برگردان به زبان ساده
باز این لطف چه لطف است که در طبع هواست
وین چه فیض فرح افزاست که در سیر صباست
هوش مصنوعی: این لطفی که در طبیعت و در هوا وجود دارد، چه زیبایی خاصی دارد و این خوشی و شادی که در وزش نسیم نهفته است، چقدر دلنواز و خوشایند است.
آنچه فصل است تحریک نسیم سحری
همه جا فیض رسان و همه را روح فزاست
هوش مصنوعی: هر آنچه که بهار را به حرکت در میآورد، نسیم صبحگاهی است که در هر گوشه از زمین برکت و زندگی میبخشد و به همه جان تازهای میدهد.
روش ابر بر اوراق گوهر ریز
جنبش باد بر اطراف چمن غالیه ساست
هوش مصنوعی: چند قطره باران بر روی برگهای گیاهان میافتد و نسیم ملایمی به دور و بر چمنها میوزد.
اگر دیده دل هست قدم نه در باغ
حقه غنچه بدست آر که پر شهد و شفاست
هوش مصنوعی: اگر دلنگاه تو به زیباییها معطوف است، به باغی برو که در آن گلهای نیکو به دست میآوری، چرا که آنجا سرشار از لذت و شیرینی است.
سیر صحراست کنون سلطنت روی زمین
سایه ابر بهر سر که فتد ظل هماست
هوش مصنوعی: اکنون بیابان در حال گردش است و سلطنت زمین تحت سایه ابرها قرار دارد. هر کسی که زیر این ابرها برود، در واقع تحت حمایت آسمان قرار میگیرد.
غنچه را نطق فرو بسته و راهی دارد
که بشکرانه توفیق طراوت گویاست
هوش مصنوعی: غنچه زبانش بسته است، اما راهی برای ابراز شکر و شادمانی از پیروزی و تازگی در دل دارد.
سبزه با آنکه خموشست زبانی دارد
که ز کیفیت آثار نعم نکته سراست
هوش مصنوعی: سبزه علیرغم اینکه بیصداست، گویی زبانی دارد که به خوبی دربارهٔ شرایط و کیفیت آثار نعمتها میگوید.
دوش رفتم بچمن بهر تماشا دیدم
اثر بهجتی از رنگ ریاحین پیداست
هوش مصنوعی: دیروز به باغ رفتم تا تماشا کنم و دیدم که شادی و زیبایی از رنگ گلها پیداست.
غنچه می کرد پر از باده شبنم مینا
لاله می شست قدح بزم طرب می آراست
هوش مصنوعی: در این جمله، اشاره به زیبایی و طراوت طبیعت دارد. غنچهها پر از رطوبت و شکوفایی هستند، همچنین شبنم به مانند بادهای لطیف بر روی گلها نشسته و گلابی از لالهها جاری است. در این محیط شاداب، جامهای مراسم شادمانی و جشن به زیبایی تزئین شدهاند.
آتش گل ز دل مرغ چمن داشت کباب
هر طرف نغمه ای از فاخته ای برمی خواست
هوش مصنوعی: در دل مرغ چمن، آتش عشق گل شعله ور بود و در هر سو، صدای نغمهای از فاخته به گوش میرسید.
من شدم مایل آن بزم ولی دل نگذاشت
من شدم طالب آن جمع ولی طبع نخواست
هوش مصنوعی: من به میهمانی و جمع دوستان رغبت نشان دادم، اما دلم اجازه نداد که در آنجا حضور پیدا کنم. با اینکه به آن محفل علاقهمند بودم، اما طبیعت و روحیهام نمیخواست در آن جمع به سر ببرم.
که چرا . . . بزم فنا باید بود
این نه بزم فرح افزای ولی نعمت ماست
هوش مصنوعی: چرا باید در این بزم فنا حضور داشته باشیم؟ اینجا مکان شادی و خوشی نیست، بلکه جایی است که ما باید سپاسگزار ولی نعمت خود باشیم.
آن ولی نعمت وافی قلم صافی دل
که می مجلسش از میکده فیض بقاست
هوش مصنوعی: او ولی نعمت و بزرگوار است که دلش پاک و بیآلایش است و در محفل او از لذتها و نعمتهای جاودانی بهرهمند میشویم.
اوست امروز که روی سخن خلق باوست
اوست امروز که میزان فنون فصحاست
هوش مصنوعی: امروز او کسی است که مردم با او سخن میگویند و اوست که معیار هنر و شیوههای بیان است.
همچو نامه همه را قد پی تعظیمش خم
همچو خامه همه را کار به تدبیرش راست
هوش مصنوعی: همچون نامهای که همه به احترامش خم میشوند، مانند قلمی که همه چیز را به تدبیر او صحیح و منظم میکند.
مظهر رحمت حق حضرت عبدالرحمان
که گل فطرتش از گلشن توفیر وفاست
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف شخصیت برجستهای به نام حضرت عبدالرحمان پرداخته است. او نشانهای از رحمت الهی است و به گونهای معرفی میشود که فطرت او مانند گلی زیبا و باارزش، از دنیای وفا و صداقت رشد کرده و شکوفا شده است. در واقع، این عبارت به ویژگیهای مثبت و پاکی روح او اشاره دارد.
ای گرانمایه در بحر سعادت که ترا
کارساز همه ساعت اثر فیض سخاست
هوش مصنوعی: ای گرانبها، در دریای خوشبختی، وجود تو باعث میشود که در هر زمان اثر خوشبختی و سعادت را احساس کنیم.
لاله غرقه بخونم من و بزم طربت
گلشن عیش نشاط و چمن ذوق و صفاست
هوش مصنوعی: من در میانهی غم و درد، در حالی که لالهها از خون من خیس هستند، خود را در آغوش شادی و سرور تو مییابم. گوشهای از باغ لذت و نشاط، پر از گل و زیبایی است.
آمدم داغ دل و چاک گریبانم بین
چاره کن که ز برق ستم و دست جفاست
هوش مصنوعی: آمدهام با دل پر از درد و گریبان پاره؛ پس چارهای بیندیش که از ظلم و ستمی که به من شده، دچار دردی عمیق هستم.
دو سه روزم به نم و فیض نظر خرم دار
که بهر سال دو سه روز مرا نشو و نماست
هوش مصنوعی: چند روزی را با خوشحالی و نشاط بگذران که در طول سال فقط همین چند روز برای من فرصت رشد و شکوفایی است.
سرورا بیغم و اندوه نبودست دمی
تا فضولی ز درت چون غم و اندوه جداست
هوش مصنوعی: هیچ وقت در کنار تو، نه غم و اندوهی وجود داشته و نه این احساسات مزاحم به درون میآیند؛ چرا که وقتی تو هستی، این درد و رنجها از من دور میشوند.
چون نیاید سوی بزم طربت چون او را
هست معلوم که درد همه را از تو دواست
هوش مصنوعی: وقتی کسی به مهمانی خوشیها نیاید، روشن است که او میداند تنها تو میتوانی درمان دردهای همه را برطرف کنی.
هست امید که تا بهر چمن آرایی
ابر بر سنبل و نسرین و سمن غالیه ساست
هوش مصنوعی: امید دارم که برای زیباسازی باغ، باران بر گلهای سنبل، نسرین و سمن ببارد و عطر خوشی را پراکنده کند.
متصل از اثر فیض دعایت یابد
کام دل هر که ترا همچو من از اهل دعاست
هوش مصنوعی: هر کسی که مانند من اهل دعا باشد، با دعای تو به فیض و برکت میرسد و آرزوهایش برآورده میشود.
