برگردان به زبان ساده
خطابی کرد آدم کای دل و جان
بگو با من کنون این راز پنهان
هوش مصنوعی: آدم به دل و جانش خطاب کرد و از او خواست تا رازی را که پنهان است، با او در میان بگذارد.
که خاتم کیست تا من باز دانم
که شد تازه از این روح و روانم
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که شاعر در جستجوی هویت و معنی وجود خود است. او میپرسد که چه کسی میتواند به او بگوید که چگونه این روح و روان او دوباره زنده و تازه شده است. او به نوعی تردید و جستجوی حقیقت در مورد خود و احوالش اشاره میکند.
که باشد مصطفی یا رب مرا گوی
که در میدان عشق او منم گوی
هوش مصنوعی: خدایا، بگو ببینم، آیا محبوب من مصطفی است؟ در میدان عشق، من فقط خودم را آنجا میبینم.
بدو گفتا که ای آدم بدان هان
محمد(ص) راز اسم آمد ز اعیان
هوش مصنوعی: به او گفتند: ای آدم، بدان که محمد (ص) راز و حقیقت اسم را از دل واقعیات دریافت کرده است.
طفیل او ترا من آفریدم
ز نسل او ترا من برگزیدم
هوش مصنوعی: من به خاطر او تو را خلق کردم و از نسل او تو را انتخاب کردم.
طفیل اوست این جنّت که دیدی
ولیکن اسم او اکنون شنیدی
هوش مصنوعی: این باغی که دیدی و از زیباییهای آن لذت بردی، در حقیقت سایهای است از وجود او؛ حالا فقط نام او را شنیدهای.
طفیل اوست ماه و چرخ و انجم
همه در پرتو رویش بود گم
هوش مصنوعی: تابش نور او چنان است که ماه و ستارهها و هر چیز دیگر در سایهی زیباییاش قرار دارند و همه چیز درخشش خود را از او میگیرند.
طفیل اوست این اشیا سراسر
ز دیدارش در این جنات برخور
هوش مصنوعی: تمام این موجودات و اشیاء، از زیبایی و حضور او به وجود آمدهاند و در این باغهای سرسبز به خاطر دیدن او، زندهاند.
اگر می او نبودی تونبودی
که گفتی اندر اینجاگه شنودی
هوش مصنوعی: اگر شراب وجود نداشت، تو هم در این مکان نمیتوانستی آنچه را که گفتی بشنوی.
اگر او مینبودی خود دم تو
کجا بودی اسامی آدم تو
هوش مصنوعی: اگر او در کنار تو نبود، پس تو کجا بودی و چه نامی برای تو انتخاب میشد؟
طفیل اوست دنیا آخرت هم
طفیل ذات او حوّا و آدم
هوش مصنوعی: دنیا و آخرت به خاطر او وجود دارند و حوا و آدم نیز نتیجه وجود او هستند.
مرا محبوب اوست ای آدم اینجا
از او پیدا نمودم جمله اشیا
هوش مصنوعی: محبوب من در اینجا وجود دارد و من در اینجا تمام چیزها را از او شناختم.
ز بهر او تمامت آفریدم
ترا از بهر او من برگزیدم
هوش مصنوعی: من به خاطر او تمام وجود تو را خلق کردم و به خاطر او تو را انتخاب کردم.
پس آنگه داد آدم نیز صلوات
خروش افتاد در حوران جنات
هوش مصنوعی: سپس آدم پس از آن که صلوات فرستاد، صدای شاد و بلندی در بهشت و در میان حوریان برخاست.
خروش افتاد اندر عرش و افلاک
ز هیبت لرزهٔ افتاد بر خاک
هوش مصنوعی: صدای بلندی از آسمان و زمین به گوش میرسد و این ترس و هیبت به گونهای است که بر زمین لرزهای به وجود آورده است.
خروش افتاد در ذرّات عالم
از آن هیبت زبان در بست آدم
هوش مصنوعی: از شدت عظمت و قدرت آدم، تمام موجودات جهان به صدا درآمدند و نتوانستند در برابر آن هیبت سکوت کنند.
ملایک بر فلک در عین صلوات
تمامت غلغه افکنده ذرّات
هوش مصنوعی: فرشتگان در آسمان، در حالی که به درستی در حال ذکر و دعا هستند، به طور کامل سر و صدا و هیاهو ایجاد کردهاند.
چو آدم آنچنان اغراض حق دید
درون جان خود او مصطفی دید
هوش مصنوعی: وقتی آدم به نیات و اهداف حقیقی خود نگاه کرد، در درون وجودش پیامبر را مشاهده کرد.
درون جان عیان نور محمّد
همی دید او مصوّر یا مؤیّد
هوش مصنوعی: در دل خود، نور پیامبر محمد را مشاهده میکرد و او را همچون تصویر یا نشانهای روشن مییافت.
دعا کرد آن زمان بگشاد او دست
ز عجز خویشتن شد نیز در هست
هوش مصنوعی: زمانی دعا کرد و دستش را به سوی آسمان بلند کرد و از ناتوانی خود آگاه شد و این موضوع نیز در وجودش نمایان بود.