برگردان به زبان ساده
در کوی خرابات، کسی را که نیاز است
هشیاری و مستیش همه عین نماز است
هوش مصنوعی: در محلهی خرابات، هیچ فرقی بین کسی که نیازمند است و کسی که هشیار و مست است وجود ندارد؛ هر دوی آنها در حقیقت در حال عبادت هستند.
آنجا نپذیرند صلاح و ورع امروز
آنچ از تو پذیرند در آن کوی نیاز است
هوش مصنوعی: در جایی که امروز از تو پذیرش خوبی و پرهیزکاری نیست، در آن سرای نیاز، آنچه را که میطلبند قبول دارند.
اسرار خرابات به جز مست نداند
هشیار چه داند که درین کوی چه راز است؟
هوش مصنوعی: فقط افرادی که در حالتی مستی و بیخیالی هستند، به عمق و رازهای این مکان آگاهند. افراد هوشیار و عاقل از آنچه در اینجا میگذرد، اطلاعی ندارند.
تا مستی رندان خرابات بدیدم
دیدم به حقیقت که جزین کار مجاز است
هوش مصنوعی: من در میخانه، وقتی که مستی رندان را دیدم، متوجه شدم که این تنها یک نمایش و بازی است و واقعیت چیز دیگری است.
خواهی که درون حرم عشق خرامی؟
در میکده بنشین که ره کعبه دراز است
هوش مصنوعی: اگر میخواهی به عشق دست یابی و در آنجا به آرامش برسی، بهتر است در میکده بنشینی، چون راه رسیدن به کعبه و هدف نهایی طولانی و دشوار است.
هان! تا ننهی پای درین راه ببازی
زیرا که درین راه بسی شیب و فراز است
هوش مصنوعی: مراقب باش که در این مسیر قدم نگذاری، زیرا این راه پر از چالشها و نوسانات است.
از میکدهها نالهٔ دلسوز برآمد
در زمزمهٔ عشق ندانم که چه ساز است؟
هوش مصنوعی: از دلهای دلسوز، صدای نالهای به گوش میرسد که در حال زمزمه عشق است و نمیدانم چه آهنگی مینوازد.
در زلف بتان تا چه فریب است؟که پیوست
محمود پریشان سر زلف ایاز است
هوش مصنوعی: در موهای زیبا و پیچیده معشوقان چه رازی نهفته است؟ چراکه همیشه سر و وضع بینظم محمود به خاطر زلف ایاز به هم ریخته است.
زان شعله که از روی بتان حسن تو افروخت
جان همه مشتاقان در سوز و گداز است
هوش مصنوعی: آن آتش که به خاطر زیباییهای تو روشن شده، روح تمام مشتاقان را در عذاب و افروز قرار داده است.
چون بر در میخانه مرا بار ندادند
رفتم به در صومعه، دیدم که فراز است
هوش مصنوعی: وقتی که در میخانه به من اجازه ورود ندادند، به درِ صومعه رفتم و مشاهده کردم که آنجا نیز در اوج خود قرار دارد.
آواز ز میخانه برآمد که: عراقی
در باز تو خود را که در میکده باز است
هوش مصنوعی: صدای شادی و جشن از میخانه بلند شده است و میگوید: ای عراقی، خودت را رها کن، چون در میکده برای تو باز است و جایی برای ورود تو وجود دارد.