برگردان به زبان ساده
چو از روم وز چین وز ترک و هند
جهان شد مر او را چو رومی پرند
هوش مصنوعی: زمانی که از سرزمینهای روم، چین، ترک و هند دنیا پر شده است، او مانند یک پرنده رومی به پرواز درآمده است.
ز هر مرز پیوسته شد باژ و ساو
کسی را نبد با جهاندار تاو
هوش مصنوعی: هر کسی که از مرزها و محدودیتها عبور کند و به دیگران پیوند برقرار کند، هیچگاه تحت سلطه یا کنترل قدرتی بزرگ نخواهد بود.
همه مهتران را ز ایران بخواند
سزاوار بر تخت شاهی نشاند
هوش مصنوعی: همه بزرگان و سرشناسان ایران را فراخواند و آنها را شایسته دانست که بر روی تخت پادشاهی بنشینند.
ازان پس شهنشاه بر پای خاست
به خوبی بیاراست گفتار راست
هوش مصنوعی: بعد از آن، پادشاه به پا خواست و با زیبایی خود را آراست و سخنان حقیقت را به زبان آورد.
چنین گفت کای نامداران شهر
ز رای و خرد هرک دارید بهر
هوش مصنوعی: او چنین گفت: ای بزرگمردان شهر، همگی شما به عقل و اندیشه خود اهمیت دهید و بر اساس آن عمل کنید.
بدانید کاین تیرگردان سپهر
ننازد به داد و نیازد به مهر
هوش مصنوعی: بدانید که این تیرهای آسمان به محبت و لطف خود تکیه نمیزنند و در درخواست انسانها هم تاثیری ندارند.
یکی را چو خواهد برآرد بلند
هم آخر سپارد به خاک نژند
هوش مصنوعی: اگر کسی بخواهد دیگری را به مقام بلندی برساند، در نهایت همان شخص را به خاک و نابودی خواهد سپرد.
نماند به جز نام زو در جهان
همه رنج با او شود در نهان
هوش مصنوعی: تنها نام او در جهان باقی میماند و همهی درد و رنجها به طور پنهانی با او خواهد بود.
به گیتی ممانید جز نام نیک
هرانکس که خواهد سرانجام نیک
هوش مصنوعی: در این دنیا، جز نام نیک هیچ چیز پایدار نیست و هر کسی که بخواهد به سرانجامی نیک برسد، باید به دنبال داشتن همین نام نیک باشد.
ترا روزگار اورمزد آن بود
که خشنودی پاک یزدان بود
هوش مصنوعی: باید بگویم که سرنوشت تو به گونهای رقم خورده که خوشنودی و رضایت خداوند برایت به ارمغان آورده شده است.
به یزدان گرای و به یزدان گشای
که دارنده اویست و نیکی فزای
هوش مصنوعی: به خداوند روی آور و درهای او را بگشا، زیرا او مالک همه چیز است و نیکی را افزون میکند.
ز هر بد به دادار گیهان پناه
که او راست بر نیک و بد دستگاه
هوش مصنوعی: به هر چیز بدی باید به پروردگار جهانیان پناه برد، زیرا او بر اعمال نیک و بد تسلط دارد.
کند بر تو آسان همه کار سخت
ز رای دلفروز و پیروز بخت
هوش مصنوعی: هر کار دشواری برای تو آسان میشود، به خاطر فکر روشن و شانس خوب.
نخستین ز کار من اندازه گیر
گذشته بد و نیک من تازه گیر
هوش مصنوعی: اولین قدم این است که عملکردم را بررسی کنی و نقاط قوت و ضعف من را بشناسی.
که کردم به دادار گیهان پناه
مرا داد بر نیک و بد دستگاه
هوش مصنوعی: من به خداوند جهان پناه بردم و او مرا در برابر مشکلات و نیکیها و بدیها حمایت کرد.
زمین هفت کشور به شاهی مراست
چنان کز خداوندی او سزاست
هوش مصنوعی: زمین به گواهی بر سلیقهی من است که به اندازهای شایسته است که از سوی خداوند به من عطا شده.
همی باژ خواهم ز روم و ز هند
جهان شد مرا همچو رومی پرند
هوش مصنوعی: من از روم و هند مالیات میخواهم و جهان برایم همچون پرندهای شده که به راحتی پرواز میکند.
سپاسم ز یزدان که او داد زور
بلند اختر و بخش کیوان و هور
هوش مصنوعی: از خداوند سپاسگزارم که به من نیرویی بزرگ و برجسته بخشید و ستارهای درخشان را برایم مقدر کرد.
ستایش که داند سزاوار اوی
نیایش بر آیین و کردار اوی
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که تنها کسی شایسته ستایش و نیایش است که واقعاً از ویژگیها و رفتارهای او آگاهی داشته باشیم. به عبارت دیگر، ستایشی که انجام میدهیم باید بر اساس درک درست و عمیق از فرد باشد.
مگر کو دهد بازمان زندگی
بماند بزرگی و تابندگی
هوش مصنوعی: آیا کسی میتواند به ما برگرداند که زندگیمان همچنان ادامه داشته باشد و بزرگی و درخششمان حفظ شود؟
کنون هرچ خواهیم کردن ز داد
بکوشیم وز داد باشیم شاد
هوش مصنوعی: اکنون هر چه میخواهیم انجام دهیم، باید تلاش کنیم و با انصاف و عدالت زندگی کنیم تا شاد باشیم.
ز ده یک مرا چند بر شهرهاست
که دهقان و موبد بران بر گواست
هوش مصنوعی: از ده تا شهرهای مختلف، کشاورزان و موبدان زیادی وجود دارند که بر این مکانها نظارت دارند.
چو باید شما را ببخشم همه
همان ده یک و بوم و باژ و رمه
هوش مصنوعی: اگر قرار باشد که شما را ببخشم، باید همه زمین و خانه و مالی که دارید را ببخشم.
مگر آنک آید شما را فزون
بیارد سوی گنج ما رهنمون
هوش مصنوعی: به جز این که چیزی بیشتر از آنچه دارید به شما ارزانی داشته شود و شما را به سمت گنجینه ما راهنمایی کند.
ز ده یک که من بستدم پیش ازین
ز باژ آنچ کم بود گر بیش ازین
هوش مصنوعی: من از ده یکی را گرفتم و پیش از این به من کم داده بودند، حالا اگر بیشتر بدهند، قابل قبول نیست.
همی از پی سود بردم به کار
به در داشتن لشکر بیشمار
هوش مصنوعی: من به دنبال سود و منفعت در کارهایم هستم، و برای رسیدن به این هدف به داشتن نیروی زیادی نیاز دارم.
بزرگی شما جستم و ایمنی
نهان کردن کیش آهرمنی
هوش مصنوعی: من به دنبال عظمت و بزرگی شما هستم و در عین حال تلاش میکنم که کیش و ایمان پنهان خود را حفظ کنم.
شما دست یکسر به یزدان زنید
بکوشید و پیمان او مشکنید
هوش مصنوعی: شما تمام توان خود را به سوی خداوند بگذارید و سعی کنید که به عهد و پیمان او خیانت نکنید.
که بخشنده اویست و دارنده اوی
بلند آسمان را نگارنده اوی
هوش مصنوعی: او بخشنده و دارای فضایل بسیار است، و آسمان را با زیباییهایش تزئین کرده است.
ستمدیده را اوست فریادرس
منازید با نازش او به کس
هوش مصنوعی: به کسی که در درد و رنج است، کمک کنید و با ناز و کبر خود بر دیگران تاثیر نگذارید.
نباید نهادن دل اندر فریب
که پیش فراز اندر آید نشیب
هوش مصنوعی: نباید دل را به فریب بسپرند؛ زیرا در مسیر زندگی، زمانی که به بالاترین نقطه رسیدیم، ناگهان به پستیها و سختیها خواهیم افتاد.
کجا آنک بر سود تاجش به ابر
کجا آنک بودی شکارش هژبر
هوش مصنوعی: کجاست آن جایی که تاج او به آسمان میرسید و کجا آن زمانی که او شکار طعمههای بزرگ بود؟
نهالی همه خاک دارند و خشت
خنک آنک جز تخم نیکی نکشت
هوش مصنوعی: نهالی که در خاک و خشت خنک رشد کرده، تنها از تخم نیکی و خوبی بهرهمند میشود.
همه هرک هست اندرین مرز من
کجا گوش دارند اندرز من
هوش مصنوعی: همه کسانی که در این سرزمین هستند، کجا میتوانند به سخنان من گوش دهند و آنها را بشنوند؟
نمایم شما را کنون راه پنج
که سودش فزون آید از تاج و گنج
هوش مصنوعی: اکنون به شما راهی را نشان میدهم که ارزشش بیشتر از ثروت و جواهرات است.
