برگردان به زبان ساده
بشارت باد بر اهل نشابور
زگرد موکب دارای منصور
هوش مصنوعی: خوشحالی و بشارت برای مردم نشابور به خاطر حضور و جشن گرفتن در کنار شخصیت بزرگ و قدرتمندی مثل منصور.
شجاع السلطنه سلطان غازی
که از عدلش جهان‌گردیده معمور
هوش مصنوعی: شجاع‌السلطنه، پیشوای جنگ‌جو و مقتدر، با انصاف و عدل خود، باعث رونق و آبادانی جهان شده است.
به قصرش‌ا چاکری خاقان و قبر
به‌کاخش خادمی چیپال و فغفور
هوش مصنوعی: در قصر او، خدمتکاری برای پادشاه و در کنار قبرش، شخصی به عنوان خدمتکار ساده وجود دارد.
خروش نای او یا نالهٔ رعد
غریو کوس او یا نفخهٔ صور
هوش مصنوعی: صدای نای او شبیه به صدای رعد و برق است، و صدای طبل او همانند صدای دمیدن در صور است.
فروزان آفتاب اندر دل چرخ
و یا توقیع او بر صدر منشور
هوش مصنوعی: آفتاب در دل آسمان درخشان است و نشانه‌ای از او بر بالای صفحه‌ی منشور قرار دارد.
ز قهرش جنبشی در نیش کژدم
ز لطفش آیتی در نوش زنبور
هوش مصنوعی: از خشم او، کژدم حرکتی می‌کند و از لطفش نشانی در عسل زنبور دیده می‌شود.
زهی گنجینهٔ راز نهان را
ضمیر عالم آرای تو گنجور
هوش مصنوعی: ای خزانهٔ اسرار پنهان، وجود تو زینت‌دهندهٔ عالم است.
دلت‌کاندر سخابی مثل و همتاست
کفت را در عطا فرموده مأمور
هوش مصنوعی: دل تو مانند یک چراغ زیبای سحاب است که در نهایت بخشش و لطف به آن به مانند یک مأمور عطا شده است.
ز بذلش‌کان اگر جوید تظلم
کفی بالله المامور معذور
هوش مصنوعی: اگر کسی از رحمت و بخشش او کمک بخواهد، باید بداند که خداوندی که فرمانروای امور است، در این کار عذر و عذرخواهی دارد.
تواند داد نهی جازم تو
تغیر در وقوع امر مقدور
هوش مصنوعی: توانایی نهی و جلوگیری از تغییرات در وقوع امور مقدور را دارد.
خورد خون تیغت آری سازگارست
شراب نار اندر طبع محرور
هوش مصنوعی: سروزی از محبت و عشق، نوشیدن شراب در روزهایی که گرما آزاردهنده است، برایم خوشایند و سازگار است.
به چنگال اجل خصمت‌گرفتار
چو اندر چنگل شهباز عصفور
هوش مصنوعی: اگر به چنگال مرگ گرفتار شوی، همانند پرنده‌ای خواهی بود که در چنگال شاهین افتاده است.
ز بهر انقطاع نسل دشمن
پرندت را خواص طبع‌کافور
هوش مصنوعی: به خاطر قطع نسل دشمن، پرنده‌ات را با خصوصیات خاصی مثل کافور پرورش می‌دهند.
مبارک خلعت کشور گشایی
براندام جهانگیر تو مقصور
هوش مصنوعی: این شعر درباره پیروزی و دستاوردهای بزرگ است. در آن به این موضوع اشاره می‌شود که لباس یا نشانه‌ای که نماد موفقیت در فتح و گسترش سرزمین‌هاست، به تن کسی می‌نشیند که به عظمت و قدرت دست یافته است. به طور کلی، پیام این بیت بر شادی و افتخار ناشی از پیروزی و قدرت باستانی تاکید دارد.
کجا زد پرّه جیش قاهر تو
که حالی می‌نشد بدخواه مقهور
هوش مصنوعی: در کجا به دشمن تو ضربه‌ای وارد شده که او به شدت دچار پریشانی و ناامیدی شده است؟
دو آوارست گوشَت مایل او
خروش شندف و آواز شیپور
هوش مصنوعی: اگر دو گوش تو به صدای او مایل باشد، به زودی صدای زنگ و شیپور را می‌شنوی.
دو صورت هست چشمت در پی او
لوای نصرت و اقبال منصور
هوش مصنوعی: چشم‌هایت دو جنبه دارند، یکی نشانگر پیروزی و موفقیت و دیگری نشانه توفیق و برکت.
دو معنی راست مایل طبع رادت
عطای وافر و انعام موفور
هوش مصنوعی: دو معنا به تو باز می‌گردد: یکی اینکه طبیعت تو به آن متمایل است و دیگری اینکه عطا و نعمت‌های فراوانی نصیبت می‌شود.
به تابان دست تو تابنده شمشیر
مفاد آیهٔ نور علی نور
هوش مصنوعی: با نیروی دست تو، شمشیر روشنی می‌تابد؛ مانند نور که بر نور دیگر افزوده می‌شود.
ز بیمت شیر فربه تن تواند
خزد از لاغری در دیدهٔ مور
هوش مصنوعی: از ترس تو بدن چاق و قوی می‌شود و از لاغری به اندازهٔ مور در چشم می‌آید.
به هر کاری بود رای تو مختار
به جز احسان که در وی هست مجبور
هوش مصنوعی: در هر کاری، نظر و اراده‌ات آزاد است، جز در مورد نیکی کردن که در آن مجبور به عمل هستی.
فلک از نشوهٔ جام تو سرمست
جهان از بادهٔ لطف تو مخمور
هوش مصنوعی: آسمان به خاطر لذت نوشیدنی تو سرشار از شادی است و جهانیان به لطف تو شاداب و مست شده‌اند.
زگرزت لرزه اندر برز البرز
چو از نور تجلی بر تن طور
هوش مصنوعی: وقتی که از نور تجلی بر کوه طور می‌تابد، به قدری لرزه و جنبش ایجاد می‌کند که در دل کوه البرز نیز احساس می‌شود.
نه وصفت خاصه ثبت دفتر ماست
ک بر اوراق افلاکست مسطور
هوش مصنوعی: توصیف و ویژگی‌های تو فقط در دفتری خاص نوشته نشده بلکه بر روی صفحات آسمان نیز ثبت شده است.
ثنایت راکه یزدان داند و بس
نه در منظوم می‌گنجد نه منثور
هوش مصنوعی: ستایش و محبت تو تنها در علم خداوند است و نه در اشعار موزون جا می‌گیرد و نه در نوشته‌های نثر.
بد اندیش ترا تا دامن حشر
نکوخواه ترا تا دامن صور
هوش مصنوعی: بداندیشان را تا روز قیامت و در محفل نیکوکاران دور کن.
یکی را بزم عشرت جای ماتم
یکی را مجلس غم محفل سور
هوش مصنوعی: هر کسی در زندگی خود شرایط و حالات متفاوتی را تجربه می‌کند؛ برای برخی، ممکن است زمان خوشحالی و جشنی باشد که دیگران در آن غم و اندوه دارند. به بیان دیگر، هر فردی بر مبنای شرایط و احساسات خود، بزم شادمانی یا محفل سوگ خود را دارد.
