برگردان به زبان ساده
دو شعور است در نهاد بشر
آن غریزی و این به علم و خبر
هوش مصنوعی: انسان دارای دو نوع فکر و آگاهی است: یکی حسی و غریزی که به طور طبیعی در وجود اوست، و دیگری علمی و آموخته شده که از طریق اطلاعات و تجربه به دست میآید.
آن نهانست و این دگر پیدا
و آن نهانی بود به امر خدا
هوش مصنوعی: آنچه پنهان است و آنچه آشکار، هر دو به اراده خداوند وجود دارند.
آن شعوری که از برون در است
پاسدار تمدن بشر است
هوش مصنوعی: این شعور که از خارج به زندگی ما میآید، محافظ و نگهبان فرهنگ و تمدن انسانها است.
و آن کجا ناپدید و پنهانیست
پاسبان نژاد انسانیست
هوش مصنوعی: آنجا که نشانی از ناپدید شدن و پنهان شدن وجود ندارد، پاسبانی وجود دارد که از نسل انسان محافظت میکند.
دین و آیین و دانش و فرهنگ
از شعور برون پذیرد رنگ
هوش مصنوعی: دیانت، آداب و رسوم، علم و فرهنگ همگی از آگاهی و درک انسان نشأت میگیرند و رنگ و شکل میگیرند.
لیک جانها از این شمار جداست
کار جان با شعور ناپیداست
هوش مصنوعی: اما روحها از این دسته متمایزند، زیرا فعالیت روح آگاه قابل مشاهده نیست.
آنچه را روح و نفس و دل خوانی
هست جای شعور پنهانی
هوش مصنوعی: آنچه که به عنوان روح، نفس و دل میشناسیم، محلی است برای شعور و آگاهی نهفته.
مغز جای شعور مکتسب است
لیک دل جایگاه فیض رب است
هوش مصنوعی: مغز محل وابستگی و یادگیری عقل و دانش انسان است، اما دل محل دریافت بخشش و رحمت الهی میباشد.
هست پُر زین شعور، قلب زنان
چون شنیدی کشیده دار عنان
هوش مصنوعی: زنان دارای شعور و هوش بالایی هستند؛ وقتی این را متوجه شدی، باید در رفتار و تصمیمگیریهایت احتیاط کنی و کنترل بیشتری بر احساسات خود داشته باشی.
با زنی بشکامه گفتم من
کاز چه با خویشتن شدی دشمن
هوش مصنوعی: با زنی به گفتگو نشستم و از او پرسیدم چرا با خودت دشمنی میکنی؟
شوهری داشتی و سامانی
آبروبی و لقمهٔ نانی
هوش مصنوعی: تو همسری داشتی و زندگیای با آبرو که شامل نان و خوراک بود.
کودکانی ز قند شرینتر
گونههاشان ز لاله رنگینتر
هوش مصنوعی: کودکان چهرههایی شیرین دارند که از قند هم شیرینتر است و رنگ پوستشان به لالهها میماند و زیباست.
از چه رو پشت پا زدی همه را
بهقضا و بلا زدی همه را
هوش مصنوعی: چرا همه را به سرنوشت و مصیبت دچار کردی و پشت به آنها کردی؟
دادی از دست کودکان عزیز
آبرو ربختی ز شوهر نیز
هوش مصنوعی: تو به خاطر بچههای عزیز خودت آبرو و حیثیت را از دست دادی و حتی بر همسرت نیز تأثیر گذاشتی.
دادی از روی شهوت و بیداد
آبروی قبیلهای بر باد
هوش مصنوعی: به خاطر تمایلات و ظلمت خود، آبروی یک قبیله را بر باد دادی.
شدهای هرکسی و هر جایی
روز و شب گرم صورت آرایی
هوش مصنوعی: تو به هر کسی و در هر مکانی تبدیل شدهای و روز و شب مشغول زیباییسازی چهرهات هستی.
زود ازین ره تکیده خواهی شد
چون انار مکید خواهی شد
هوش مصنوعی: به زودی از این راه خسته و پژمرده خواهی شد، مانند اناری که ازش آب گرفتهاند.
چون شدی پیر، دورت اندازند
زنده زنده به گورت اندازند
هوش مصنوعی: وقتی که پیر شوی، مردم به دور تو خواهند بود و به نوعی تو را فراموش خواهند کرد، مانند اینکه زنده زنده به قبرت میفرستند.
خویش را جفت غم چراکردی؟!
بر تن خود ستم چرا کردی؟
هوش مصنوعی: چرا برای خودت یک همدم غم درست کردی؟ چرا به خودت ظلم کردی؟
پاسخم داد زن: که گفتی راست
لیکن آخر دلم چنین میخواست
هوش مصنوعی: زن پاسخ داد: «تو راست میگویی، اما در دل من چیزی دیگر میخواست.»
نیست زن را به کار سر، سروکار
کار او با دل است و این سره کار
هوش مصنوعی: زن را کار سر و امور ظاهری نیست، بلکه ارتباط او با دل و احساساتش است و این موضوع اصل کار اوست.
عقل را مغز میدهد یاری
عشق را دل کند هواداری
هوش مصنوعی: عقل با کمک مغز، به انسان یاری میرساند، در حالی که عشق با دل، از آن حمایت میکند.
هرکه با عشق طرح الفت ریخت
رشتهٔ ارتباط عقل گسیخت
هوش مصنوعی: هر کسی که با عشق احساس نزدیکی و محبت را ایجاد کند، در واقع پیوندهای عقلانی و منطقی را قطع کرده است.
زن و عشق و دل وشعور نهان
مرد و عقل و نظام کار جهان
هوش مصنوعی: زنان و عشق، دل و احساس عمیق مردان و فهم و نظم در کارهای جهان.
من ندانم پی صلاح بشر
زبن دو مذهب کدام اولیتر
هوش مصنوعی: من نمیدانم که برای بهبود وضعیت بشر، کدام یک از دو مذهب بهتر و مناسبتر است.
گر دل و مغز هر دو یار شدی
عقل با عشق سازگار شدی
هوش مصنوعی: اگر دل و فکر با هم همراه شوند، عقل و عشق به خوبی با هم هماهنگ خواهند شد.
جای بر هیچ کس نگشتی ننگ
آشتی آمدی و رفتی جنگ
هوش مصنوعی: شما در هیچکس جای نگیری، زیرا بدی و ننگ آشتی را از خود دور کردی و فقط در جنگ باقی ماندی.
مام نگریستی به کشته پسر
کس نخفتی گرسنه بر بستر
هوش مصنوعی: ای مادر، آیا به کشته شدن پسر کسی نگاه نکردی و در حالی که گرسنهای روی بستر استراحت کردی؟
نشدی دربدر زن بیوه
شده از مرگ شوی کالیوه
هوش مصنوعی: این بیت به احساس دلتنگی و پریشانی زنی اشاره دارد که پس از فوت همسرش به سختی و بیکسی دچار شده است. او به طور کامل در غم و اندوه خویش غرق شده و در این وضعیت، در نهایت ناامیدی و سردرگمی به سر میبرد.
و آن تفنگی که میزند بدو میل
چوب و آهنش یوغ گشتی و بیل
هوش مصنوعی: و آن سلاحی که به سمت او تیر میزند، به چوب و آهنش تبدیل به ابزارهایی مثل گاوآهن و بیل میشود.
