تفکر به وجود میآید، همانطور که کسی در تاریکی نمیتواند راه برود و برای دریافت نور، سنگ را بر آهن میزند تا آتش بگیرد و چراغی روشن کند. با ظهور این چراغ، وضعیت او تغییر میکند و بیناییاش افزایش مییابد، بنابراین میتواند راه درست را از نادرست تشخیص دهد و حرکت کند. به همین ترتیب، دو علم اساسی وجود دارد که باید با هم جمع شوند تا شناخت و آگاهی به وجود آید. تفکر مانند زدن سنگ بر آهن است، و معرفت همان نوری است که از این جریان به دست میآید و باعث تغییر حال دل میشود. وقتی حال دل تغییر کند، اعمال و کارها نیز تغییر مییابند و فرد میتواند تشخیص دهد که آخرت چه اندازه بهتر است و بنابراین به سوی آخرت تمایل پیدا میکند.
پس تفکر برای سه چیز است: معرفتی و حالتی و عملی، ولکن عمل تبع حالت است و حالت تبع معرفت است و معرفت تبع تفکر است، پس اصل و کلید همه خیرات است و فضیلت وی بدین پیدا شود.
هوش مصنوعی: تفکر سه هدف دارد: برای کسب دانش، برای ایجاد حالتی روحی و برای انجام عمل. اما عمل به حالت بستگی دارد و حالت نیز به دانش وابسته است و دانش نتیجه تفکر است. بنابراین، تفکر پایه و اساس تمامی خوبیهاست و ارزش آن از اینجا مشخص میشود.
