برگردان به زبان ساده
وزان جایگه شاد لشگر براند
بزرگان بیدار دل را بخواند
هوش مصنوعی: از آن مکان، سپاه شاد و خوشحال میشود و بزرگان با قلبهای بیدار را فرا میخواند.
همی رفت تا سوی شهری رسید
که آن را میان و کرانه ندید
هوش مصنوعی: او در حال حرکت بود تا به شهری برسد که هیچ نشانهای از مرزهای آن نداشت.
همه هرچ باید بدو در فراخ
پر از باغ و میدان و ایوان و کاخ
هوش مصنوعی: همه چیزهایی که لازم است، در این دنیای وسیع پر از باغ، میدان، ایوان و کاخ برای او وجود دارد.
فرود آمد و بامداد پگاه
به نزدیک آن چشمه شد بیسپاه
هوش مصنوعی: او در صبح زود به کنار چشمه رفت، بدون اینکه همراهی داشته باشد.
که دهقان ورا نام حیوان نهاد
چو از بخشش پهلوان کرد یاد
هوش مصنوعی: دهقان به او نام یک حیوان داد چون از بخشندگی و دینداری پهلوان یاد کرد.
همی بود تا گشت خورشید زرد
فرو شد بران چشمهٔ لاژورد
هوش مصنوعی: این عبارت به این معناست که تا زمانی که خورشید زرد رنگ غروب کرد و بر روی چشمهٔ آبی رنگ زیبایی قرار گرفت، ادامه داشت.
ز یزدان پاک آن شگفتی بدید
که خورشید گشت از جهان ناپدید
هوش مصنوعی: از خداوند پاک شگفتیای را مشاهده کرد که خورشید از منظر جهان ناپدید شد.
بیامد به لشکرگه خویش باز
دلی پر ز اندیشههای دراز
هوش مصنوعی: او به میدان جنگ خود بازگشت و دلی پر از افکار عمیق و اندیشههای فراوان داشت.
شب تیره کرد از جهاندار یاد
پس اندیشه بر آب حیوان نهاد
هوش مصنوعی: در شب تاریکی که به یاد فرمانروای جهان است، پس از تفکر، بر آب حیات چیزی گذاشت.
شکیبا ز لشگر هرانکس که دید
نخست از میان سپه برگزید
هوش مصنوعی: کسی که صبر کند و از میان جمعیت، بهترین و شایستهترین فرد را انتخاب کند.
چهل روزه افزون خورش برگرفت
بیامد دمان تا چه بیند شگفت
هوش مصنوعی: پس از چهل روز، خورشید طلوع کرد و فصل تازهای آغاز شد. اکنون باید ببینیم که چه شگفتیهایی در انتظار ماست.
سپه را بران شارستان جای کرد
یکی پیش رو چست بر پای کرد
هوش مصنوعی: سربازان را در محلی مناسب مستقر کرد و یکی از آنها را که چابک و سریع بود، جلو فرستاد.
ورا اندر آن خضر بد رای زن
سر نامداران آن انجمن
هوش مصنوعی: او در میان آن جماعت برجسته مانند خضر (که برای wisdom و دانایی مشهور است) با نظر بد خود، راهنمایی میکند.
سکندر بیامد به فرمان اوی
دل و جان سپرده به پیمان اوی
هوش مصنوعی: سکندر به فرمان او آمد و دل و جانش را به عهد و پیمان او سپرد.
بدو گفت کای مرد بیداردل
یکی تیز گردان بدین کار دل
هوش مصنوعی: به او گفت: ای مرد بیدار و هوشیار، به سرعت در این کار دل به خود مشغول کن.
اگر آب حیوان به چنگ آوریم
بسی بر پرستش درنگ آوریم
هوش مصنوعی: اگر آب زندگی را به دست بیاوریم، مدتی برای پرستش و شکرگزاری توقف خواهیم کرد.
نمیرد کسی کو روان پرورد
به یزدان پناهد ز راه خرد
هوش مصنوعی: کسی که جان خود را با پرورش و تکیه به خداوند شرافت میبخشد و از عقل و خرد برای هدایت خود بهره میگیرد، هرگز نمیمیرد.
دو مهرست با من که چون آفتاب
بتابد شب تیره چون بیند آب
هوش مصنوعی: دو مهر با من است که وقتی خورشید درخشان میتابد، شب تاریک نیز آب را میبیند.
یکی زان تو برگیر و در پیش باش
نگهبان جان و تن خویش باش
هوش مصنوعی: یکی از آنها را انتخاب کن و به عنوان نگهبان زندگی و سلامت خود بایست.
دگر مهره باشد مرا شمع راه
به تاریک اندر شوم با سپاه
هوش مصنوعی: شمع راهی دیگری برای من خواهد بود، تا در تاریکی به همراه جمعی دیگر بروم.
ببینیم تا کردگار جهان
بدین آشکارا چه دارد نهان
هوش مصنوعی: بیا ببینیم خداوند جهان چه چیزهایی را به طور آشکار نشان داده و چه رازهایی را در پس آن پنهان کرده است.
توی پیش رو گر پناه من اوست
نمایندهٔ رای و راه من اوست
هوش مصنوعی: اگر او در پیش من پناهگاه باشد، پس او نماینده نظر و مسیر من است.
چو لشگر سوی آب حیوان گذشت
خروش آمد الله اکبر ز دشت
هوش مصنوعی: زمانی که سپاه به سمت آب حیات حرکت کرد، صدای بلند "الله اکبر" از دشت به گوش رسید.
چو از منزلی خضر برداشتی
خورشها ز هرگونه بگذاشتی
هوش مصنوعی: وقتی از جایی که خضر در آنجا بود عبور کردی، از هر نوع خوراکی که داشتید، دست کشیدی.
همی رفت ازین سان دو روز و دو شب
کسی را به خوردن نجنبید لب
هوش مصنوعی: دو روز و دو شب به همین شکل گذشت و هیچکس حرکتی برای خوردن و نوشیدن نکرد.
سه دیگر به تاریکی اندر دو راه
پدید آمد و گم شد از خضر شاه
هوش مصنوعی: سه نفر در تاریکی به دو راهی رسیدند و بعد از آن، مانند اینکه ناپدید شدند، گم شدند.
پیمبر سوی آب حیوان کشید
سر زندگانی به کیوان کشید
هوش مصنوعی: پیامبر به سمت آب حیات حرکت کرد تا زندگی را به آسمانها برساند.
بران آب روشن سر و تن بشست
نگهدار جز پاک یزدان نجست
هوش مصنوعی: آب زلال و روشن به سر و تن او وزیده شد، و تنها پاکی و پاکیزگی که در نزد خداوند وجود دارد، حفظ شد.
بخورد و برآسود و برگشت زود
ستایش همی بافرین بر فزود
هوش مصنوعی: او پس از خوردن و استراحت، به سرعت بازگشت و در حال ستایش و پرستش خداوند بود.
