برگردان به زبان ساده
أکُئوس تلالات بمدام
ام شموس تهللت بغمام
هوش مصنوعی: با نوشیدنیهای دلپذیر، زیباییهایی مانند خورشید در آسمان، به شوق و شادی میدرخشند.
از صفای می و لطافت جام
در هم آمیخت رنگ جام، مدام
هوش مصنوعی: از خلوص شراب و نرمی جام، رنگ جام همیشه در هم آمیخته شده است.
همهجا مست و نیست گویی می
یا مدام است و نیست گویی جام
هوش مصنوعی: در همه جا حالت نشئگی و سرمستی حاکم است، به گونهای که انگار هر لحظه نوشیدن شراب ادامه دارد و هیچ وقت آن را تمام نکردهاند.
چون هوا رنگ آفتاب گرفت
رخت برگیرد از میانه ظلام
هوش مصنوعی: وقتی که آسمان نور آفتاب را به خود میگیرد، تاریکیها از میان کنار میروند.
چون شب و روز در هم آمیزند
رنگ و بوی سحر دهند به شام
هوش مصنوعی: وقتی که شب و روز به هم پیوند میخورند، رنگ و بوی صبح را به شب میدهد.
جام را رنگ و بوی می دادند
تا ز ساقی و می دهد اعلام
هوش مصنوعی: به می و شراب رنگ و عطر میبخشیدند تا از ساقی و نوشیدن آن خبر دهند.
رنگ جام ارچه گشت گوناگون
از چه افتاد بر وی این همه نام؟
هوش مصنوعی: هرچند رنگ جام تغییر کرده و متنوع شده است، اما چرا بر آن این همه نام و عنوان گذاشتهاند؟
از دو رنگی ماست این همه رنگ
ورنه یک رنگ بیش نیست مدام
هوش مصنوعی: این همه تنوع و تفاوتهایی که میبینیم ناشی از دوگانگی و تضادهای ماست، وگرنه در واقعیت تنها یک رنگ وجود دارد که همیشه ثابت و پایدار است.
مجلس آراستند صبح دمی
تا صبوحی کنند خاصه و عام
هوش مصنوعی: در یک صبح زیبا، جمعیتی گرد هم آمدهاند تا از نوشیدنیهای خوشمزه لذت ببرند و این مراسم را برای همه، از افراد خاص تا عموم مردم، برگزار کنند.
خاص را باده خاصگی دادند
عام را دردیی به رسم عوام
هوش مصنوعی: به افراد خاص و برجسته نوشیدنی خاصی عطا کردند، اما برای مردم عادی دردی را به عنوان رسم و سنت عادی گذاشتند.
عامه از بوی باده مست شدند
خاص خود مست ساقیند مدام
هوش مصنوعی: عموم مردم به خاطر بوی نوشیدنی مست و شاداب شدهاند، اما خاص و ویژهها همیشه در حال لذت بردن از نوشیدنی سرباز هستند.
مست ساقی به رنگ و بو چه کند؟
حاضران را چه کار با پیغام؟
هوش مصنوعی: مستی و زیبایی ساقی چه تاثیری بر دل و فکر آدمها دارد؟ برای حاضرین چه اهمیتی دارد که پیغامی را دریافت کنند؟
بادهنوشان، که کار آب کنند
خاک را تیزتر کنند مسام
هوش مصنوعی: نوشندگان شراب، که میخواهند آب را به خاک نیکو تبدیل کنند، کار خود را با دقت و سرعت بیشتری انجام میدهند.
جرعهای کان ز خاک نیست دریغ
بر چو من خاکیی چراست حرام؟
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که: چرا نوشیدن جرعهای از خاک (که نماد گنجایش و زحمت انسان است) بر کسی مثل من که از خاک آفریده شده، حرام است؟ ظاهراً نویسنده به ارزش انسان و حق او برای برخورداری از چیزها اشاره دارد.
ساقی، ار صاف نیست، دردی ده
باش، گو، هر چه هست، پخته و خام
هوش مصنوعی: ای ساقی، اگر نوشیدنیات صاف و زلال نیست، حداقل به من دردی بده. به هر حال، هر چه که هست، چه خوب و چه بد.
چه شود گر کنی درین مجلس
ناقصی را به نیم جرعه تمام ؟
هوش مصنوعی: چه اشکالی دارد اگر در این جلسه، کسی که ناقص است را با نیم جرعهای کامل کنی؟
در دو عالم نگنجم از شادی
گر مرا بوی تو رسد به مشام
هوش مصنوعی: اگر بوی تو به مشامم برسد، حتی در دو جهان هم نمیتوانم از شادی جای بگیرم.
سر این جام و باده کشف کنم
نزند تا غلط ره اوهام
هوش مصنوعی: میخواهم راز این جام و نوشیدنی را آشکار کنم، تا وقتی که خیالات به من آسیب نزنند.
باز گویم که: این چه رنگ و چه بوست
می کدام است و جام باده کدام؟
هوش مصنوعی: میپرسم که این چه رنگ و بویی دارد، این کدام چیز است و کدام جام شراب را میگویند؟
بوی وجد است و رنگ نور صفات
می تجلی ذات و جام کلام
هوش مصنوعی: در اینجا، بوی شوق و رنگ نور نشاندهندهی صفات خداوند است که وجود حقیقی او را به نمایش میگذارد و در کلام، حقیقت وجودی خود را با زیبایی بیان میکند.
