برگردان به زبان ساده
پروردگار عالمیان است کردگار
هژده هزار عالم را آفریدگار
هوش مصنوعی: خداوندی که جهانها را به وجود آورده، خالق هزاران عالم و موجودات است.
روزی ده خلایق و دارنده جهان
داننده نهان و خداوند آشکار
هوش مصنوعی: روزی به مردم و مخلوقات، کسی که جهان را میداند و از رازها آگاه است، میگوید که خداوند هم در پنهان و هم در نمایان وجود دارد.
پاکی منزهی که تصرف همی کند
در روزهای روشن و اندر شبان تار
هوش مصنوعی: این عبارت به معنای این است که وجود پاک و خالصی توانایی و قدرتی دارد که در روزهای روشن به طور واضح و در شبهای تار نیز اثر خود را نشان میدهد. به عبارتی، این پاکی همواره در هر زمان و مکانی تاثیرگذار است.
او می برآورد سرشب رابه دست روز
از دامن خزان به گریبان نوبهار
هوش مصنوعی: او در آغوش شب، روز را از دامن خزان به سوی نوبهار میکشد.
بر هستی و یگانگیش برگوا شده
ار خاک مور و مار و ز خورشید و نور و نار
هوش مصنوعی: اگر وجود و یگانگی خداوند را در نظر بگیریم، میبینیم که همه چیز در این جهان، از جمله خاک، مور، مار، خورشید، نور و آتش، تنها جلوههایی از این وجود واحد هستند.
بر شاخ صنع او چو دو مرغند روز و شب
این باز پرده در شده وان باز پرده دار
هوش مصنوعی: روز و شب مانند دو پرندهای هستند که بر شاخهی آفرینش خدا نشستهاند. یکی از آنها پردهها را کنار زده و دیگری در تلاش است تا این پردهها را حفظ کند.
مه را کمال قدرت او جلوه می کند
بر تخت شب ز کله گردون عروس وار
هوش مصنوعی: ماه با زیبایی و قدرت خود، همچون یک عروس، بر تخت شب نشسته است و از بالا به زمین مینگرد.
خورشید را به روی فلک برهم او کند
چون آتشین سپر ز بر آبگون حصار
هوش مصنوعی: خورشید در آسمان مانند یک سپر سوزان بر فراز حصاری از آب میدرخشد و خودش را به نمایش میگذارد.
جز آفریدگار که داند فروختن
بر چرخ شمع و مشعله صدبار و صدهزار
هوش مصنوعی: تنها آفریدگار است که میداند چطور شمع و مشعل را بارها و بارها به چرخ زندگی عرضه کند.
از مرکبان باد بهم برزند جهان
از بحرشان زمین کند از ابرشان سوار
هوش مصنوعی: بادها به هم میخورند و دنیا را به حرکت درمیآورند، مانند اینکه زمین از آبهایشان پر میشود و ابرهایشان سواری میدهند.
از پاره های ابر هوا پر شترکند
از رعدشان درا دهد از برقشان مهار
هوش مصنوعی: از تکههای ابر مانند شتری در آسمان حرکت میکنند و از صدای رعدشان ابرها را به حرکت درمیآورند.闪电 هم باعث میشود که نور بیشتری به آسمان بتابد.
چون باغ در بهار بیاراسته جهان
وز قد خلق کرده درختان میوه دار
هوش مصنوعی: زمانی که باغ در بهار به زیبایی آراسته میشود، جهان نیز با قد و قامت خلق و درختان پر از میوه، زینت مییابد.
طاوس آفتاب خرامان ز صنع اوست
در باغ صنع بر چمن «تولج النهار»
هوش مصنوعی: طاوس زیبا و فریبندهای که با شکوه و آرامی در باغ میرقصد، نشانی از هنر و آفرینش خداوند است. در این باغ، زندگی و زیبایی به وضوح جلوهگر است.
صحرای بی کرانه ز آثار رحمتش
پرموج نعمت است چو دریای بی کنار
هوش مصنوعی: دشت وسیع و بیپایان به لطف و رحمت او پر از نعمت است، مانند دریای بیکران که همیشه در حال خروش و طغیانی است.
گلها ازو چو جعد گشایان کاشغر
گلها ازو چو قند لبانان قندهار
هوش مصنوعی: گلها در کاشغر مانند موهای بافته و آراستهای هستند، و همانطور که لبهای شیرین مردم قندهار مانند قند هستند.
از میوه و نبات و ریاحین و جانور
کرده نگارخانه قدرت پر از نگار
هوش مصنوعی: نگارخانه قدرت پر از زیباییهایی است که از میوهها، گیاهان، گلها و جانوران ساخته شده است.
اندر بهار پیرهن شعر گل که دوخت
آن آفریدگار که سوزن کند ز خار
هوش مصنوعی: در بهار، خالق زیبایی شعر را همانند گلی میداند که با سوزن از خاری دوخته شده است. این تصویر به لطافت و ظرافت ابیات شاعرانه اشاره دارد که در دل طبیعتی زیبا و متنوع شکل گرفتهاند.
اندر خزان به نرگس تاج آن همی دهد
کاراستست گوش سمن را به گوشوار
هوش مصنوعی: در دورهی خزان، نرگس به خاطر زیباییاش تاج فرشتهوار را میگیرد و در عین حال، گل سمن هم مانند گوشوارهای به او میآویزد.
از برف و زاغ در مه دی باغها ازاوست
پرلعبتان چین و سیاهان زنگبار
هوش مصنوعی: در زمستان، برف و پرندگان سیاه در مه، زیبایی و زندگی باغها را به تصویر میکشند. بازیگوشان به دیدن باغها میآیند و سیاهان زنگبار به زندگی و نشاط آنجا افزودهاند.
اندر تموز باغ کند همچو آسمان
همچون ستاره میوه برآرد ز شاخسار
هوش مصنوعی: در فصل تابستان، باغ مانند آسمان، میوههایی مانند ستاره به بار میآورد از شاخههایش.
آنگاه زهره وار کند شکلهای سیب
پروین شاخها کند از دانه های نار
هوش مصنوعی: سپس مانند سیب، شکلی زیبا به خود میگیرد و شاخهها را با دانههای انار زینت میبخشد.
سبحان آن خدای که او را مسبح اند
شیران بیشه ها در و مرغان به مرغزار
هوش مصنوعی: خدای پاک و بزرگ، که همه موجودات از جمله شیران جنگل و پرندگان دشت، او را با ستایش یاد میکنند.
بر عاجزان کشتی هنگام موج خیز
ساکن شود به نامش دریای بی قرار
هوش مصنوعی: کشتی عاجزانی که در برابر طوفان قرار دارند، با نام او، که بر تمامی چیزها تسلط دارد، در دریای پر تلاطم آرام میشود.
در دعوت مسیح ز گل پرورید مرغ
در معجز کلیم ز چوب آورید مار
هوش مصنوعی: در دعوت مسیح، پرندهای از گل به وجود آمد، و در معجزهی کلیم، ماری از چوب خلق شد.