برگردان به زبان ساده
گل چو بشکفت زمین گشت پر از آب روان
بگل و آب روان تازه بود جان جهان
هوش مصنوعی: وقتی گل شکفته میشود، زمین پر از جریان آب میشود و آن گل و آب تازه نشاندهنده زندگی و حیات در جهان است.
هرکجا چشم زنی هست زمین نرگس زار
هرکجا پای نهی هست زمین لاله ستان
هوش مصنوعی: هر کجا که نگاه کنی، زمین پر از گلهای نرگس است و هر جایی که پا بگذاری، زمین پر از گلهای لاله خواهد بود.
سبزه را باد پر از عنبر کرده است کنار
لاله را ابر پر از لؤلؤ کرده است دهان
هوش مصنوعی: نسیم به سبزه عطر دلنشین بخشیده و ابر کناره لاله را با دانههای درخشان مروارید آراسته است.
از هوا در فکند سوی زمین ابر بلند
از زمین مشگ برد سوی هوا باد وزان
هوش مصنوعی: ابرهای بلند از آسمان به سمت زمین میآیند و بادی که از زمین برمیخیزد، عطر خوشی را به سمت آسمان میبرد.
تا زره پوش شد از باد وزان آب شمر
گل نشکفته چو گوی آمد و گلبن چوگان
هوش مصنوعی: تا زمانی که زرهپوش شد و از باد و آب شمر (شمر نامی است که به لباس قهرمانان یا جنگجویان اشاره دارد)، گل هنوز نشکفته و همانند گوی (توپ) به نظر میرسد و گلبن (زمین بازی) هم آمادهی چوگان است.
تا زمین گنج گل و کان سمن کرد پدید
فاخته مست شد و راز دلش کرد عیان
هوش مصنوعی: زمین با زیباییهای گل و عطر سمن پر شد، و در این حال، فاخته مست و سرمست گشت و دل خود را آشکار کرد.
همه رازی که نهان بود پدیدار شده است
سزد ار عاشق مسگین نکند راز نهان
هوش مصنوعی: تمام رازهایی که پنهان بود اکنون آشکار شده است. چه خوب است اگر عاشق بیچاره در این میان، راز نهان را فاش نکند.
گل صد برگ بخنده بگشاده است دهن
بلبل مست بناله بگشاده است زبان
هوش مصنوعی: گل صدبرگ با زیبایی و شادی در حال شکفتن است و بلبل مست، به خاطر زیبایی آن، به آواز خواندن و ناله کردن پرداخته است.
جان میخواران شادی کند از خنده این
جان غمخواران شادی کند از گریه آن
هوش مصنوعی: روح افرادی که در پی لذت و شادی هستند از خنده و خوشحالی زندگی میکنند، در حالی که روح کسانی که برای دیگران دلسوزی میکنند از غم و اندوه دیگران متاثر میشود و شادیشان از گریه و ناراحتی آنها ناشی میشود.
از هوا ابر همی خواند فریاد و نفیر
در زمین کبک همی دارد فریاد و فغان
هوش مصنوعی: ابر در آسمان به شدت میغرد و صداهای بلندی تولید میکند، در حالی که در زمین، کبکها هم ناله و فریاد میزنند.
باغ رنگین شده گوئی که بر او کرده گذر
میر ابوالقاسم عبداله بن و هسودان
هوش مصنوعی: باغ به نظر میرسد که رنگین و زیبا شده است، انگار که کسی به نام میر ابوالقاسم عبدالله بن و هسودان از آن عبور کرده و زیبایی خاصی به آن بخشیده است.
آن جوانی که بدو بخت معادی شده پیر
تیز هوشی که بدو بخت ولی گشت جوان
هوش مصنوعی: جوانی که قسمت خوشی نداشته و به پیری رسیده، به مانند شخصی تیزهوش است که بخت خوبش او را جوان و شاداب نگه داشته است.
آنکه رادی را بسته است همه ساله کمر
وآنکه مردی را بسته است همه ساله میان
هوش مصنوعی: کسی که بر گردن رادی (ردای) لباس میپوشد، هر ساله به خود فشار میآورد، و کسی که به مردی وابسته است، هر ساله خود را در میانهی مشکلات و سختیها میبیند.
آن همه روز گشاده ز پی زائر دست
آن همه وقت نهاده ز پی مهمان خوان
هوش مصنوعی: تمام روزها برای پذیرایی از زائران گشوده و آماده است و هر لحظه برای استقبال از مهمانان، سفرهای گسترده شده است.
آنکه بگشاید بر جان معادیش کمین
چون گه جنگ خدنگی بگشاید ز کمان
هوش مصنوعی: کسی که در لحظههای حساس و دشوار به یاری جانش میآید، همچون تیر تندی است که در زمان جنگ از کمان رها میشود.
دل یاران و عدیلان بگشاید بسخا
دل میران و بزرگان بگشاید بزبان
هوش مصنوعی: دل دوستان و همنواها با generosity و بزرگی نیکو میشود، در حالی که برای بزرگان و هماوردان، سخاوت و بزرگمنشی با کلام و گفتارشان نمایان میشود.
ای ز رادیت شده خیره کریمان زمین
وی ز مردیت شده طیره سواران زمان
هوش مصنوعی: ای تو که از شدت قدرت و برخورداری، زمین را دچار حیرت کردهای و به سبب شخصیت و مردانگیات، سواران زمان را به پرواز درآوردهای.
چون یکی ساعت در بزم گرفتی تو مقام
چون یکی ساعت در رزم گرفتی تو مکان
هوش مصنوعی: وقتی که در مهمانی برای مدت زمانی مسلط شدی، مانند وقتی است که در میدان جنگ برای مدتی در جایگاه خودت قرار گرفتی.
درم از دست تو فریاد کند اندر گنج
آهن از تیغ تو فریاد کند اندر کان
هوش مصنوعی: در گنجینه آهن، صدای فریاد من از دست تو بلند میشود و در دل کوه، تیغ تو باعث میشود تا نالهام به گوش برسد.
دشمنان تو همه پاک نوانند و نژند
حاسدان تو همه پاک نژندند و نوان
هوش مصنوعی: دشمنان تو پاک و باصفا هستند، اما حسودان تو هم در کنار پاکی، ناپاکی و کینه به دل دارند.
شود آسوده ز تیمار بگفتار تو دل
شود آزاد ز اندیشه بدیدار تو جان
هوش مصنوعی: دل از نگرانیها و زحمتها آرام میگیرد به خاطر صحبتهای تو، و جان از افکار و خیالهای منفی دربارهی ملاقات با تو آزاد میشود.
بهمه گیتی چون تو نبود نیکو دین
بهمه عالم چون تو نبود نیکودان
هوش مصنوعی: در کل جهان، مانند تو کسی نیست که دین و نیکی را به خوبی درک کند و در میان همه مردم، به خوبی تو دانشمند و نیکوکار وجود ندارد.
تن بدخواه تو همواره بود جفت گزند
دل بدگوی تو پیوسته بود جفت زیان
هوش مصنوعی: بدن دشمن تو همیشه در خطر است و دل بدخواهات همواره در معرض آسیب قرار دارد.
با کرمهای تو هرگز نبود جای مگر
با عطاهای تو هرگز نبود جای گمان
هوش مصنوعی: با مهربانیها و بخششهای تو هیچ جایی برای تردید وجود ندارد.
نوبهار آمد و نوروز نو آورد نشاط
ز مهی چون بت نوشاد می سرخ ستان
هوش مصنوعی: بهار تازه فرا رسیده و نوروز جدید شادی و نشاطی را به ارمغان آورده است، مانند نوشیدنی خوش رنگی که از معشوقی شگفتانگیز میچکد.
تا بجایست زمین با طرب و شادی زی
تا بپایست فلک با خوشی و رامش مان
هوش مصنوعی: تا زمانی که زمین پر از نشاط و شادی است، زندگی کن و از آن لذت ببر؛ تا زمانی که آسمان با خوشحالی و آرامش همراه است.
