برگردان به زبان ساده
تاخیر سحور و تعجیل افطار به خرما یا به آب، و مسواک دست به داشتن پس از زوال و سخاوت کردن به صدقه و طعام دادن و قرآن بسیار خواندن و اعتکاف گرفتن خاصه در دهه بازپسین که شب قدر در اوست و رسول (ص) در این ده روزه جامه خواب درنوشتی و ازار بر بستی عبادت را و از اهل بیت او هیچ نیاسودندی از عبادت، و شب قدر، یا بیست و یکم است یا بیست و سه یا بیست و پنج یا بیست و هفت و این ممکن تر است و اولیتر آن بود که اعتکاف در این ده روز پیوسته دارد و اگر نذر کرده است که پیوسته دارد، لازم بود که جز به قضای حاجت بیرون نیاید، و آن قدر که وضو کند در خانه بیش نایستد، اگر به نماز جنازه یا به عیادت بیماری یا به گواهی یا به تجدید طهارتی بیرون آید، اعتکاف بریده شود و از دست شستن و نان خوردن و خفتن در مسجد باکی نباشد و هرگه که باز آید از قضای حجت، باید که نیت تازه کند.
هوش مصنوعی: تأخیر در خوردن سحری و تسریع در افطار با خرما یا آب، مسواک زدن بعد از ظهر، کمک به نیازمندان و دادن صدقه، خواندن زیاد قرآن و اعتکاف به‌ویژه در دهه آخر رمضان که شب قدر در آن قرار دارد، از اعمال نیکو محسوب می‌شود. پیامبر (ص) در این ده روز به عبادت مشغول بود و اهل بیت ایشان نیز در این عبادت خستگی نمی‌شدند. شب قدر ممکن است در شب‌های 21، 23، 25 یا 27 باشد و بهتر است اعتکاف در این ده روز به‌طور مداوم انجام شود. اگر کسی برای اعتکاف نذر کرده باشد، باید جز برای برآوردن نیازهای ضروری از مکان خارج نشود و فقط به اندازه وضو گرفتن در خانه بماند. اگر به نماز جنازه، عیادت بیمار، شهود یا تجدید طهارت بیرون برود، اعتکاف او قطع می‌شود. همچنین شستن دست‌ها، خوردن نان و خوابیدن در مسجد جایز است و هر بار که بعد از برآورده شدن نیاز، به اعتکاف بازمی‌گردد، باید نیت جدیدی کند.
حقیقت و سر روزه
هوش مصنوعی: حقیقت و رمز و راز روزه داری.
بدان که روزه بر سه درجه است: روزه عوام و روزه خواص و روزه خاص الخاص.
هوش مصنوعی: روزه به سه نوع تقسیم می‌شود: روزه افراد معمولی، روزه افراد خاص و روزه خاص‌تر از آن.
اما روزه عوام آن است که گفته آمد و غایت آن نگاهداشتن فرج و بطن است و این کمترین درجات است.
هوش مصنوعی: اما روزه عمومی آن است که به معنای امتناع از خوردن و آشامیدن است و هدف آن حفظ خود از اعمال نامناسب و ناپسند است و این اصل، پایین‌ترین درجه روزه‌داری تلقی می‌شود.
و اما روزه خاص الخواص بلندترین درجات است و آن آن است که دل خود را از اندیشه هرچه جز خدای است نگاه دارد و همگی خود بدو دهد و از هر چه جز اوست به ظاهر و باطن روزه دارد و به هرچه اندیشه کند جز احدیت حق و آنچه بدو تعلق دارد، این روزه گشاده شود و اگر در غرض دنیا اندیشد، اگر چه مباح بود، این روزه باطل شود، مگر دنیایی که یاور وی باشد در راه دین که آن از دنیا نبود تا گفته اند که اگر به روز تدبیر آن کند که روزه به چه گشاید، خطایی بر او نویسند که این دلیل آن بود که به رزقی که او وعده کرده که بدو خواهد دادن واثق نیست و این درجه اولیا و صدیقان است و هرکسی بر بالای این نرسد.
هوش مصنوعی: روزه خاص خواص بالاترین مرتبه است و این نوع روزه به معنای آن است که انسان باید افکار خود را از هر چیزی غیر از خداوند خالی کند و تمام وجودش را به او بسپارد. اگر کسی به غیر از او فکر کند، روزه‌اش شکسته می‌شود و حتی اگر به موضوعات دنیوی فکر کند، هرچند که مجاز باشد، روزه‌اش باطل خواهد شد، مگر اینکه این اندیشه به او در راه دین کمک کند. بنابراین، اگر در روزی برای تدبیر رفاه دنیا فکر کند، خطایی روی او نوشته می‌شود. این نکته نشان می‌دهد که در چنین حالتی، فرد به وعده‌ای که از جانب خدا درباره روزی‌اش داده شده است، اطمینان ندارد. این نوع روزه مختص اولیا و صدیقان است و کسی نمی‌تواند به بالاتر از این مرتبه برسد.
اما روزه خواص آن بود که جوارح خود را از ناشایست نگاه دارد و بر بطن و فرج اقتصار نکند و تمامی این روزه به شش چیز بود:
هوش مصنوعی: اما روزه به ویژگی‌های خاصی نیاز دارد که تنها محدود به چشم‌ها و اندام‌های تناسلی نیست و باید تمامی اعضای بدن را از کارهای ناپسند حفظ کند. روزه به شش مورد بستگی دارد:
یکی آن که چشم نگاه دارد از هرچه او را از خدای مشغول کند، خاصه از چیزی که از آن شهوت خیزد که رسول (ص) می گوید، «نظر چشم پیکانی است از پیکانهای ابلیس به زهر آب داده، هرکه از بیم خدای از آن حذر کند، او را خلعت ایمان دهند که حلاوت آن در دل خود بیابد» و انس روایت کند که رسول (ص) گفت که «پنج چیز روزه را بگشاید: دروغ و غیبت و سخن چینی، سوگند به ناحق و نظر به شهوت».
هوش مصنوعی: یکی از نکات مهم این است که انسان باید مراقب چشم خود باشد و از هر چیزی که او را از یاد خدا غافل می‌کند، دوری کند. به ویژه از نگاهی که به تمایلات نفسانی و شهوت مرتبط است. پیامبر (ص) فرموده‌اند که نگاه کردن به چیزهای نامناسب، مانند تیرهایی از طرف ابلیس است که زهر دارند و هر کس به خاطر ترس از خدا این نگاه‌ها را ترک کند، پاداش ایمان را دریافت می‌کند که لذتش را در قلب خود احساس خواهد کرد. همچنین انس روایت کرده که پیامبر (ص) گفته‌اند پنج چیز هستند که روزه را باطل می‌کنند: دروغ، غیبت، سخن چینی، سوگندهای دروغین و نگاه به شهوت.
دوم آن که زبان نگاه دارد از بیهوده و هرچه از آن مستغنی باشد یا خاموش می بود یا به قرآن خواندن مشغول شود و مناظره و لجاج از جمله بیهوده های زیانکار بود اما غیبت و دروغ به مذهب بعضی از علما روزه عوام را نیز باطل کند.
هوش مصنوعی: دوم اینکه زبان باید از سخنان بیهوده و هر آنچه که به آن نیازی نیست، دوری کند و یا خاموش بماند یا به خواندن قرآن مشغول شود. مباحثه و اصرار بر موضوعات نادرست، از جمله کارهای بیهوده و مضر است. همچنین غیبت و دروغ، به اعتقاد برخی از علما، می‌تواند روزه مردم عادی را هم باطل کند.
و در خبر است که دو زن روزه داشتند چنان شدند از تشنگی که بیم هلاک بود دستوری خواستند از رسول (ص) تا روزه بگشایند قدحی به ایشان فرستاد تا در آنجا قی کنند از حلق هر یکی پاره ای خون سیاه برافتاد مردمان تعجب بماندند رسول گفت، «این دو زن از آنچه خدای تعالی حلال کرده بود روزه فرا گرفتند، بدانچه حرام کرده بود بگشادند و به غیبت مشغول شدند و این چه از حلق ایشان برآمد گوشت مردمان است که خورده اند.»
هوش مصنوعی: در خبری آمده است که دو زن در حال روزه‌داری به شدت تشنه شدند و از ترس هلاک، از پیامبر (ص) درخواست کردند تا مجوزی برای افطار دریافت کنند. پیامبر قدحی به آنها ارسال کرد تا در آنجا قی کنند. پس از قی، تکه‌هایی از خون سیاه از گلوی هر یک از آنها خارج شد که باعث تعجب مردم شد. پیامبر فرمود: «این دو زن از آنچه خدا حلال کرده بود، روزه گرفتند و به آنچه حرام بود، پرداختند و مشغول غیبت شدند. این چیزی که از گلوی آنها خارج شد، گوشت مردمی است که خورده‌اند.»
سیم آن که گوش نگاه دارد که هرچه گفتن نشاید، شنیدن هم نشاید و شنوده شریک گوینده بود و در معصیت و دروغ و غیبت و غیر آن.
هوش مصنوعی: کسی که گوش به سخنان نادرست و ناپسند می‌دهد، باید بداند که شنیدن این نوع سخن‌ها هم جایز نیست. در واقع، شنونده در گناه و خطای گوینده شریک است، خواه این گناه دروغ باشد، غیبت باشد یا هر چیز دیگری.
چهارم آن که دست و پای و همه جوارح نگاه دارد از ناشایست و هرکه روزه دارد و چنین کارها کند، مثال او چون بیماری بود که از روزه حذر کند و زهر خورد که معصیت زهر است و طعام غذاست که بسیار خوردن او زیان دارد، اما اصل او زیانکار نیست و برای این گفت رسول (ص) که بسیار روزه دار بود که او را از روزه جز گرسنگی و تشنگی نصیب نیست.
هوش مصنوعی: چهارم این است که باید اعضای بدن را از کارهای ناپسند دور نگه داریم. کسی که روزه می‌گیرد و به کارهای ناپسند ادامه می‌دهد، مانند بیمار است که از روزه گرفتن خودداری کند ولی زهر بخورد که این زهر در واقع معصیت است و مانند غذایی است که اگر زیاد خورده شود، زیان‌آور است. البته خود آن غذا در اصل زیان‌آور نیست. به همین خاطر پیامبر (ص) که بسیار روزه می‌گرفته، فرمودند که کسی که فقط به گرسنگی و تشنگی بسنده کند، به واقع از روزه‌اش بهره‌ای نمی‌برد.
پنجم آن که به وقت افطار حرام و شبهت نخورد و از حلال خالص نیز بسیار نخورد که هرکه به شب آنچه به روز فوت شده باشد تدارک کند، چه مقصود حاصل آید که مقصود از روزه ضعیف کردن شهوات است و طعام دوبار به یک بار خوردن شهوت را زیادت کند، خاصه که الوان طعام جمع کنند تا معده خالی نباشد، دل صافی کی گردد؛ بلکه سنت آن بود که به روز بسیار نخسبد تا اثر ضعف گرسنگی در خود بیابد و چون شب اندک نخورد، زود در خواب شود و نماز شب نتواند کرد و برای این گفت رسول (ص) «هیچ وعا که پر کنند نزد خدای تعالی دشمن تر از معده نیست.»
هوش مصنوعی: پنجم این که در زمان افطار نباید از غذاهای حرام یا مشکوک خورد و هم چنین نباید از حلال خالص هم به مقدار زیاد استفاده کرد. زیرا کسی که تلاش کند تا در شب، آنچه که در روز از دست داده را جبران کند، به هدف اصلی که کاهش شهوات است نخواهد رسید. خوراکی زیاد در یک وعده، شهوات را افزایش می‌دهد، به خصوص زمانی که انواع مختلف غذا را تهیه کنند تا معده خالی نماند و در نتیجه دل انسان صاف نشود. بهتر است که در طول روز، فرد خیلی نخوابد تا اثر گرسنگی را حس کند و اگر در شب کم بخورد، زودتر به خواب می‌رود و نمی‌تواند نماز شب را به‌جا آورد. به همین دلیل رسول خدا (ص) فرمود: «هیچ چیزی که پر باشد نزد خداوند متعال بیشتر از معده دشمن نیست.»
ششم آن که پس از افطار دل او میان بیم و امید معلق بود که نداند که روزه مقبول خواهد بود یا نه.
هوش مصنوعی: ششم اینکه پس از افطار، دل او در حالی میان نگرانی و امید به سر می‌برد که نمی‌داند آیا روزه‌اش قبول شده است یا خیر.
حسن بصری، رحمه الله، روز عید به قومی بگذشت که می خندیدند و بازی می کردند گفت، «خدای تعالی ماه رمضان را میدانی ساخته است تا بندگان او در طاعت وی بیشی و پیشی جویند گروهی سبقت گرفتند و گروهی باز پس ماندند عجب از کسانی که می خندند و حقیقت حال خود نمی دانند به خدایی خدای که اگر پرده از روی کار برگیرند، مقبولان به شادی خود مشغول شوند و مردودان به اندوه خود ماتم گیرند، و هیچ کس به خنده و بازی نپردازد.»
هوش مصنوعی: حسن بصری، رحمت خدا بر او، در روز عید به گروهی برخورد که در حال خنده و بازی بودند. او گفت: «خداوند، ماه رمضان را به عنوان زمان عبادت قرار داده است تا بندگانش در اطاعت از او تلاش بیشتری کنند. بعضی از آنها در این امر پیشی گرفته‌اند و عده‌ای دیگر عقب مانده‌اند. عجیب است که کسانی در حال خندیدن هستند و از وضعیت واقعی خود بی‌خبرند. به خدا قسم، اگر واقعا حقیقت کارها را ببینند، آنهایی که مقبول درگاه خدا هستند به شادی خود می‌پردازند و آنهایی که مردودند در غم و اندوه خود به سر می‌برند، و هیچ‌کس در این حال نمی‌تواند به خنده و بازی مشغول شود.»
پس، از این جمله بشناسی که هر که از روزه به ناخوردن طعام و شراب اقتصار کند روزه او صورتی بی روح باشد و حقیقت روزه آن است که خود را به ملایکه مانند کنی، که ایشان را شهوت نیست اصلا و بهایم را شهوت غالب است و از ایشان دورند بدین سبب و هر آدمی که شهوت او غالب بود در درجه بهایم بود، و چون شهوت او ضعیف شد، شبهتی گرفت به ملایکه و به این سبب به ایشان نزدیک شد، نزدیکی به صفت، نه به مکان و ملایکه نزدیکند به حق تعالی، پس او نیز نزدیک گشت و چون تیمار شام تدارک کند و شهوت را تمام مدد دهد از آنچه می خواهد، شهوت قوی گردد، نه ضعیف و آنچه روح روزه است حاصل نیاید.
هوش مصنوعی: بنابراین، باید در نظر داشته باشی که اگر کسی فقط به عدم خوردن غذا و نوشیدنی در روزه بسنده کند، روزه‌اش معنای واقعی نخواهد داشت. حقیقت روزه این است که انسان باید خود را به مقام ملائکه برساند، زیرا ملائکه هیچ‌گونه شهوتی ندارند و حیوانات به شدت تحت تأثیر شهوت قرار دارند و به همین دلیل از آنها دورند. هر انسانی که شهوتش غالب باشد، به مرتبه حیوانات می‌رسد و زمانی که شهوتش تضعیف شود، به صورت ملائکه در می‌آید و به همین خاطر به آنها نزدیک‌تر می‌شود. این نزدیکی به خاطر صفات است، نه مکان. ملائکه به حق تعالی نزدیکند و این شخص نیز با کاهش شهوت به او نزدیک می‌شود. اما اگر او در شب‌ها با پرداختن به پرخوری و ارضای کامل شهوت، شهوتش را تقویت کند، نه تنها از ضعف شهوت کاسته نمی‌شود بلکه روح واقعی روزه را از دست خواهد داد.
لوازم افطار
هوش مصنوعی: وسایل و تجهیزات مورد نیاز برای افطار شامل خوراکی‌ها و نوشیدنی‌هایی است که در هنگام افطار برای شروع وعده غذایی مصرف می‌شوند. این لوازم ممکن است شامل خرما، ماءالشعیر، آب، سوپ، و سایر غذاهای سبک باشد که به همراه خانواده یا دوستان در این زمان خاص میل می‌شوند.
بدان که قضا و کفارت و فدیه و امساک واجب آید به افطار در ماه رمضان، ولیکن هر یکی به جای خود.
هوش مصنوعی: بدانید که در ماه رمضان، انجام قضا، کفاره، فدیه و امساک واجب است، اما هر یک از این موارد زمان و شرایط خاص خود را دارد.
اما قضا واجب آید بر هر مسلمان مکلف که روزه بگشاید به عذری یا بی عذری یا بر حایض و مسافر و بیمار و آبستن و بر مرتد نیز هم واجب آید، اما بر دیوانه و کودک واجب نیاید.
هوش مصنوعی: هر مسلمان موظف است که روزه‌اش را باز کند، چه به خاطر عذری داشته باشد یا نداشته باشد. این حکم شامل زنان در حال حائض، مسافران، بیماران و زنان باردار نیز می‌شود. اما برای دیوانگان و کودکان، این حکم لازم نیست.
و اما کفارت جز به مباشرت یا به بیرون آوردن منی بر اختیار واجب نیاید و کفارت آن بود که بنده ای آزاد کند و اگر ندارد دو ماه پیوسته روزه دارد و اگر نتواند به سبب ضعف و بیماری، شصت مد طعام به شصت مسکین دهد و هر مدی منی باشد کم سه یکی.
هوش مصنوعی: کفاره تنها به واسطه عمل جنسی یا خارج کردن منی به ارادت فرد واجب می‌شود. کفاره عبارت است از آزاد کردن یک بنده. اگر کسی نتواند این کار را انجام دهد، باید به مدت دو ماه متوالی روزه بگیرد. و اگر به دلیل ضعف یا بیماری قادر به روزه‌داری نباشد، باید شصت مد غذا به شصت فرد نیازمند بدهد و هر مد معادل سه دانه از چیزی است که کمترین ارزش را داشته باشد.
اما امساک بر کسی واجب بود که بی عذری روزه بگشاید و بر حایض واجب نیاید، اگرچه در میان روز پاک شود و بر مسافر، اگر چه مقیم گردد و بر بیمار اگرچه بهتر شود واجب نیاید و چون روز شک یک تن گواهی دهد که ماه دیده است، هرکه نان خورده بود واجب بود که باقی روز همچون روزه دران امساک کند و هرکه در میان روز سفر ابتدا کند، نشاید که روزه بگشاید و اگر روزه گشاده در میان روز به شهر شود، نشاید که بگشاید و مسافر را روزه اولیتر از افطار، مگر که نتواند.
هوش مصنوعی: امساک بر کسی که بدون دلیل روزه را بشکند، واجب است، اما برای زنی که عادت ماهانه دارد، این واجب نیست، حتی اگر در طول روز پاک شود. همچنین برای مسافری که به مقصد می‌رسد یا بیماری که حالش بهتر می‌شود، امساک واجب نیست. اگر یک نفر در روز مبهمی شهادت دهد که ماه را دیده است، هر کسی که غذا خورده، باید در باقی‌مانده روز مانند روزه‌داری امساک کند. اگر کسی در میان روز سفرش را شروع کند، نباید روزه را بشکند و اگر کسی روزه‌اش را در وسط روز بشکند و به شهر برود، نباید دوباره روزه‌اش را بشکند. برای مسافر، انجام روزه از افطار اولیتر است، مگر اینکه توان آن را نداشته باشد.
اما فدیه مدی از طعام باشد که به مسکینی رساند و بر حامل و مرضع واجب بود با قضا به هم، چون روزه از بیم فرزند گشاده باشد، نه چون بیمار که از بیم خود گشاده باشد و بر پیری که بغایت ضعیف ود و روزه نتواند داشت همین قدر واجب آید بدل قضا و هرکه قضای رمضان تاخیر کند تا رمضان دیگر، به هر روز قضا مدی طعام آید.
هوش مصنوعی: فدیه باید به شکل غذایی باشد که به یک مسکین داده شود و بر مادران شیرده و باردار واجب است که این فدیه را با قضا روزه خود به جا آورند، زیرا روزه برای آنها به خاطر فرزندشان شکسته شده است. در مورد افراد سالخورده و بسیار ضعیف که قادر به روزه گرفتن نیستند، همین مقدار فدیه به عنوان قضا به آنها واجب می‌شود. همچنین، اگر کسی قضا کردن روزهای رمضان را تا رمضان بعدی به تأخیر بیندازد، برای هر روزی که قضا کرده، باید فدیه‌ای به شکل غذا بپردازد.
