برگردان به زبان ساده
فلان سفیه که بر فضل من نهاد انگشت
به مجمع فضلا باز شد مراورا مشت
هوش مصنوعی: شخصی نادان که به تواناییهای من ایراد گرفت، در مجمعی از دانشمندان مورد تمسخر قرار گرفت و به او پاسخهای کوبندهای داده شد.
فضیحت است که تسخر زند به کهنه شراب
عصیر تازه کهنابرده زحمت چرخشت
هوش مصنوعی: این جمله بیانگر این است که عیب و ناپسند است که بر کسی بخندیم یا او را مسخره کنیم، در حالی که خودمان هنوز به مسائل پایه و ابتدایی رسیدهایم. به نوعی نشاندهندهی این است که پیشرفت و یادگیری به زحمت و تلاش نیاز دارد و نباید به دیگران ایراد گرفت در حالی که خودمان هنوز در مرحلهی ابتدایی هستیم.
خطاست کز پس چل سال شاعری شنوم
ز بیست ساله ی ... نادرست حرف درشت
هوش مصنوعی: شنیدن شعر از شاعری که پس از چهل سال تجربه، به اندازه یک فرد بیست ساله مینویسد، اشتباه است. این نشان دهنده ضعف و نادرستی در آثار او است.
ز خدمت وطنی هیچ گونه دم نزنم
که گوژ گشت ز اندوه حادثاتم پشت
هوش مصنوعی: من به هیچ وجه از خدمت به میهنم سخن نمیزنم، زیرا اندوه حوادث باعث شده که به حالتی خمیده و غمگین درآیم.
به نظم و نثر مجرّد چرا نیارم فخر
که تابناک ترند از دلایل زردشت
هوش مصنوعی: چرا به شعر و نثر بدون قید و شرط افتخار نبرم، در حالی که آنها از دلایل زردشت درخشندهتر و روشنترند؟
فنون شاعری و نثر خوب و نظم بدیع
مرا به دست چو انگشتری است در انگشت
هوش مصنوعی: شاعری و نوشتن زیبا و نظمهای تازهای که دارم، مثل یک انگشتر در دست من است.
برای خاطر پروین و اعتصامالملک
من و رشید و دگر خلق را نباید کشت
هوش مصنوعی: نباید به خاطر پروین و اعتصامالملک و رشید و دیگر افراد، جان کسی را گرفت.
