برگردان به زبان ساده
گفت عباسه که روز رستخیز
چون زهیبت خلق افتد در گریز
هوش مصنوعی: عباس میگوید: روز قیامت که ترس و وحشت بر همه سایه میاندازد، مردم به دنبال نجات خود خواهند بود و از یکدیگر میگریزند.
عاصیان و غافلان را از گناه
رویها گردد به یک ساعت سیاه
هوش مصنوعی: گناهکاران و بیخبران به یکباره در یک ساعت میتوانند دچار عذاب و تیرگی شوند.
خلق بیسرمایه حیران مانده
هر یک از نوعی پریشان مانده
هوش مصنوعی: مردم بیپول و دارایی در سردرگمی به سر میبرند و هر کدام به نوعی دچار نگرانی و پریشانی هستند.
حق تعالی از زمین تا نه فلک
صد هزاران ساله طاعت از ملک
هوش مصنوعی: خداوند از زمین تا آسمانها، هزاران سال عبادت و فرمانبرداری از موجودات را دارد.
پاک بستاند همه از لطف پاک
وافکند اندر سر این مشت خاک
هوش مصنوعی: او هر چیزی را از نعمت پاک و خالص خود میگیرد و بر سر این خاک ناپاک میافکند.
از ملایک بانگ خیزد کای اله
از چه بر ما میزنند این خلق راه
هوش مصنوعی: از فرشتگان صدایی بلند میشود که ای سرور، این مردم چرا به ما آسیب میزنند و ما را آزار میدهند؟
حق تعالی گوید ای روحانیان
چون شما را نیست زین سود و زیان
هوش مصنوعی: خداوند میفرماید: ای روحانیان، چرا شما به این سود و زیانها اهمیت میدهید؟
خاکیا ن را کار میگردد تمام
نان برای گرسنه باید مدام
هوش مصنوعی: همه چیز برای آدمهای خاکی و معمولی پیش میرود و به همین دلیل، افراد گرسنه باید همیشه به فکر نان و روزی خود باشند.
دیگری گفتش مخنث گوهرم
هر زمانی مرغ شاخ دیگرم
هوش مصنوعی: دیگری به او گفت: "مروت کن، تو گوهری هستی و در هر زمانی همچون پرندهای در شاخهای دیگر به پرواز درمیآیی."
گاه رندم، گاه زاهد ،گاه مست
گاه هست و نیست و گاهی نیست و هست
هوش مصنوعی: گاهی من فردی آزاد و بیپروا هستم، گاهی دیگران مرا زاهد و متعهد میبینند. برخی مواقع در حال خوشی و سرمستی هستم و گاهی نیز احساس خویش را گم کردهام. زندگی من پر از تغییرات و تناقضات است، گاهی وجودم را حس میکنم و گاهی آن را از دست میدهم.
گاه نفسم در خرابات افکند
گاه جانم در مناجات افکند
هوش مصنوعی: گاهی دل من در مکانهای خراب و سرشار از بینظمی و گناه غرق میشود و گاهی روح من به دعا و نیایش مشغول میگردد.
من میان هر دو حیران مانده
چون کنم در چاه و زندان مانده
هوش مصنوعی: من بین دو راه درماندهام و نمیدانم چه کنم؛ در چاه گرفتار شدهام و در زندان حبس هستم.
گفت باری این بود در هر کسی
زانک مردم یک صفت نبود بسی
هوش مصنوعی: این جمله بیان میکند که در هر فرد ویژگیهای متعددی وجود دارد و نمیتوان تنها به یک صفت یا ویژگی او بسنده کرد. انسانها به طور کلی دارای جنبههای مختلفی هستند که آنها را منحصر به فرد میکند و نمیتوان به سادگی آنها را توصیف کرد.
گر همه کس پاک بودی از نخست
انبیا را کی شدی بعثت درست
هوش مصنوعی: اگر همه افراد از ابتدا پاک و بیگناه بودند، چگونه انبیا نیاز به بعثت پیدا میکردند؟
چون بود در طاعتت دلبستگی
با صلاح آیی به صد آهستگی
هوش مصنوعی: اگر در اطاعت و بندگی تو وابستگی وجود داشته باشد، با نیکی و آرامش توفانی از اندوه به سامان میرسد.
تا که نکند کره عمری سرکشی
تن فروندهد به آرام و خوشی
هوش مصنوعی: تا زمانی که نفس سرکش است و به آرامش نمیرسد، زندگی به استراحت و خوشحالی نخواهد رسید.
ای تنورستان غفلت جای تو
کردهٔ مطلوب سر تا پای تو
هوش مصنوعی: ای بستر بیخیالی، تو جایگاه اصلی من هستی و تمام وجودم به تو وابسته است.
اشک چون شنگرف اسرار دلست
سیرخوردن چیست، زنگار دلست
هوش مصنوعی: اشک به گونهای از بخل و رازهای دل حکایت میکند؛ در واقع، این اشک اگر چه ظاهرش ساده است، اما نشاندهنده دردهای عمیق و ناپاکیهایی در دل است. سیراب شدن از چنین اشکی، چیزی جز زنگار و آلودگی دل نیست.
چون تو دایم نفس سگ را پروری
کم نه آید از مخنث گوهری
هوش مصنوعی: زمانی که تو همیشه به تربیت و پرورش مکملهای نادرست و بیارزش مشغولی، از فردی که ویژگیهای متفاوتی دارد، نتیجهای ارزشمند انتظار نداشته باش.
