برگردان به زبان ساده
چوقیصر نگه کرد و نامه بخواند
ز هر گونه اندیشه بر دل براند
هوش مصنوعی: قیصر (شاه) نگاهی انداخت و نامه را خواند و هر نوع فکری را از دلش دور کرد.
ازان پس بدستور پرمایه گفت
که این راز را بازخواه از نهفت
هوش مصنوعی: پس از این، با دستور شخص صاحب ظرفیت، گفت که این راز را از پنهان خارج کن و فاش ساز.
نگه کن خسرو بدین کار زار
شود شاد اگر پیچد از روزگار
هوش مصنوعی: نگاه کن که خسرو، در این میدان مبارزه، خوشحال خواهد شد اگر روزگار به نفع او بپیچد.
گرای دون که گویی که پیروز نیست
ازان پس و را نیز نوروز نیست
هوش مصنوعی: اگر کسی بگوید که پیروزی حاصل نشده، پس باید بداند که زمان شادی و سرور هم به پایان رسیده است.
بمانیم تا سوی خاقان شود
چو بیمار شد نزد درمان شود
هوش مصنوعی: بیایید بمانیم تا وقتی که به سلطنت برسیم، مانند یک بیمار که به دنبال درمان میگردد.
ور ای دون که پیروزگر باشد اوی
بشاهی بسان پدر باشد اوی
هوش مصنوعی: اگر کسی نیکوکار و پیروز باشد، در مقام شاهی مانند پدرش خواهد بود.
همان به کز ایدر شود با سپاه
مگر کینه در دل ندارد نگاه
هوش مصنوعی: اگر از اینجا برود با سپاه، بهتر است که در دل خود کینهای نداشته باشد.
چو بشنید دستور دانا سخن
به فرمود تا زیجهای کهن
هوش مصنوعی: وقتی دانای حکیم سخنانش را شنید، دستور داد تا کتابهای قدیمی را آوردند.
ببردند مردان اخترشناس
سخن راند تا ماند از شب سه پاس
هوش مصنوعی: مردان اخترشناس خواستههای خود را با هم در میان گذاشتند تا از شب سه بخش بگذرد.
سرانجام مرد ستاره شمر
به قیصر چنین گفت کای تاجور
هوش مصنوعی: پس از مدتی، مردی که به ستاره شمر مشهور بود، به امپراتور قیصر گفت: ای پادشاه.
نگه کردم این زیجهای کهن
کز اختر فلاطون فگندست بن
هوش مصنوعی: به این کتابهای قدیمی که درباره ستارهشناسی هستند نگاهی انداختم و متوجه شدم که اطلاعات به دست آمده از سیارات و ستارگان بسیار نادرست و بیاعتبار است.
نه بس دیر شاهی به خسرو رسد
ز شاهنشهی گردش نو رسد
هوش مصنوعی: در اینجا گفته میشود که رسیدن به مقام و بزرگی مثل شاهی، برای کسی که در موقعیت پایینتری است، ممکن است به سختی و دیر به وقوع بپیوندد. در واقع، موقعیت و خوشیهای زندگی، مانند چرخش زمان، به ناگاه تغییر میکنند و ممکن است خوشبختی یا موفقیت ناگهانی برای کسی که در انتظار آن است پیش بیاید.
برین گونه تا سال بر سی وهشت
برو گرد تیره نیارد گذشت
هوش مصنوعی: تا سال سی و هشت، بدین شکل میگذرد و مشکلات تیره به هیچ وجه عبور نخواهند کرد.
چوبشنید قیصر به دستور گفت
که بیرون شد این آرزوی از نهفت
هوش مصنوعی: قیصر شنید که به او گفتند، و دستور داد تا این آرزو از پنهان بیرون بیاید.
چه گوییم و این را چه پاسخ دهیم
بیا تا برین رای فرخ نهیم
هوش مصنوعی: بیایید درباره این موضوع صحبت کنیم و تصمیم خوبی بگیریم.
گران مایه دستور گفت این سخن
که در آسمان اختر افگند بن
هوش مصنوعی: فرمانده ارزشمند این کلام را بیان کرده که در آسمان ستارهای درخشان قرار دارد.
به مردی و دانش کجا داشت کس
جهان داورت باد فریاد رس
هوش مصنوعی: بزرگی و علم و دانش تو را هیچکس در جهان ندارد. ای داور! به فریاد رس.
چو خسرو سوی مرز خاقان شود
ورا یاد خواهد تن آسان شود
هوش مصنوعی: هنگامی که خسرو به سوی مرز خاقان حرکت کند، او را به یاد خواهد آورد و در این حالت او راحتتر خواهد شد.
چولشکر ز جای دگر سازد اوی
ز کین تو هرگز نپردازد اوی
هوش مصنوعی: چولشکر از مکان دیگری حرکت میکند، اما او هرگز از کینه تو دور نخواهد شد.
نگه کن کنون تو که داناتری
بدین آرزوها تواناتری
هوش مصنوعی: حالا به اطرافت نگاه کن و ببین که چه کسی آگاهتر و توانمندتر در تحقق آرزوهاست.
چنین گفت قیصر که اکنون سپاه
فرستیم ناچار با پیل وگاه
هوش مصنوعی: قیصر بیان کرد که اکنون لازم است که سپاه را به میدان بفرستیم، و برای این کار باید از فیلها استفاده کنیم.
سخن چند گویم همان به که گنج
کنم خوار تا دور مانم ز رنج
هوش مصنوعی: بهتر است که کم حرف بزنم و به جای آن گنجینهام را بیارزش کنم تا از رنج و درد دور بمانم.
