برگردان به زبان ساده
هر یک از موجود، با طوری وجود
بهر او موجود شد، انسان نمود
هوش مصنوعی: هر موجودی به نحوی خاص وجود پیدا کرده است و انسان به شکل ویژهای از این وجود بهرهمند شده است.
بود امر ممکنی از ممکنات
در ازل ممتاز از غیرش به ذات
هوش مصنوعی: در آغاز، یک وجود ممکن وجود داشت که با ویژگیهای خود از دیگر امکانات متمایز بود.
بود اما بودنی علمی و بس
حد علم ارچه نشد مفهوم کس
هوش مصنوعی: وجود داشت، اما وجودی که تنها علمی است و بس. هرچند حد علم به درستی درک نشده است.
مأخذ کل، قدرت بیمنتهی است
بیکم و بیکیف و أین و متی است
هوش مصنوعی: منبع تمامی چیزها، قدرتی نامحدود است که نه کم دارد و نه شکل و نه مکان و زمان مشخصی.
داشت از حق، بهر حق را هم ظهور
خواهی ار تمثیل وی، چون ظل و نور
هوش مصنوعی: اگر برای حق، وجود حق را بخواهی، باید بدان که مانند سایه و نور، تجلی او را درک کنی.
ظل، قدرت بود، کل، قبل الوجود
هم ز حق، از بهر حق معلوم بود
هوش مصنوعی: سایه، نشاندهنده قدرت است و کل عالم، قبل از وجود نیز از حق مشخص بوده و به خاطر حق خلق شده است.
چون معانیشان ز یکدیگر جداست
گر تو ماهیاتشان خوانی، رواست
هوش مصنوعی: اگر مفاهیم آنها از یکدیگر متفاوت است، پس اگر تو آنها را به عنوان ماهیتهای جداگانه بشناسی، اشکالی ندارد.
زانکه ماهیت ز ماهو مشتق است
زان به هر یک صدق، تشبیه حق است
هوش مصنوعی: زیرا که وجود چیزها از ماهیت آنها نشأت میگیرد و به همین خاطر، هر یک از آنها به نوعی میتواند به ذات و حقیقت خداوند تشبیه شود.
آنچه میگویم، همه تقریب دان
نیست جز تقریب در وسع بیان
هوش مصنوعی: میخواهم بگویم آنچه میگویم فقط شبیهسازی یا تخمین نیست، بلکه اندازه و ظرفیت بیان من را در نظر دارد.
این بیانات و شروح، ای حق شناس
جمله تمثیل و مجاز است و قیاس
هوش مصنوعی: این سخنان و توضیحات، تنها مثالها و تشبیهات هستند و نمیتوان بهطور مستقیم آنها را به حقیقت نسبت داد.
وه! چه نیکو گفت دانای حکیم
از پی تمثیل قدوس و قدیم:
هوش مصنوعی: وای! چه خوب اشاره کرده دانای حکیم به معنای عمیق و کهن.
ای برون از فکر و قال و قیل من
خاک بر فرق من و تمثیل من
هوش مصنوعی: ای آن که فراتر از افکار و گفتوگوهای منی، بر سردم خاک بپاش و مرا به تمثیل (نماد) خود تبدیل کن.
