برگردان به زبان ساده
چو بشنید خاقان که بهرام را
چه آمد بروی از پی نام را
هوش مصنوعی: زمانی که خاقان (مَلک یا پادشاه) خبر شنید که چه اتفاقی برای بهرام افتاده و چه چیزی او را تحت تأثیر قرار داده است، به دنبال نام و اعتبار او رفت.
چوآن نامه نزدیک خاقان رسید
شد از درد گریان هران کان شنید
هوش مصنوعی: زمانی که آن نامه به دست پادشاه رسید، هر کسی که آن را شنید به خاطر درد و غم گریه کرد.
از آن آگهی شد دلش پر ز درد
دو دیده پر از خون و رخ لاژورد
هوش مصنوعی: دل او از خبرهایی که شنید، پر از درد و غصه شد. چشمانش از اشک پر شده و رنگ صورتش به شدت تغییر کرده و مانند لاژورد (سنگی با رنگ آبی عمیق) شده است.
ازان کار او در شگفتی بماند
جهاندیدگان را همه پیش خواند
هوش مصنوعی: کار او به قدری شگفتانگیز بود که همه دیدهبانان دنیا را به حیرت انداخت و به سوی خود کشاند.
بگفت آنک بهرام یل را رسید
بشد زار و گریان هران کوشنید
هوش مصنوعی: بهرام به یل رسید و هنگامی که خبر را شنید، بسیار ناراحت و گریهکنان شد.
همه چین برو زار و گریان شدند
ابی آتش تیز بریان شدند
هوش مصنوعی: همه در چین به حالتی دلشکسته و گریان درآمدند و آتش تند و سوزان همه را در بر گرفت.
یکایک همه کار او را بساخت
نگه کرد کاین بدبریشان که تاخت
هوش مصنوعی: هر یک از کارهای او را به دقت بررسی کرد تا نبیند کسانی که به او آسیب میزنند، چه تصمیماتی میگیرند.
قلون را به توران دو فرزند بود
ز هر گونهای خویش و پیوند بود
هوش مصنوعی: قلون در توران دو فرزند داشت که از هر نظر با یکدیگر ارتباط و نسبت خانوادگی داشتند.
چو دانسته شد آتشی بر فروخت
سرای و همه بر زن او بسوخت
هوش مصنوعی: وقتی آتشی به خانهای افتاد و آنجا را سوزاند، تمام وسایل و اموال متعلق به او هم در این آتش از بین رفت.
دو فرزند او را بر آتش نهاد
همه چیز او را به تاراج داد
هوش مصنوعی: دو فرزند او را به آتش گذاشت و تمام داراییهای او را غارت کردند.
ازان پس چو نوبت به خاتون رسید
ز پرده به گیسوش بیرون کشید
هوش مصنوعی: پس از آنکه نوبت به زن رسید، او گیسوانش را از پشت پرده بیرون آورد.
به ایوان کشید آن همه گنج اوی
نکرد ایچ یاد از در رنج اوی
هوش مصنوعی: او تمام آن گنج و ثروت خود را به نمایش گذاشت، اما هیچگونه یاد و نشانی از زحمات و رنجهایی که برای به دست آوردن آنها کشیده بود، باقی نگذاشت.
فرستاد هرسو هیونان مست
نیامدش خراد برزین بدست
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به توصیف حالت مستی و بیخودی میپردازد. نشان میدهد که هر کجا که فریاد و تشویش وجود دارد، عقل و خرد نمیتوانند به آنجا برسند و در دسترس قرار گیرند. در واقع، زمانی که انسان به حالت مستی و شیدایی میافتد، فکر و اندیشهاش از او دور میشود.
همه هرچ در چین و را بنده بود
به پوشیدشان جامههای کبود
هوش مصنوعی: همه افرادی که در چین و راه هستند، به پوششهایی با رنگ آبی تیره مزین شدهاند.
بیک چند با سوک بهرام بود
که خاقان ازان کار بدنام بود
هوش مصنوعی: مدت زیادی با سوک بهرام بود که پادشاه به خاطر آن کار زشت و ناپسند، مشهور به بدنامی شد.