(۸) حکایت ایاز با سلطان

ایاز در خوابی شیرین و آرام بود و دلش برای مدتی از همه چیز آسوده شده بود.

محمودِ غازی، پادشاهی که در اوج شکوه و بزرگی بود، بر بالینش آمد.

 او ایاز را از خواب بیدار نکرد و هزار بار هر دو گونه‌اش را بوسید.

و وقتی از بوسیدنش فارغ شد، تا صبح پاهای ایاز را مالش می‌داد.

سرانجام، وقتی ایاز از خواب خوش بیدار شد، از دیدن شاه چنان شرمنده شد که گویی آتش گرفت.

شاه وقتی او را بیدار دید، گفت: ای که زیبایی‌ات افزون باد! حالا که تو به خودت برگشته‌ای، من دیگر می‌روم.

آن لحظه که از خود بی‌خبر بودی، از هر وصفی که بتوانم درباره‌ات بگویم، برتر و زیباتر بودی.

آن زمان که جانِ زیبای تو را می‌دیدم، دیگر آن "تو"ی همیشگی در میان نبود؛ انگار من به جای تو حضور داشتم.

اما همین که دوباره به خودت برگشتی، محبوب ناپدید شد؛ و وقتی تو تبدیل به جوینده شدی، آنچه دنبالش بودی از نظرت پنهان شد.

ای دوست، آن‌قدر درگیر «خودت» نباش که بخواهی محبوب باشی؛ چون تا وقتی در بند خودت هستی، همین خودت حجابی میان تو و حقیقت می‌شود.

از خودت بگذر؛ چون وقتی از خود بی‌خود می‌شویم، همه با هم یکی هستیم. وقتی بی‌خود بودن این‌قدر شیرین‌تر است، چرا این‌قدر به خودت چسبیده‌ای؟

وقتی خود را هیچ بدانی، همه چیز می‌شوی؛ و وقتی به نیستی برسی، همه ستایش‌ها و بزرگی‌ها از آنِ تو می‌شود.

تا وقتی گرفتار «خود» هستی، کسی از حقیقت تو سخن نمی‌گوید؛ اما وقتی از خود رها می‌شوی، دیگران جز تو، یعنی حقیقتِ ناب را نمی‌جویند.