برگردان به زبان ساده
نیم شب دیوانهای خوش میگریست
گفت این عالم بگویم من که چیست
هوش مصنوعی: در نیمه شب، شخصی دلشکسته و دیوانهای شروع به گریه کرد و گفت که میخواهم بگویم این دنیای چه جور جایی است.
حقهای سر برنهاده، ما درو
میپزیم از جهل خود سودا درو
هوش مصنوعی: ما به خاطر نادانی خود، در دام فریب و حقهای که آماده شده، گرفتار میشویم و از آن بهرهبرداری میکنیم.
چون سراین حقه برگیرد اجل
هر که پر دارد بپرد تا ازل
هوش مصنوعی: زمانی که سرنوشت یا مرگ، کسی را از دنیا ببرد، آن شخص که بار زندگی را به دوش دارد، به سوی بقا و جاودانگی میرود.
وانک او بی پر بود، در صد بلا
در میان حقه ماند مبتلا
هوش مصنوعی: او بیپر است، و در میان صد مشکل گیر افتاده و در تنگنا قرار دارد.
مرغ همت را به معنی بال ده
عقل را دل بخش و جان را حال ده
هوش مصنوعی: به پرندهای که نماد تلاش و آرزو است اجازه پرواز بده و با عقل و دل شایسته به او کمک کن تا به حالت و مرتبهای بلند دست یابد.
پیش از آن کز حقه برگیرند سر
مرغ ره گرد و برآور بال و پر
هوش مصنوعی: قبل از اینکه به تو فریب دهند و تو را به دام بیندازند، خودت را آماده کن و قدرت و توان خود را برای پرواز به کار بگیر.
یا نه، بال و پر بسوز و خویش هم
تا تو باشی از همه در پیش هم
هوش مصنوعی: یا اینکه خودت را بسوزان و از همه چیز بگذر تا همیشه در مقام اول نباشی.
دیگری گفتش که انصاف و وفا
چون بود در حضرت آن پادشا
هوش مصنوعی: دیگری از او پرسید که در نزد آن پادشاه، انصاف و وفا چگونه است؟
حق تعالی داد انصافم بسی
بیوفایی هم نکردم با کسی
هوش مصنوعی: خداوند به من انصاف بسیاری داده است و من هرگز به کسی بیوفایی نکردهام.
در کسی چون جمع آمد این صفت
رتبت او چون بود در معرفت
هوش مصنوعی: اگر در کسی صفتی همچون جمع و انس وجود داشته باشد، جایگاه و مقام او در دانش و آگاهی چگونه خواهد بود؟
گفت انصافست سلطان نجات
هر که منصف شد برست از ترهات
هوش مصنوعی: سلطان گفت که انصاف ضروری است و هر کسی که به عدالت و درستی رفتار کند، از سخنان بیمعنی رهایی مییابد.
از تو گر انصاف آید در وجود
به ز عمری در رکوع و در سجود
هوش مصنوعی: اگر انصاف تو در وجود بیاید، از تمام عمر که در حال رکوع و سجود بودم، بهتر خواهد بود.
خود فتوت نیست در هر دو جهان
برتر از انصاف دادن در نهان
هوش مصنوعی: شایسته بودن و بزرگواری تنها به انصاف دادن در خفا محدود نمیشود، بلکه در هر دو دنیا بالاتر از آن است.
وانک او انصاف بدهد آشکار
از ریا کم خالی افتد، یاد دار
هوش مصنوعی: اگر او بهطور صریح قضاوت کند، از تزویر و فریب خود کاسته میشود، به این نکته توجه کن.
نستدند انصاف، مردان از کسی
لیک خود میدادهاند الحق بسی
هوش مصنوعی: مردان انصاف را از کسی دریافت نکردند، اما خودشان حقیقت را به خوبی میشناختند و به آن عمل میکردند.