برگردان به زبان ساده
به هشتم نشست از بر گاه شاه
ابی یاره و گرز و زرین کلاه
هوش مصنوعی: در هشتمین روز، در درگاه پادشاه، با دقت و توجه به منظر و شکوه، از نوعی ثروت و قدرت و قلمروی خاص یاد میشود که به شکل نمادین با کلاهی زرین و گرزی مجلل نمایان شده است.
چو آمدش رفتن به تنگی فراز
یکی گنج را درگشادند باز
هوش مصنوعی: زمانی که او به نقطه تنگی برای رفتن رسید، یک گنج را برایش گشودند و آزاد کردند.
چو بگشاد آن گنج آباد را
وصی کرد گودرز کشواد را
هوش مصنوعی: هنگامی که آن گنجینه بزرگ و آباد گشوده شد، گودرز کشواد به عنوان وصی انتخاب شد.
بدو گفت بنگر به کار جهان
چه در آشکار و چه اندر نهان
هوش مصنوعی: به او گفتند که به دقت به فعالیتهای دنیا بنگرد، چه چیزهایی که ظاهر است و چه چیزهایی که پنهان ماندهاند.
که هر گنج را روزی آگندنیست
به سختی و روزی پراگندنیست
هوش مصنوعی: هر گنج و ثروتی زمانی به دست میآید و گاهی هم از بین میرود. به این معنا که برخی امور به سادگی به دست میآید و برخی دیگر با زحمت و سختی.
نگه کن رباطی که ویران بود
یکی کان به نزدیک ایران بود
هوش مصنوعی: به چیزی که در نزدیکی ایران قرار دارد و ویران شده است، نگاه کن.
دگر آبگیری که باشد خراب
از ایران وز رنج افراسیاب
هوش مصنوعی: کسی دیگر نمیتواند به ایران آسیب برساند و از رنج افراسیاب بهرهمند شود.
دگر کودکانی که بیمادرند
زنانی که بی شوی و بیچادرند
هوش مصنوعی: کودکان بدون مادر و زنانی که بدون شوهر و بدون پوشش مناسب هستند، در این دنیا وجود دارند.
دگر آن کش آید به چیزی نیاز
ز هر کس همی دارد آن رنج راز
هوش مصنوعی: اگر کسی بخواهد به چیزی دست یابد، از هر شخصی به دنبال آن رنج و زحمت میکشد تا به هدفش برسد.
بر ایشان در گنج بسته مدار
ببخش و بترس از بد روزگار
هوش مصنوعی: به آنها در زیاد نگرفتن و دوستیهای تنگ نظرانه پرداخته نشود، بلکه باید سخاوت و بخشش را پیشه کرد و از روزهای سخت و بدی که ممکن است پیش بیاید، حذر کرد.
دگر گنج کش نام بادآورست
پر از افسر و زیور و گوهرست
هوش مصنوعی: گنج جدید نامش بادآور است و پر از تاج و زیور و جواهرات است.
نگه کن به شهری که ویران شدست
کنام پلنگان و شیران شدست
هوش مصنوعی: به تماشای شهری برو که اکنون ویران شده و محل زندگی پلنگان و شیران شده است.
دگر هر کجا رسم آتشکدست
که بیهیربد جای ویران شدست
هوش مصنوعی: در هر جایی که آتشکدهای وجود ندارد، ویرانی و نابودی حکمفرماست و دیگر اثر و نشانی از زندگی و خوشبختی نیست.
سه دیگر کسی کاو ز تن بازماند
به روز جوانی درم برفشاند
هوش مصنوعی: کسی که در دوران جوانی از دنیا رفت، برای او در روز جوانیاش اشک میریزد.
دگر چاهساری که بیآب گشت
فراوان بر او سالیان برگذشت
هوش مصنوعی: چاهساری که سالها پیش خشک شده، دیگر هیچ آبی ندارد و زمان زیادی بر آن گذشته است.
بدین گنج بادآور آباد کن
درم خوار کن مرگ را یاد کن
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که با بهرهگیری از نعمتها و ثروتها، زندگی را سرشار از نشاط و زندگی کن و برای فراموش نکردن مرگ، از لذتهای دنیوی دور نشو.
دگر گنج کش خواندندی عروس
که آگند کاووس در شهر طوس
هوش مصنوعی: این عبارت به این معناست که در روزگاری دیگر، گنجینهای به نام عروس به شهر طوس دعوت شد و گفته شد که کاووس در آنجا حضور دارد.
به گودرز فرمود کان را ببخش
به زال و به گیو و خداوند رخش
هوش مصنوعی: او به گودرز گفت که این شخص را ببخش، به زال و گیو و همچنین به صاحب رخش.
همه جامههای تنش برشمرد
نگه کرد یکسر به رستم سپرد
هوش مصنوعی: تمام لباسهای او را یکی یکی بررسی کرد و سپس همه آنها را به رستم داد.
همان یاره و طوق کنداوران
همان جوشن و گرزهای گران
هوش مصنوعی: دوستان و همراهان، همانند زین و تجهیزات جنگی هستند، همچنان که زره و گرزهای سنگین در میدان نبرد اهمیت دارند.
ز اسبان به جایی که بودش یله
به طوس سپهبد سپردش گله
هوش مصنوعی: سپهبد، گروهی از اسبها را که در طوس رها شده بودند، به کسی سپرد.
همه باغ و گلشن به گودرز داد
به گیتی ز مرزی که آمدش یاد
هوش مصنوعی: همه باغها و گلزارها به گودرز معطوف شدند و او را در جهانی که به یادش آمده بود، پیدا کردند.
سلیح تنش هرچه در گنج بود
که او را بدان خواسته رنج بود
هوش مصنوعی: هرچیزی که او را به زحمت انداخت و در دلش آرزوی آن را داشت، سلاحی برای جسم او شده است.
سپردند یکسر به گیو دلیر
بدانگه که خسرو شد از گنج سیر
هوش مصنوعی: تمام مسئولیت را به گیو دلیر سپردند، در زمانی که خسرو از ثروت و سرمایه به اندازه کافی بهرهمند شده بود.
از ایوان و خرگاه و پردهسرای
همان خیمه و آخور و چارپای
هوش مصنوعی: از ساختمانها و دکوراسیونهای باشکوه، تا چادرها و مکانهای ساده برای نگهداری چهارپایان، همه نشاندهندهی زندگی انسانی است.
فریبرز کاووس را داد شاه
بسی جوشن و ترگ و رومی کلاه
هوش مصنوعی: شاه به فریبرز کاووس هدایای بسیاری از جمله زره، کلاه و تجهیزات جنگی داد.
یکی طوق روشنتر از مشتری
ز یاقوت رخشان دو انگشتری
هوش مصنوعی: یک گردنبند درخشانتر از سیاره مشتری، به همراه دو انگشتری زیبا که از یاقوت ساخته شدهاند.
نبشته بر او نام شاه جهان
که اندر جهان آن نبودی نهان
هوش مصنوعی: بر روی او نام پادشاه جهان نوشته شده است، چرا که در تمام دنیا کسی همانند او وجود ندارد.
به بیژن چنین گفت کین یادگار
همی دار و جز تخم نیکی مکار
هوش مصنوعی: به بیژن گفتند که این یادگار را گرامی بدار و جز کارهای نیک انجام نده.
