برگردان به زبان ساده
سخن گر برتر از عرش مجیدست
فروتر پایهٔ شعر فریدست
هوش مصنوعی: اگر سخنی از سخنان عالی باشی، از عرش الهی هم بالاتر است؛ اما اگر نازل و بیارزش باشی، تنها به پای شعرهای فرید میرسد.
ز عالمهای علوی یک مجاهز
نگوید آنچه ما گفتیم هرگز
هوش مصنوعی: از عالمهای بالا هیچ کس نمیتواند آنچه ما گفتیم را بگوید.
رسانیدم سخن تا جایگاهی
که کس را نیست آنجا هیچ راهی
هوش مصنوعی: سخن را به جایی رساندم که هیچکس نمیتواند به آنجا دسترسی پیدا کند.
دم عیسی ترا پیدا نمودم
چو صبح از دم ید بَیضا نمودم
هوش مصنوعی: در لحظهای که عیسی روحالله را ملاقات کردم، مثل صبح که با دم این معجزه روشن میشود، من هم به نور و روشنی دست یافتم.
ز چندین باغ کز من یادگارست
جهان چون باغ جنّت پرنگارست
هوش مصنوعی: از میان تمام باغهایی که از من به یادگار مانده، دنیا مانند باغی زیبا و پر از رنگ و نقش است.
جوانمردان بسی شبهای تا روز
شوند از باغهای من دلفروز
هوش مصنوعی: بسیاری از جوانمردان شبهای زیادی را بیخوابی به صبح میرسانند و از باغهای دلانگیز من لذت میبرند.
کسی کز گفتهٔ خود لاف میزد
نَفَس چون صبح از دل صاف میزد
هوش مصنوعی: کسی که با سخنانش فخر میفروخت و میخواست خود را بزرگ نشان دهد، مانند صبح که با روشناییاش آسمان را صاف و روشن میکند، به یکباره حقیقت خود را نمایان کرد.
اگر تا دَورِ من میزیستی او
بمردی چون بدین نگریستی او
هوش مصنوعی: اگر در کنار من زندگی میکردی، او نیز مانند تو میمرد وقتی اینگونه به او مینگریستی.
بلی چون آفتاب آید پدیدار
نماند صبح را یک ذرّه مقدار
هوش مصنوعی: بله، زمانی که خورشید طلوع کند، دیگر هیچ نشانی از صبح باقی نمیماند.
چو بحر شعر من کامل فتادست
هزاران چشمه بر ساحل فتادست
هوش مصنوعی: زمانی که شعر من به کمال میرسد، همانند دریا، هزاران چشمه از آن سرازیر میشود.
چو بحر چشم من برهر کناری
پدید آورد هر دم چشمه ساری
هوش مصنوعی: چشم من مانند دریا است که در هر طرف، هر لحظه، چشمهای تازه و زیبا را به نمایش میگذارد.
ازان یک چشمه خورشید بلندست
که بدل خویش گیتی درفکندست
هوش مصنوعی: چشمهای از نور خورشید وجود دارد که با تابش خود، جهان را روشن میکند و زیباییهای آن را به نمایش میگذارد.
مدد از بحر شعرم گر نبُردی
ز تیغ خویش هرگز سر نبردی
هوش مصنوعی: اگر از دریای شعر من کمک نگرفتی، هرگز نخواهی توانست از تیغ خودت رهایی یابی.
قیامت تیره خواهد گشت خورشید
ولی روشن بوَد این شعر جاوید
هوش مصنوعی: در روز قیامت، در حالی که آسمان و زمین تیره و تار خواهد شد، اما این شعر همواره روشن و پایدار خواهد ماند.
که تا درخلد حوران دلفروز
بلحن عشق میخوانند هر روز
هوش مصنوعی: در بهشت، حوریان با نغمهای عاشقانه هر روز آواز میخوانند و دلها را شاداب میکنند.
چو شعر من همه توحید پاکست
اگر در خلد برخوانی چه باکست
هوش مصنوعی: اگر شعر من تماماً درباره یکتایی و خلوص باشد، مشکل چه دارد اگر در بهشت آن را بخوانی؟
در گنج الهی برگشادم
الهی نامه نام این نهادم
هوش مصنوعی: من در گنجینه الهی را گشودم و نامهای به نام الهی نوشتم.
بزرگانی که در هفت آسمانند
الهی نامهٔ عطار خوانند
هوش مصنوعی: افرادی که در مرتبههای بالای آسمانها قرار دارند، به شکلی الهی آثار عطار را مطالعه میکنند.
ز فخر این کتابم پادشاهیست
کالهی نامه از فیض الهیست
هوش مصنوعی: این کتاب منبعی از افتخار است و مانند نامهای است که از نعمتهای الهی به ما رسیده است.
بنَو هر ساعتم جانی فرستد
ز غیبم هر نفس خوانی فرستد
هوش مصنوعی: هر ساعت که میگذرد، جان تازهای از عالم غیب به من میرسد و هر لحظه صدایی جدید به گوش من میرسد.
چو من از غیب روزی خواره باشم
چرادر بند هر بیچاره باشم
هوش مصنوعی: اگر من از غیب و رازهای نا شناخته روزی میخورم، چرا باید به خاطر هر بیچارهای خود را در تنگنا قرار دهم؟
دلی درس لَدُنّی نرم کرده
نخواهد خوردنی گرم کرده
هوش مصنوعی: دل نرم و لطیفی دارم که از درونش عشق و محبت جاری است و هرگز نمیتواند دنیایی از لذتهای مادی را برای خود بخواهد.
منم وحشی صفت در گوشه بی کس
ز عالم مردی حَمزَه مرا بس
هوش مصنوعی: من انسانی تنهایی هستم که در گوشهای بیکس زندگی میکنم و از دنیا فقط به خاطر فردی به نام حَمزه دل خوش دارم.
چو این وحشی ز حمزه بیقرارست
مرا با حمزه و وحشی چه کارست
هوش مصنوعی: وقتی که این بیتابی، به خاطر حمزه است، من چه ارتباطی با حمزه و این بیتاب دارم؟
چو من محبوسِ این پیروزه بامم
بدنیا در یکی خانه تمامم
هوش مصنوعی: من در این دنیای محدود و پر زرق و برق، مانند کسی هستم که در یک خانه بزرگ زندانی شده است.
چه خواهم کرد طول و عرضِ دنیا
کبودی سما و ارضِ دنیا
هوش مصنوعی: چه تأثیری میتواند داشته باشد که دنیا به چه اندازهای باشد و آسمان و زمین چطور به نظر برسند.
مرا ملکی که من دارم پسندست
وگر در بایدم چیزی سپندست
هوش مصنوعی: آنچه که من دارم برایم خوشایند است، و اگر چیزی را بخواهم، آن چیز باید بینقص و عالی باشد.
چو در ملک قناعت پادشاهم
توانم کرد دائم هرچه خواهم
هوش مصنوعی: در سرزمین قناعت، من مانند یک پادشاه هستم و میتوانم هر چه میخواهم به دست آورم.