برگردان به زبان ساده
چو نیمی ز تیره شب اندر گذشت
سپهر از بر کوه ساکن بگشت
هوش مصنوعی: وقتی نیمی از شب تار را گذراند، آسمان از بالای کوه ساکن عبور کرد.
سپهدار ترکان بنه بر نهاد
سپه را همه ترگ و جوشن بداد
هوش مصنوعی: سرکرده ترکان بر بالای میدان جنگ ایستاده است و همه سربازان و جنگافزارها را به او تقدیم کردهاند.
طلایه بفرمود تا ده هزار
بود ترک برگستوان ور سوار
هوش مصنوعی: فرمانده دستور داد که ده هزار جنگجو از میان ترکان و سواران آماده شوند و به پیش بروند.
چنین گفت با لشکر افراسیاب
که من چون گذر یابم از رود آب
هوش مصنوعی: او به لشکر افراسیاب گفت که زمانی که از رود عبور کنم، وضعیت را تغییر میدهم.
دمادم شما از پسم بگذرید
به جیحون و زورق زمان مشمرید
هوش مصنوعی: همواره به جلو حرکت کنید و در مسیر زمان که مانند یک رودخانه جاری است، تأخیر نکنید.
شب تیره با لشکر افراسیاب
گذر کرد از آموی و بگذاشت آب
هوش مصنوعی: در یک شب تاریک، گروهی از مردان جنگی افراسیاب به سوی رود آموی عبور کردند و آب را پشت سر گذاشتند.
همه روی کشور به بی راه و راه
سراپرده و خیمه بد بی سپاه
هوش مصنوعی: تمامی زیباییهای کشور به سمت بیراهه رفته و اطراف چادر و خیمه، بدون وجود سپاه و نظامی است.
سپیده چو از باختر بردمید
طلایه سپه را به هامون ندید
هوش مصنوعی: هنگامی که سپیده دم از سمت باختر نمایان شد، من نشانههای سپاه را در هامون ندیدم.
بیامد به مژده بر شهریار
که پردخته شد شاه ز این کارزار
هوش مصنوعی: خبر خوشی به پادشاه رسید که از این نبرد، پیروزمندانه برآمده است.
همه دشت خیمهست و پردهسرای
ز دشمن سواری نبینم به جای
هوش مصنوعی: همه دشت شبیه به اردوگاه شده و هیچ نشانی از دشمنان دیده نمیشود.
چو بشنید خسرو دوان شد به خاک
نیایش کنان پیش یزدان پاک
هوش مصنوعی: وقتی خسرو این خبر را شنید، با شتاب به زمین رفت و با دل پاک، از خداوند آفریننده ی یکتا درخواست دعا کرد.
همی گفت کای روشن کردگار
جهاندار و بیدار و پروردگار
هوش مصنوعی: او میگفت: ای آفریدگار روشن و حاکم جهان، ای آگاه و پرورشدهنده.
تو دادی مرا فر و دیهیم و زور
تو کردی دل و چشم بدخواه کور
هوش مصنوعی: تو به من عزت و قدرت دادی و با توان خود، دُشمنان و بدخواهان را نابینا کردی تا نتوانند به من آسیب برسانند.
ز گیتی ستمکاره را دور کن
ز بیمش همه ساله رنجور کن
هوش مصنوعی: از شرّ و ستم دنیای پر درد و رنج دوری کن و به خاطر ترس آن، هر سال خود را آزار نده.
چو خورشید زرین سپر برگرفت
شب آن شعر پیروزه بر سر گرفت
هوش مصنوعی: چون خورشید از پشت ابرها ظاهر شد، شب با تمام زیباییاش به پایان رسید و شادابی و پیروزی را به نمایش گذاشت.
جهاندار بنشست بر تخت عاج
به سر بر نهاد آن دل افروز تاج
هوش مصنوعی: پادشاه بر روی صندلی زیبا نشسته و تاج دلربا را بر سر گذاشته است.
نیایش کنان پیش او شد سپاه
که جاوید باد این سزاوار گاه
هوش مصنوعی: سپاه با نیایش و دعا به درگاه او رفتند و خواستند که این مکان همیشه و جاویدان باقی بماند.
شد این لشکر از خواسته بینیاز
که از لشکر شاه چین ماند باز
هوش مصنوعی: این گروه به خواستههای خود دست یافته و نیازی به لشکر شاه چین ندارند، چرا که در اینجا خود را از آن لشکر بینیاز میدانند.
همی گفت هر کس که اینت فسوس
که او رفت با لشکر و بوق و کوس
هوش مصنوعی: هر کسی که این خبر را میشنود، بداند که او با گروهی از سربازان و سازهای موسیقی به راه افتاده است.
شب تیره از دست پرمایگان
بشد نامداری چنین رایگان
هوش مصنوعی: در شب تار، به خاطر چیرهدستی و قابلیتهای برجسته افراد کاردان، نام و اعتبار اینگونه به آسانی حفظ میشود.
بدیشان چنین گفت بیدار شاه
که ای نامداران ایران سپاه
هوش مصنوعی: بیدار شاه به آنان گفت که ای نامداران ایران، سپاه!
چو دشمن بود شاه را کشته به
گر آواره از جنگ برگشته به
هوش مصنوعی: اگر دشمنی وجود داشته باشد که شاه را کشته باشد، حتی اگر او از جنگ فرار کرده باشد، میتوان او را در نظر گرفت.
چو پیروزگر دادمان فرهی
بزرگی و دیهیم شاهنشهی
هوش مصنوعی: وقتی که پیروزی بر ما حکمفرما شود، بزرگی و تاج سلطنت به ما عطا میشود.
ز گیتی ستایش مر او را کنید
شب آید نیایش مر او را کنید
هوش مصنوعی: از دنیا او را ستایش کنید و هنگام شب به نیایش او بپردازید.
که آن را که خواهد کند شوربخت
یکی بی هنر برنشاند به تخت
هوش مصنوعی: کسی که بیاستعداد و بیمهارت است، به جایگاه بالا و قدرت میرسد.
از این کوشش و پرسشت رای نیست
که با داد او بنده را پای نیست
هوش مصنوعی: از تلاش و سوال تو چیزی به دست نمیآید، زیرا توانایی من در برابر حکمت او محدود است.
بباشم بدین رزمگه پنج روز
ششم روز هرمزد گیتی فروز
هوش مصنوعی: من در این میدان نبرد به مدت پنج روز خواهم بود و در روز ششم، روز هرمزد، که روز روشنایی زمین است.
برآید برانیم ز ایدر سپاه
که او کین فزایست و ما کینه خواه
هوش مصنوعی: در اینجا گفته میشود که میخواهیم با قاطعیت و قدرت، دشمنان را از خود دور کنیم، زیرا آنها در حال افزایش کینه و دشمنی هستند، اما ما خود به دنبال انتقام و بیزاری از آنها هستیم.
بدین پنج روز اندر این رزمگاه
همی کشته جستند ز ایران سپاه
هوش مصنوعی: در این پنج روز در میدان جنگ، سپاهیان ایران همواره در حال نبرد و کشتن یکدیگر بودند.
بشستند ایرانیان را ز گرد
سزاوار هر یک یکی دخمه کرد
هوش مصنوعی: ایرانیان را از گناه و زشتی تطهیر کردند و برای هر یک از آنها جای خاصی قرار دادند.
