برگردان به زبان ساده
جهان معرفت دریای عرفان
امیرالمؤمنین عثمان عفّان
هوش مصنوعی: جهان علم و دانش مانند دریایی عمیق از معرفت و بصیرت است که در آن شخصیتهای بزرگی چون علی و عثمان عفّان وجود دارند.
حیابحریست کورا پاو سر نیست
ولی دروی به جز عثمان گهر نیست
هوش مصنوعی: حیا مثل دریایی است که نمیتوان به عمق آن پا گذاشت. با این حال، جز درویش، کسی به حقیقت معانی آن دسترسی نخواهد داشت، و در اینجا فقط اسم عثمان اشارهای به ارزشمندی و مقام اوست.
کسی در صحبت قرآن همیشه
حیا چون نبودش پیوسته پیشه
هوش مصنوعی: افرادی که در صحبت از قرآن همیشه حیا ندارند، نشاندهنده این است که این ویژگی به شکل همیشگی در آنها وجود ندارد.
دلش در علم و تقوی عالمی پاک
نبی را و ُنبی را همدمی پاک
هوش مصنوعی: دل او از علم و تقوی پاک است و در کنار پیامبر نیز دوستی پاک و خالص دارد.
نکویی با پیمبر بی عدد کرد
بسی در ساعة العسرش مدد کرد
هوش مصنوعی: نیکی و مهربانی با پیامبر بسیاری بود و در روزهای دشواری، او را یاری کرد.
بدامادی پیمبر بر گزیدش
مکن ردّش چو پیغمبر گزیدش
هوش مصنوعی: در انتخاب همسر برای پیامبر تردید نکن، چون او به عنوان پیامبر این انتخاب را داشته است.
چو او مقبول قرآن و رسولست
ترا گر نیست مغزت بر فضولست
هوش مصنوعی: اگر او مورد پسند قرآن و پیامبر است، پس اگر تو عمق و فهمی بر مسائل بیفایده نداری، بهتر است بر آن چیزهای نادرست نهی کنی.
چنان آن گوهر پاکش صفا داشت
که در دریای قرآن آشنا داشت
هوش مصنوعی: این بیت به زیبایی و خلوص یک گوهر اشاره دارد که آنچنان روشن و صاف است که در دریای قرآن همسان و همنواست. این نشاندهندهی ارزش و مقام والای آن چیز یا شخصیتی است که به آن اشاره شده است.
دل پاکش چو جان پاک در باخت
بپاکی با کلام پاک در ساخت
هوش مصنوعی: دل پاک او مانند جان پاکش، با خلوص و پاکی ارتباط برقرار میکند و از طریق کلام پاک، ساختاری محکم میسازد.
بهر حرفی که از قرآن بخواندی
ز سرّش صدورق از جان بخواندی
هوش مصنوعی: هر زمانی که آیهای از قرآن را میخوانی، باید با عمق و روحی که در آن نهفته است، آن را دریافت و درک کنی.
ولی تا یک ورق از جان گرفتی
جهانی علم از جانان گرفتی
هوش مصنوعی: اما وقتی که یک ذره از وجودت را درک کردی، دانشی بینهایت از معشوق به دست آوردی.
بمعنی حرف او بودی جهانی
ز کاف و نون ترا این بس نشانی
هوش مصنوعی: اگر حرف او را بفهمی، نمادی از کل جهان را به دست آوردهای که تنها نشانهاش «کاف» و «نون» است.
جهانی چون زهر حرفی درون داشت
ببین تا وسعت جان چند و چون داشت
هوش مصنوعی: جهانی که به ظاهر زیباست، اما در دلش زهر و تلخی وجود دارد، باید دید که عمق و وسعت روح این عالم چه اندازه است و چگونه است.
ز یک یک نقطهٔ قرآن چنان بود
که نقطه نقطه چشمش خون فشان بود
هوش مصنوعی: از هر نقطهای از قرآن به گونهای بود که هر نقطه، همچون چشمی اشک میریخت و خون میفشاند.
ز هر نقطه که در اسرار میگشت
بگرد نقطه چون پرگار میگشت
هوش مصنوعی: هر نقطهای که در رازها جستجو میکرد، همچون پرگار، دور آن نقطه میچرخید.
چو عثمان کرد آن بنیاد آغاز
ثواب جمله میگردد بدو باز
هوش مصنوعی: زمانی که عثمان (رهبر اسلامی) آغاز به ایجاد یک پایه و یا بنیادی نیکو کرد، نتیجهی تمامی اعمال نیک به او برمیگردد و ثواب آن به او تعلق میگیرد.