برگردان به زبان ساده
در سر پیری برهنهپا بد «مولییر»
گاو بدزدید در شباب «شکسپیر»
هوش مصنوعی: در دوران پیری، کسی بدون کفش و لنگ به سر میبرد که در جوانیاش همچون «شکسپیر» کارهای ناپسند انجام داده است.
زنده در آتش «برونو» را بفکندند
مردهٔ وی را کنند این همه تکبیر
هوش مصنوعی: در آتش «برونو» را زنده سوزاندند، اما وقتی او مرد، برایش این همه تکبیر و بزرگداشت بهجا میآورند.
«بن جبرول» آن همه ز خلق ستم دید
شد «روسو» در عهد خویش آن همه تحقیر
هوش مصنوعی: «بن جبرول» با وجود ظلم و ستمهای زیادی که از مردم تحمل کرد، و «روسو» نیز در زمان خودش به شدت تحقیر و توهین شد.
از پی تجلیل نامشان نک میلیون:
میلیون اصراف میکنندی و تبذیر
هوش مصنوعی: به خاطر بزرگداشت نام آنها، میلیونها هزینه میشود که این خود نوعی اسراف و اتلاف است.
من نیز آنگه که میبمیرم و ماند
شهرت من همچو، خسروان جهانگیر:
هوش مصنوعی: زمانی که من نیز از دنیا میروم، نام و شهرت من مانند خسروانی خواهد بود که بر جهان فرمانروایی کردند.
آنگه بینند صد کنایه ز هر حرف
سنجند از هر سخن، هزاران تعبیر
هوش مصنوعی: سپس متوجه میشوند که هر حرفی که زده شده، حاوی معانی و پیامهای پنهانی زیادی است و از هر گفته، تفاسیر و برداشتهای فراوانی به دست میآید.
آن یک، اشعار من نماید تخمیس
وین یک، گفتار من نماید تفسیر
هوش مصنوعی: یکی از اشعار من را به پنج قسمت تقسیم میکند و به آن قالب میدهد، و دیگری سخنان من را تحلیل و تفسیر میکند.
همچو سگان بینشان، پی ستخوانم
جنگ بیفتد، فتم من آنگه عجب گیر!
هوش مصنوعی: اگر اینجا به مانند سگان باشم و بر سر یک لقمه جنگ و نزاع راه بیفتد، در آن زمان است که من به حیرت و شگفتی میرسم!
ترک سراید که ترک بودست او ترک
شاهد من، شرح نظم وقعهٔ «ازمیر»
هوش مصنوعی: او کسی است که به وطن خود پشت کرده و از آنجا رفته است. او برای من مانند یک شاهد و گواه است که داستان رویدادهای ازمیر را روایت میکند.
هندو گوید که هندوست او هندو
دفتر اشعارش کشف گشته به کشمیر
هوش مصنوعی: مرد هندو میگوید که او هندوست و اشعارش در کشمیر به روشنی و نمایان شده است.
ژرمن گوید که از من است او از من
هست به برلن از او هزاران تصویر
هوش مصنوعی: شخصی از آلمان میگوید که من متعلق به او هستم و او نیز بخشی از من است؛ در برلین از او هزاران تصویر وجود دارد.
تاریخ آنگه گوید، افسوس افسوس
سود نبرد، آن ادیب، از این همه تحریر!
هوش مصنوعی: تاریخ خواهد گفت که ای کاش! ای کاش! آن نویسنده از این همه نوشتن بهرهای نبرد.
پستی این عصر گوید: ار نه به تاریخ
هیچ ندارند سیر و گرسنه توفیر
هوش مصنوعی: در این زمان، برخی میگویند که اگر کسی به تاریخ نپردازد، تفاوتی میان وجود و عدم وجود او نخواهد بود و از نظر سیر و گرسنگی نیز هیچ تفاوتی حس نمیشود.