برگردان به زبان ساده
نخلی که قد افراشت به پستی نگراید
شاخی که خم آورد دگر راست نیاید
هوش مصنوعی: نخل بلند و سرزنده به پایین نگاه نمیکند، چون شاخی که خم شده دیگر نمیتواند راست شود.
ملکی که کهن گشت دگر تازه نگردد
چون پیر شود مرد، دگر دیر نپاید
هوش مصنوعی: زمانی که یک چیز به سن و سالی میرسد، دیگر امکان جوان شدن مجدد ندارد. به همین ترتیب، وقتی انسانها پیر میشوند، عمرشان طولانی نمیماند و به زودی به پایان میرسد.
فرصتمده از دستچو وقتیبه کف افتاد
کاین مادر اقبال همه ساله نزاید
هوش مصنوعی: فرصت را از دست ندهید، زیرا هنگامی که زمان مناسب فرا رسید، دیگر بازنمیگردد. این زمان خوب همیشه برای شما به وجود نخواهد آمد.
با همت و با عزم قوی ملک نگهدار
کز دغدغه و سستی کاری نگشاید
هوش مصنوعی: با تلاش و عزم قوی، باید از کشور محافظت کرد، زیرا از نگرانی و بیتحرکی هیچ نتیجهای حاصل نخواهد شد.
گر منزلتی خواهی با قلب قوی خواه
کز نرمدلی قیمت مردم نفزاید
هوش مصنوعی: اگر میخواهی در جامعهای احترام و منزلت بهدستآوری، باید با دل و ارادهای قوی وارد عمل شوی؛ زیرا نرمی و لطافت در دل نمیتواند به ارزش و اعتبار انسان بیفزاید.
با عقل مردد نتوان رست ز غوغا
اینجاست که دیوانگیئی نیز بباید
هوش مصنوعی: برای رهایی از هیاهو و آشفتگی، لازم نیست همیشه با عقل و منطق پیش رفت، گاهی هم باید دلی جراتی به خرج داد و به راهی دیگر رفت.
یا مرگ رسد ناگه و آسوده شود مرد
یا کام دل از شاهد مقصود برآید
هوش مصنوعی: مرد یا به ناگاه مرگ را ملاقات میکند و از درد و رنج راحت میشود، یا اینکه به خواستهاش از معشوق مورد نظر دست مییابد.
راه عمل این است بگویید ملک را
تا جز سوی این ره، سوی دیگر نگراید
هوش مصنوعی: راه عمل این است که بگویید به ملک (سلطان یا حاکم) که تنها به این راه توجه کند و به هیچ سمت و سویی دیگر ننگرد.
یاران موافق را آزرده نسازد
خصمان منافق را چیره ننماید
هوش مصنوعی: دوستان همدل و صمیمی نباید از دست دشمنان فریبکار آزار ببینند و نباید بگذارند که این دشمنان بر آنها تسلط پیدا کنند.
